{"id":11251,"date":"2018-08-08T08:57:42","date_gmt":"2018-08-08T08:57:42","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2018\/08\/08\/zaza-kutitabira-inzira-y-ihanagurabusembwa-bibavutsa-amahirwe-yo-gutora\/"},"modified":"2025-02-12T14:05:52","modified_gmt":"2025-02-12T12:05:52","slug":"zaza-kutitabira-inzira-y-ihanagurabusembwa-bibavutsa-amahirwe-yo-gutora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251","title":{"rendered":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora"},"content":{"rendered":"<p>Bamwe mu baturage bo mu Murenge wa Zaza, mu Karere ka Ngoma basizwe ubusembwa n\u2019inkiko bavuga ko kutamenya inzira y\u2019ihanagurabusembwa bituma babugumana maze bagakomeza kubura uburenganzira bwo gutora.<\/p>\n<p>Kutamenya niba uwasizwe ubusembwa n\u2019inkiko ashobora kubuhanagurwaho, inzira binyuramo n\u2019akamaro bifitiye umunyarwanda bituma bamwe mu bafunguwe badashobora gutora no gutorwa kandi abaturanyi bababonagamo ubunyangamugayo. Ibyo bihamywa na bamwe mu baturage bo mu murenge wa Zaza babigaragarije mu kiganiro \u201cUrubuga rw\u2019abaturage n\u2019abayobozi\u201d gitegurwa n\u2019umuryango w\u2019abanyamakuru baharanira amahoro \u201cPAXPRESS\u201d.<\/p>\n<p>Aba baturage bagaragaza ko bamaze igihe kitari gito bafunguwe ariko ko batarigera bashobora kugira uruhare mu matora. Nyaminani Tofiri ati \u201c njyewe kuva nafungurwa mu mwaka wa 2007, hamaze kuba amatora menshi ntatora kuko buri gihe bambaraho imiziro. Sinzi icyo nakora\u201d.<\/p>\n<p>Iki kibazo kandi gifitwe n\u2019abandi baturage barimo Uwimana Bosko uvuga ko we yagerageje\u00a0 kubaza komisiyo y\u2019igihugu y\u2019amatora ku rwego rw\u2019umurenge wa Zaza icyo yakora maze bakamubwira ko kugira ngo ubusembwa bumuveho agomba kujya mu rukiko rukuru, rugafatanya na pariki n\u2019abaturage mu guhamya ko afite imyitwarire myiza.<\/p>\n<p>Abo Uwimana yagerageje kuganiriza kuri iki gisubizo yahawe basanga ngo muri iyi nzira harimo amananiza no gushaka gutinza ibintu kuko byasaba igihe n\u2019umwanya kandi bamenyereye ko ibyagiyemo inkiko bikunze gutinda. Kaneza Tadeyo ati \u201cese ko tuba tubazi tuzi n\u2019imyitwarire yabo ndetse tunabatangira ubuhamya bwiza ni kuki ari ngombwa kongera gusubira iyo mu rukiko?\u201d<\/p>\n<p>Avugana na radio Flash FM mu kiganiro \u00ab\u00a0Ikaze munyarwanda\u00a0\u00bb ku \u00a0wa 31 nyakanga 2018, Komiseri muri NEC, BAMWINE Loyce yavuze ko mu minsi ya vuba pariki igiye gusohora urutonde rw\u2019abafite ubusembwa ikaruha NEC kugira ngo bagenzure niba nta baruriho bahanaguweho ubusembwa, cyangwa bari ku ilisiti y\u2019itora bakibufite.<\/p>\n<p>Ingingo ya 5 y\u2019amabwiriza no 03\/2018 yo ku wa 09\/07\/2018 ya komisiyo y\u2019igihugu y\u2019amatora agenga amatora y\u2019abagize inteko ishinga amategeko,Umutwe w\u2019abadepite yo muri nzeri 2018 iteganya ko abatemerewe kugaragarara ku ilisiti y\u2019itora ari abambuwe n\u2019inkiko zibifitiye ububasha uburenganzira bwo gutora bakaba batarahanagurwaho ubwo busembwa cyangwa ngo bahabwe imbabazi mu buryo buteganywa n\u00e2\u20ac\u0178amategeko; abahamwe n\u00e2\u20ac\u0178icyaha cy\u2019ubwicanyi cyangwa ubuhotozi; abahamwe n\u2019icyaha cya jenoside cyangwa ibyaha byibasiye inyokomuntu;abahamwe n\u00e2\u20ac\u0178icyaha cyo gusambanya abana; abahamwe n\u00e2\u20ac\u0178icyaha cyo gukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato; abafite cyangwa abagaragaje uburwayi bwo mu mutwe cyangwa abahungabanya umudendezo w\u2019abaturage n\u2019ahandikirwa ilisiti y\u00e2\u20ac\u0178itora; abantu bafunze n\u2019impunzi.<\/p>\n<p> <strong>Itegeko rigena uburyo uwasizwe ubusembwa ashobora kubuhanagurwaho<\/strong> <\/p>\n<p>Amategeko y\u2019u Rwanda yemera ko umuntu wese wakatiwe igihano gikomotse ku cyaha cy\u2019ubugome cyangwa ku cyaha gikomeye ashobora guhanagurwaho ubusembwa, akagena uko bikorwa, icyo bisaba, igihe bikorerwa n\u2019akamaro bigirira uwabisabye.<\/p>\n<p>Itegeko N\u00ba 30\/2013 ryo ku wa 24\/5\/2013 ryerekeye imiburanishirize y\u2019imanza z\u2019inshinjabyaha kuva ku ngingo ya 259 kugeza ku ya 266 rigena uko bigenda.`<\/p>\n<p>Usaba ihanagurabusembwa agomba kuba amaze nibura imyaka 5 afunguwe kandi yaragaragaje imyitwarire myiza.<\/p>\n<p>Uwakatiwe wifuza guhanagurwaho ubusembwa yandikiria urukiko rukuru abirusaba. Muri ubwo busabe akaba agomba kuvuga itariki nyayo y\u2019imikirize y\u2019urubanza yahaniwemo n\u2019ahantu hose yabaye kuva afunguwe.