{"id":12175,"date":"2018-10-16T08:10:41","date_gmt":"2018-10-16T08:10:41","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2018\/10\/16\/burundi-urushyi-nyina-wa-rwagasore-yakubise-umukoloni-ni-icyemeza-ko-abarundi\/"},"modified":"2025-02-12T13:52:26","modified_gmt":"2025-02-12T11:52:26","slug":"burundi-urushyi-nyina-wa-rwagasore-yakubise-umukoloni-ni-icyemeza-ko-abarundi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175","title":{"rendered":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye"},"content":{"rendered":"<p>Nyuma y\u2019aho u Burundi bushinje Ubwami bw\u2019U Bubiligi kuba inyuma y\u2019iyicwa ry\u2019Igikomangoma Louis Rwagasore waharaniye ubwigenge bw\u2019iki gihugu ariko agapfa atakibonye kigenga, u Bubiligi nabwo bwatangaje ko bwiteguye ko hongera kurebwa ibyaranze icyo gihe cya gikoloni birimo ibikorwa bibabaje byakozwe nk\u2019uko byatangajwe n\u2019umuvugizi wa minisiteri y\u2019ububanyi n\u2019amahanga uvuga ariko ko aya mateka adakwiye kwitwazwa.<\/p>\n<p>Ubwo hibukwaga urupfu rw\u2019Igikomangoma Rwagasore kuwa 13 Ukwakira nibwo u Burundi bwashyize ahagaragara itangazo rishinja Ubwami bw\u2019u Bubiligi kuba ari bwo bwatanze amabwiriza yo kwivugana Rwagasore, rivuga ko iki gihugu kitaranatanga ibisobanuro kuri iki kibazo. U Burundi bukaba bwaranatangaje ko bugiye gushyiraho komisiyo izacukumbura ukuri kuri ubu bwicanyi bwakorewe uwo bufata nk\u2019intwari yabwo.<\/p>\n<p>Uruhare rw\u2019u Bubiligi mu iyicwa ry\u2019iyi ntwari y\u2019ubwigenge rumaze imyaka myinshi ruvugwa mu matamatama ariko rutagaragazwa mu by\u2019ukuri. Gusa Abarundi bazi ko nta wundi wabahekuye atari umukoloni.<\/p>\n<p>Bivugwa ko ngo mu 1961, ubwo umwe mu bakozi bakuru b\u2019Ababiligi wakoreraga mu Burundi yajyaga mu buruhukiro kureba umurambo wa Rwagasore, yahuye na nyina, Umwamikazi Th\u00e9r\u00e8se Kanyonga, n\u2019umujinya mwinshi agahita amukubita urushyi atitaye ku kuba ari umuzungu.<\/p>\n<p>Iki nk\u2019uko iyi nkuru dukesha RFI ivuga, ngo akaba ari kimwe mu byabaye bigaragaza akagambane k\u2019u Bubiligi nubwo abanyamateka batabyitayeho.<\/p>\n<p>Nubwo bimeze gutyo, umwe mu bahanga mu mateka w\u2019Umubiligi akomeje gucukumbura ukuri ku byabaye. Uyu witwa Ludo de Witt avuga ko yabashije kubona zimwe mu nyandiko ziri mu ishyinguranyandiko rya Ambasade y\u2019u Bwongereza, ashimangira ko zemeza uruhare rw\u2019u Bubiligi mu iyicwa rya Rwagasore. U Bubiligi ngo akaba ari bwo bwatanze uburenganzira bwo kwikiza umuntu wari ububangamiye asaba ubwigenge.<\/p>\n<p>Iyi nkuru ikomeza ivuga ko nubwo abayobozi b\u2019u Burundi batasobanuye impamvu bazamuye iki kibazo muri iki gihe, ngo bishobora kuba byatewe n\u2019impamvu za dipolomasi. Ubutegetsi bwa Perezida Nkurunziza bukunze kunengwa mu mahanga kandi umubano w\u2019u Burundi n\u2019u Bubiligi ntiwifashe neza muri iki gihe.<\/p>\n<p>[penci_related_posts taxonomies=&#8221;undefined&#8221; title=&#8221;Inline Related Posts&#8221; background=&#8221;&#8221; border=&#8221;&#8221; thumbright=&#8221;no&#8221; number=&#8221;4&#8243; style=&#8221;grid&#8221; align=&#8221;none&#8221; displayby=&#8221;recent_posts&#8221; orderby=&#8221;random&#8221;]<\/p>\n<p>Bivugwa ko ahari u Burundi bwaba bushaka kwerekana ko igitutu kinshi bushyirwaho kitazarangira nta ngaruka. U Burundi bukaba bushinja u Bubiligi kuba inyuma y\u2019ibihano bwafatiwe n\u2019u Burayi ndetse bukaba bwarahamagaje ambasaderi wabwo umaze amezi atatu atarasubira mu mirimo ye.<\/p>\n<p> <strong>U Bubiligi bwahaye ibihugu bwakolonizaga ubwigenge bumaze kwivugana ababuharaniye<\/strong> <\/p>\n<p>Usibye Igikomangoma Rwagasore mu Burundi, u Bubiligi bunashinjwa kuba inyuma y\u2019impfu z\u2019abandi bantu b\u2019ingenzi baharaniye ubwigenge bw\u2019ibihugu bwakolonije ari byo; Congo n\u2019u Rwanda. Bivugwa ko u Bubiligi ari bwo buri inyuma y\u2019urupfu rw\u2019Umwami Mutara Rudahigwa w\u2019u Rwanda ndetse no kuba ari bwo bwagize uruhare mu iyicwa rya Patrice Lumumba, intwari ya Congo na Afurika.