{"id":13497,"date":"2019-01-14T13:59:04","date_gmt":"2019-01-14T13:59:04","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2019\/01\/14\/abadebande-n-amahindure-imwe-mu-mitwe-yakoze-ibara-muri-jenoside-na-mbere-yayo\/"},"modified":"2025-02-12T13:17:30","modified_gmt":"2025-02-12T11:17:30","slug":"abadebande-n-amahindure-imwe-mu-mitwe-yakoze-ibara-muri-jenoside-na-mbere-yayo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497","title":{"rendered":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri"},"content":{"rendered":"<p>Igitabo giherutse gushyirwa ku mugaragaro cyiswe \u201cAmateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri\u201d, cyagarutse ku mitwe yitwara gisirikare itandukanye yashinzwe mu myaka ya za 90 ikaza kugira uruhare mu kwica no gutoteza Abatutsi muri jenoside ndetse na mbere yayo.<\/p>\n<p>Mu mitwe yagize uruhare mu bwicanyi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri yavuzwe muri iki gitabo cyanditswe n\u2019abashakashatsi, Mafeza Faustin na mugenzi we Nikuze Donatien, harimo uw\u2019Interahamwe, Amahindure, Virunga Force, Abazulu, Intarumikwa, Abadebande, Turihose na Gashagari ariko twifuje kubagezaho ibijyanye n\u2019umutwe w\u2019Abadebande n\u2019uwa Turihose.<\/p>\n<p> <strong>Umutwe w\u2019Abadebande<\/strong> <\/p>\n<p>Mu yahoze ari Komini Nyarutovu hashyizweho kandi umutwe witwara gisirikare witwaga \u201cAbadebande\u201d washyizweho ku wa 12 Mata 1994. Mu bawutangije harimo Utazirubanda JMV, Rwagasore na Ntawukinanaryo J. Bosco.<\/p>\n<p>Mu bagiye muri uwo mutwe harimo: Nahimana Revelien, Nzabahiranya, Nungukiyimana, Nshakirahe, Murasandongi, Hakuzimana, Rukara, Ntamuheza, Kwisaba, Musabyiamana Theodore wari President wa MDR muri Segiteri ya Bwisha.<\/p>\n<p>Ubwo Jenoside yashyirwaga mu bikorwa mu 1994, umutwe w\u2019Abadebande wagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, cyane cyane mu bwicanyi, gutwika no gusahura byakorewe mu yahoze ari Komini Nyarutovu.<\/p>\n<p> <strong>Umutwe wa TURIHOSE<\/strong> <\/p>\n<p>Mbere y\u2019uko Jenoside yakorewe Abatutsi ishyirwa mu bikorwa, hariho umutwe wari ukomeye cyane, bivugwako wari ugizwe n\u2019Abahutu b\u2019umwimere bakomoka ku Gisenyi witwa \u00abTURIHOSE\u00bb. Nk\u2019uko byasobanuwe mu Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha Rwashyiriweho u Rwanda (ICTR) : Umutwe witwara Gisirikare wahawe izina rya Turihose washinzwe mu Ukwakira 1992 ariko utangira gukora ku mugaragaro mu 1993.<\/p>\n<p>Wari umutwe ugizwe n\u2019Abahutu b\u2019umwimerere bakomoka mbere na mbere mu cyahoze ari Perefegitura ya Gisenyi. Hassan Ngeze akaba ariwe wari uwukuriye naho Capitaine Hasangineza akaba ariwe wakurikiranaga imyitozo yabo.<\/p>\n<p>Umutwe wa \u00ab Turihose \u00bb wahawe ubushobozi n\u2019imyitozo ikomeye yo ku rwego rwo hejuru kugira ngo ugire ubumenyi buhagije mu kwica abantu benshi mu gihe gito no gukoresha imigozi bitaga Cordelette, uburyo bwo kwica abantu vuba babanize, gukoresha ibyuma n\u2019ibindi. Kuva mu kwezi kwa Kanama kugera mu kwezi kwa Nzeri 1993, amashyaka yatoranije abasore b\u2019intarumikwa, babohereza gukurikirana imyitozo mu Kigo cya Mukamira mu yahoze ari Komini Nkuli, Perefegitura ya Ruhengeri; abarangije iyo myitozo yamaze ibyumweru birenga gato bitatu batashye bahawe ikarita ibemerera kuba mu mutwe wa \u00abTURIHOSE \u00bb.<\/p>\n<p>Uretse imyitozo yahabwaga abagize umutwe \u00abTURIHOSE\u00bb bakomoka mu turere dutandukanye imbere mu gihugu, hari abatoranijwe boherezwa hanze y\u2019Igihugu muri Israel na Libiya. Nk\u2019uko umutangabuhamya XXQ yabisobanuriye Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha Rwashyriweho u Rwanda (ICTR): Bamwe muri bo bagiye gufatira amahugurwa muri Libiya, abandi bajya muri Isirayeri.<\/p>\n<p>Makumyabiri bagiye gukurikiranira imyitozo muri Isirayeri, abandi batandatu bajya gukurikirana imyitozo muri Libiya. Nyuma yo gufata imyitozo, baragarutse nabo batoza abandi.