<\/p>\n<p>Urwo rukiko rwohereza ubwo busabe mu bushinjacyaha kugira ngo bugire icyo buvuga ku myifatire y\u2019usaba ihanagurabusembwa. Ubushinjacyaha bwaka ibyemezo by\u2019inkiko (matolewo) uwakatiwe yagiye ahanirwamo, inyandikuro y\u2019igitabo cy\u2019aho yafungiwe cyanditsemo igihano yarangije, bukaka n\u2019icyemezo cy\u2019indangabihano.<\/p>\n<p>Urukiko Rukuru rufata icyemezo ku ngingo z\u2019Ubushinjacyaha mu gihe kitarenze amezi 2, usaba ihanagurabusembwa amaze kubazwa ku buryo buteganyijwe n\u2019itegeko.<\/p>\n<p>Guhanagurwaho ubusebwa bifite akamaro cyane kuko bituma uwabikorewe adakomeza gufatwa nk\u2019uwakatiwe ibihano n\u2019inkiko kandi bikamukuraho ibyasha byose nuko agasubirana bwa burenganzira bwose burimo no gutora. Nyamara ariko abantu benshi ntibazi ko amategeko y\u2019u Rwanda yemera ko ubusembwa bushobora guhanagurwa.<\/p>\n<p>Cyakora abatashoboye kubikora kare nta cyizere gihari ko bazagira amahirwe yo gutora mu matora y\u2019abadepite ateganyijwe kuva tariki ya 2 kugeza ku ya 4 nzeri 2018 kuko hasigaye\u00a0 iminsi igera mu icumi ngo urutonde ndakuka rw\u2019abemerewe gutora rushyirwe ahagaragara.<\/p>\n<p>Mu gihe hagitegerejwe ko Ubushinjacyaha bw\u2019u Rwanda butangaza urutonde nyarwo rw\u2019abafite ubusembwa, amakuru atangwa na NEC agaragaza ko abanyarwanda basaga ibihumbi 140 batazashobora gutora bitewe n\u2019uko basizwe imiziro n\u2019inkiko.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p> <strong>Karegeya Jean Baptiste<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bamwe mu baturage bo mu Murenge wa Zaza, mu Karere ka Ngoma basizwe ubusembwa n\u2019inkiko bavuga ko kutamenya inzira y\u2019ihanagurabusembwa bituma babugumana maze bagakomeza kubura uburenganzira bwo gutora. Kutamenya niba uwasizwe ubusembwa n\u2019inkiko ashobora kubuhanagurwaho, inzira binyuramo n\u2019akamaro bifitiye umunyarwanda bituma bamwe mu bafunguwe badashobora gutora no gutorwa kandi abaturanyi bababonagamo ubunyangamugayo. Ibyo bihamywa na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-11251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bamwe mu baturage bo mu Murenge wa Zaza, mu Karere ka Ngoma basizwe ubusembwa n\u2019inkiko bavuga ko kutamenya inzira y\u2019ihanagurabusembwa bituma babugumana maze bagakomeza kubura uburenganzira bwo gutora. Kutamenya niba uwasizwe ubusembwa n\u2019inkiko ashobora kubuhanagurwaho, inzira binyuramo n\u2019akamaro bifitiye umunyarwanda bituma bamwe mu bafunguwe badashobora gutora no gutorwa kandi abaturanyi bababonagamo ubunyangamugayo. Ibyo bihamywa na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-08T08:57:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T12:05:52+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora\",\"datePublished\":\"2018-08-08T08:57:42+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T12:05:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251\"},\"wordCount\":669,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251\",\"name\":\"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-08-08T08:57:42+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T12:05:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11251#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA","og_description":"Bamwe mu baturage bo mu Murenge wa Zaza, mu Karere ka Ngoma basizwe ubusembwa n\u2019inkiko bavuga ko kutamenya inzira y\u2019ihanagurabusembwa bituma babugumana maze bagakomeza kubura uburenganzira bwo gutora. Kutamenya niba uwasizwe ubusembwa n\u2019inkiko ashobora kubuhanagurwaho, inzira binyuramo n\u2019akamaro bifitiye umunyarwanda bituma bamwe mu bafunguwe badashobora gutora no gutorwa kandi abaturanyi bababonagamo ubunyangamugayo. Ibyo bihamywa na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2018-08-08T08:57:42+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T12:05:52+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora","datePublished":"2018-08-08T08:57:42+00:00","dateModified":"2025-02-12T12:05:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251"},"wordCount":669,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=11251#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251","name":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2018-08-08T08:57:42+00:00","dateModified":"2025-02-12T12:05:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=11251"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11251#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zaza: Kutitabira inzira y\u2019ihanagurabusembwa bibavutsa amahirwe yo gutora"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11251\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}