{"id":11395,"date":"2018-08-21T09:08:37","date_gmt":"2018-08-21T09:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2018\/08\/21\/umusilamu-w-umunyarwanda-agomba-kumva-ko-afite-umwanya-mu-rwanda-omar-ntagengwa\/"},"modified":"2025-02-25T14:12:26","modified_gmt":"2025-02-25T12:12:26","slug":"umusilamu-w-umunyarwanda-agomba-kumva-ko-afite-umwanya-mu-rwanda-omar-ntagengwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395","title":{"rendered":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa"},"content":{"rendered":"<p> <em> <strong>Umunyarwanda Omar Servil Ntagengwa uba mu Bubiligi, avuga ko Abasilamu b\u2019Abanyarwanda na we abarizwamo, mbere na mbere bakwiye kumva ko ari Abanyarwanda, banakwiye kurangwa n\u2019imico ya Kinyarwanda kurusha uko bakwibona mu mico y\u2019ahandi.<\/strong> <\/em> <\/p>\n<p>Omar Ntagengwa w\u2019imyaka 56 y\u2019amavuko, yiga muri Kaminuza Katulika y\u2019i Louvain mu Bubiligi (Universit\u00e9 Catholique de Louvain), akaba yarakoze ubushakashatsi ku \u2018Myitwarire y\u2019Abasilamu muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994\u2019 abukorera mu kigo cya Kibagabaga mu mujyi wa Kigali.<\/p>\n<p>Mu bushakashatsi yakoze, agaragaza ko hari uruhande rumwe rw\u2019abasilamu bijanditse muri jenoside yakorewe Abatutsi, hakaba n\u2019urundi rw\u2019abagerageje kurwana ku Batutsi bahigwaga ngo bicwe, ndetse bamwe muri bo bakaba baraje no kuhasiga ubuzima.<\/p>\n<p>Nyuma yo gusoza ubu bushakashatsi bwe yise \u201c <strong> <em>Le r\u00f4le de l\u2019Islam dans la Pr\u00e9vention et la Lutte Contre le g\u00e9nocide des Tutsi de 1994<\/em> \u201d,\u00a0<\/strong> kuri uyu wa Kabiri tariki ya 21 Kanama 2018, ubwo abasilamu bo ku Isi yose bizihiza umunsi mukuru wa Eid al-Adha [bizihiza bagendeye kuri Aburahamu wari agiye gutanga umwana we Izaki ho igitambo, Imana ikamushumbusha intama],\u00a0 arasaba Abanyarwanda b\u2019Abasilamu kumva ko bafite umwanya mu Rwanda, bakarukunda, barukorera kandi mu mahoro n&#8217;urukundo.<\/p>\n<p>Agira ati \u201c\u2026 abasilamu mvugira bari mu Rwanda, batuye mu Rwanda, umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda, hari ikibazo abantu bakunze kubazwa ati \u2018uri umusilamu cyangwa uri umunyarwanda\u2019?\u00a0 \u2018uwaguhitishamo kuba umusilamu no kuba umunyarwanda wahitamo iki? Abasilamu bamwe bakunze kuvuga ngo ndi umusilamu ntabwo ndi Umunyarwanda, ibyo ntabwo ari byo\u201d.<\/p>\n<p>Akomeza avuga ko kuvuga Ubunyarwanda, umuntu aba avuze ubwenegihugu, ndetse ko umusilamu abanza kuba umunyarwanda mbere yo kwitwa umusilamu, akaba agomba guharanira kubaho nk\u2019umunyarwanda.<\/p>\n<p>Ati \u201cIyo tugeze mu by\u2019ijuru, nibwo tuzana iby\u2019amadini, mu byerekeye iby\u2019ijuru wumva uri hehe? Numva ndi umuyisilamu, ku bwanjye ni nako nifuza ko abasilamu biyumva, ku bwenegihugu ndi umunyarwanda, ndi umusilamu nk\u2019umwemera, ndi umugabo mu bagabo, si ndi umugore, ariko si binteranya n\u2019abagore, ariko ikirenze kuri ibyo byose ndi umuntu\u201d.<\/p>\n<p>Omar avuga ko umusilamu warangije kwiyumva nk\u2019umunyarwanda mbere yo kwiyumva nk\u2019umusilamu,\u00a0 agomba no kwiyumva nk\u2019umuntu, umuntu uhagarariye Imana ku Isi.<\/p>\n<p>Akomeza agira ati \u201cUmusilamu agomba kwiyumvamo ko ari umuntu, kandi umuntu w\u2019umwemera, agomba kwiyumvamo ko ahagarariye Imana ku Isi, icyo umuntu uhagarariye Imana ku Isi abonamo mugenzi we, ni ukumubonamo ko na we ahagarariye Imana ku Isi\u201d.<\/p>\n<p>Nk\u2019uko byavuzweho hejuru ko ubushakashatsi bwa Omar yabukoreye mu Kigo cya Kibagabaga, avuga ko inyigisho zatanzwe muri iki kigo mbere ya jenoside yakorewe Abatutsi, abantu bigishwa kubona bagenzi babo nk\u2019abahagarariye Imana ku Isi, byatumye hari abagize ubutwari bwo kurengera bagenzi babo bahigwaga ngo bicwe muri jenoside.<\/p>\n<p>Avuga ko izi nyigisho zikwiye no kwigishwa no mu yandi madini.\u00a0Ati \u201cMbere yo kubona ko umuntu ari umututsi, ari inzobe, ari igikara, ari umuzungu cyangwa ikindi, banza umenye ko ari umuntu, umuntu uhagarariye Imana ku Isi, umwubahire icyo, ni nacyo nshaka kuvuga no ku yandi madini, atari ku bayisimaku gusa.<\/p>\n<p>Mbere yo gupfa ko bamwe bagiye mu mugisigiti abandi mu Kiliziya, babanze bamenye ko bose ari abantu kandi bahuriye ku gihugu cy\u2019u Rwanda, babe abantu bareba aho igihugu cyerekera, bajyane naho cyerekera, babane nk\u2019abenegihugu,\u2026 ukwemera kudaha umuntu kugenda uko ashaka ntabwo aba ari ukwemera, kuba kumuyobya,\u2026\u201d.<\/p>\n<p>Muri kaminuza ya Louvain mu Bubiligi,\u00a0Ntagengwa Omar Servil yahize mu ishami ry\u2019Ubumenyi mu bijyanye n\u2019amadini n\u2019 imibereho y\u2019abantu \u201cSciences religieuses et Sociales\u201d. Mu mwaka wa 2005 ubwo yageragayo kuhatura, yabanje kwiga ibijyanye n\u2019imico n\u2019imitekerereze y\u2019abantu (Inter-culturalit\u00e9).