<\/p>\n<p>Uyu muhanga mu mateka w\u2019Umubiligi, Ludo de Witt, yanacukumbuye iby\u2019iyicwa rya Lumumba. Mu kiganiro yahaye RFI mu 2012, yatangaje ko mu ijoro ryo kuwa 17 Mutarama 1961 muri Katanga, komiseri wa polisi w\u2019Umubiligi yafashe ukuboko Lumumba akamujyana imbere y\u2019igiti kinini, ahari itsinda ry\u2019abagabo bane bari biteguye kumwica mu gihe abandi bantu bagera muri 20 barimo abasirikare, abapolisi, abofisiye b\u2019ababiligi n\u2019amaminisitiri bo muri Katanga ngo bari bategereje bacecetse. Umukapiteni w\u2019Umubiligi yahise atanga itegeko ryo kurasa Lumumba yicwa atyo.<\/p>\n<p>Si ibyo gusa Ababiligi bakoreye Lumumba kuko uyu avuga ko bahise bananyereza umurambo we bikozwe n\u2019abavandimwe babiri bitwa Soete barimo umwe w\u2019ingenzi wari komiseri wa polisi. Bivugwa ko icyo gihe umurambo wa Lumumba n\u2019indi y\u2019abo bicanwe nabo yacagaguwemo ibice bakabishyira mu ngunguru yuzuyemo acide sulfurique bikayenga.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nyuma y\u2019aho u Burundi bushinje Ubwami bw\u2019U Bubiligi kuba inyuma y\u2019iyicwa ry\u2019Igikomangoma Louis Rwagasore waharaniye ubwigenge bw\u2019iki gihugu ariko agapfa atakibonye kigenga, u Bubiligi nabwo bwatangaje ko bwiteguye ko hongera kurebwa ibyaranze icyo gihe cya gikoloni birimo ibikorwa bibabaje byakozwe nk\u2019uko byatangajwe n\u2019umuvugizi wa minisiteri y\u2019ububanyi n\u2019amahanga uvuga ariko ko aya mateka adakwiye kwitwazwa. Ubwo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-12175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nyuma y\u2019aho u Burundi bushinje Ubwami bw\u2019U Bubiligi kuba inyuma y\u2019iyicwa ry\u2019Igikomangoma Louis Rwagasore waharaniye ubwigenge bw\u2019iki gihugu ariko agapfa atakibonye kigenga, u Bubiligi nabwo bwatangaje ko bwiteguye ko hongera kurebwa ibyaranze icyo gihe cya gikoloni birimo ibikorwa bibabaje byakozwe nk\u2019uko byatangajwe n\u2019umuvugizi wa minisiteri y\u2019ububanyi n\u2019amahanga uvuga ariko ko aya mateka adakwiye kwitwazwa. Ubwo [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-10-16T08:10:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T11:52:26+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye\",\"datePublished\":\"2018-10-16T08:10:41+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T11:52:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175\"},\"wordCount\":598,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175\",\"name\":\"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-10-16T08:10:41+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T11:52:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=12175#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA","og_description":"Nyuma y\u2019aho u Burundi bushinje Ubwami bw\u2019U Bubiligi kuba inyuma y\u2019iyicwa ry\u2019Igikomangoma Louis Rwagasore waharaniye ubwigenge bw\u2019iki gihugu ariko agapfa atakibonye kigenga, u Bubiligi nabwo bwatangaje ko bwiteguye ko hongera kurebwa ibyaranze icyo gihe cya gikoloni birimo ibikorwa bibabaje byakozwe nk\u2019uko byatangajwe n\u2019umuvugizi wa minisiteri y\u2019ububanyi n\u2019amahanga uvuga ariko ko aya mateka adakwiye kwitwazwa. Ubwo [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2018-10-16T08:10:41+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T11:52:26+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye","datePublished":"2018-10-16T08:10:41+00:00","dateModified":"2025-02-12T11:52:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175"},"wordCount":598,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=12175#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175","name":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2018-10-16T08:10:41+00:00","dateModified":"2025-02-12T11:52:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=12175"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=12175#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Burundi: Urushyi nyina wa Rwagasore yakubise umukoloni ni icyemeza ko Abarundi bazi uwabahekuye"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}