<\/p>\n<p>Mu nkuru itaha, tuzabagezaho byimbitse iby\u2019ubu bushakashatsi bw\u2019Imyitwarire Abasilamu muri jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994.<\/p>\n<div class=\"epyt-video-wrapper\">\n<div  id=\"_ytid_77885\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" data-facadesrc=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/M5yczj8I-e4?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;disablekb=0&#038;\" class=\"__youtube_prefs__ epyt-facade epyt-is-override  no-lazyload\" data-epautoplay=\"1\" ><img decoding=\"async\" data-spai-excluded=\"true\" class=\"epyt-facade-poster skip-lazy\" loading=\"lazy\"  alt=\"YouTube player\"  src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/M5yczj8I-e4\/maxresdefault.jpg\"  \/><button class=\"epyt-facade-play\" aria-label=\"Play\"><svg data-no-lazy=\"1\" height=\"100%\" version=\"1.1\" viewBox=\"0 0 68 48\" width=\"100%\"><path class=\"ytp-large-play-button-bg\" d=\"M66.52,7.74c-0.78-2.93-2.49-5.41-5.42-6.19C55.79,.13,34,0,34,0S12.21,.13,6.9,1.55 C3.97,2.33,2.27,4.81,1.48,7.74C0.06,13.05,0,24,0,24s0.06,10.95,1.48,16.26c0.78,2.93,2.49,5.41,5.42,6.19 C12.21,47.87,34,48,34,48s21.79-0.13,27.1-1.55c2.93-0.78,4.64-3.26,5.42-6.19C67.94,34.95,68,24,68,24S67.94,13.05,66.52,7.74z\" fill=\"#f00\"><\/path><path d=\"M 45,24 27,14 27,34\" fill=\"#fff\"><\/path><\/svg><\/button><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Umunyarwanda Omar Servil Ntagengwa uba mu Bubiligi, avuga ko Abasilamu b\u2019Abanyarwanda na we abarizwamo, mbere na mbere bakwiye kumva ko ari Abanyarwanda, banakwiye kurangwa n\u2019imico ya Kinyarwanda kurusha uko bakwibona mu mico y\u2019ahandi. Omar Ntagengwa w\u2019imyaka 56 y\u2019amavuko, yiga muri Kaminuza Katulika y\u2019i Louvain mu Bubiligi (Universit\u00e9 Catholique de Louvain), akaba yarakoze ubushakashatsi ku \u2018Myitwarire [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[371],"tags":[],"class_list":["post-11395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-iyobokamana-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Umunyarwanda Omar Servil Ntagengwa uba mu Bubiligi, avuga ko Abasilamu b\u2019Abanyarwanda na we abarizwamo, mbere na mbere bakwiye kumva ko ari Abanyarwanda, banakwiye kurangwa n\u2019imico ya Kinyarwanda kurusha uko bakwibona mu mico y\u2019ahandi. Omar Ntagengwa w\u2019imyaka 56 y\u2019amavuko, yiga muri Kaminuza Katulika y\u2019i Louvain mu Bubiligi (Universit\u00e9 Catholique de Louvain), akaba yarakoze ubushakashatsi ku \u2018Myitwarire [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-21T09:08:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-25T12:12:26+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa\",\"datePublished\":\"2018-08-21T09:08:37+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-25T12:12:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395\"},\"wordCount\":611,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"iyobokamana\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395\",\"name\":\"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-08-21T09:08:37+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-25T12:12:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=11395#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA","og_description":"Umunyarwanda Omar Servil Ntagengwa uba mu Bubiligi, avuga ko Abasilamu b\u2019Abanyarwanda na we abarizwamo, mbere na mbere bakwiye kumva ko ari Abanyarwanda, banakwiye kurangwa n\u2019imico ya Kinyarwanda kurusha uko bakwibona mu mico y\u2019ahandi. Omar Ntagengwa w\u2019imyaka 56 y\u2019amavuko, yiga muri Kaminuza Katulika y\u2019i Louvain mu Bubiligi (Universit\u00e9 Catholique de Louvain), akaba yarakoze ubushakashatsi ku \u2018Myitwarire [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2018-08-21T09:08:37+00:00","article_modified_time":"2025-02-25T12:12:26+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa","datePublished":"2018-08-21T09:08:37+00:00","dateModified":"2025-02-25T12:12:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395"},"wordCount":611,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["iyobokamana"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=11395#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395","name":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2018-08-21T09:08:37+00:00","dateModified":"2025-02-25T12:12:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=11395"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=11395#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Umusilamu w\u2019Umunyarwanda agomba kumva ko afite umwanya mu Rwanda- Omar Ntagengwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11395\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}