<\/p>\n<p>Iyo usesenguye imikorere y\u2019iyi mitwe yavuzwe haruguru mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri, usanga umutwe w\u2019Interahamwe ufite aho uhurira ha bugufi nayo, dore ko ibikorwa byayo byose byari bimwe nk\u2019uko byemejwe n\u2019Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda: Urugereko rwa ICTR rwanzuye ruvuga ko muri Perefegitura ya Ruhengeri, Interahamwe zashyizweho mbere y\u2019impera z\u2019umwaka wa 1992, naho muri Komini Mukingo zikaba zarashyizweho mu ntangiriro y\u2019umwaka wa 1993.<\/p>\n<p> <strong>Kanda hano hasi usome inkuru bisa<\/strong> <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/bwiza.com\/2019\/01\/11\/ibyingenzi-bikubiye-mu-gitabo-ku-mateka-ya-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-ruhengeri\/\">https:\/\/bwiza.com\/2019\/01\/11\/ibyingenzi-bikubiye-mu-gitabo-ku-mateka-ya-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-ruhengeri\/<\/a><\/p>\n<p>Umutwe w\u2019Interahamwe ukaba ufite aho uhurira ha bugufi n\u2019umutwe w\u2019Amahindure, \u00ab Virunga Force \u00bb n\u2019\u00ab uw\u2019Uruyange \u00bb, ndetse ko rimwe na rimwe iyo mitwe yagendaga ikora bimwe. Iyo sano ikaba yarahuriweho n\u2019abatangabuhamya bashinja (GDD na GHB) n\u2019abashinjura (RGM). Mu buhamya bwe, GDD yavuze ko Kajelijeli yatoje Interahamwe zo muri \u00ab batayo y\u2019Amahindure \u00bb zari zizwi no ku izina rya \u00ab Virunga Force \u00bb. GBH yunzemo agaragaza ko habanje gushingwa umutwe w\u2019Interahamwe, noneho nyuma haza gushingwa uw\u2019 \u00ab Amahindure \u00bb kugira ngo bongere umubare w\u2019urwo rubyiruko.<\/p>\n<p>Nk\u2019uko Dr. Bizimana yabigarutseho mu gitabo \u00ab Inzira ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda, (2014) \u00bb, igitekerezo cyo gushyiraho imitwe yitwara gisirikare no guha abaturage imbunda mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri cyazanywe na Munyangoga Eug\u00e8ne wari Umuyobozi Mukuru w\u2019Ibiro by\u2019Iperereza muri iyo Perefegitura.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Igitabo giherutse gushyirwa ku mugaragaro cyiswe \u201cAmateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri\u201d, cyagarutse ku mitwe yitwara gisirikare itandukanye yashinzwe mu myaka ya za 90 ikaza kugira uruhare mu kwica no gutoteza Abatutsi muri jenoside ndetse na mbere yayo. Mu mitwe yagize uruhare mu bwicanyi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-13497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Igitabo giherutse gushyirwa ku mugaragaro cyiswe \u201cAmateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri\u201d, cyagarutse ku mitwe yitwara gisirikare itandukanye yashinzwe mu myaka ya za 90 ikaza kugira uruhare mu kwica no gutoteza Abatutsi muri jenoside ndetse na mbere yayo. Mu mitwe yagize uruhare mu bwicanyi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-01-14T13:59:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T11:17:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri\",\"datePublished\":\"2019-01-14T13:59:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T11:17:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497\"},\"wordCount\":642,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497\",\"name\":\"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-01-14T13:59:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T11:17:30+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=13497#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA","og_description":"Igitabo giherutse gushyirwa ku mugaragaro cyiswe \u201cAmateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri\u201d, cyagarutse ku mitwe yitwara gisirikare itandukanye yashinzwe mu myaka ya za 90 ikaza kugira uruhare mu kwica no gutoteza Abatutsi muri jenoside ndetse na mbere yayo. Mu mitwe yagize uruhare mu bwicanyi mu yahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2019-01-14T13:59:04+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T11:17:30+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri","datePublished":"2019-01-14T13:59:04+00:00","dateModified":"2025-02-12T11:17:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497"},"wordCount":642,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=13497#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497","name":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2019-01-14T13:59:04+00:00","dateModified":"2025-02-12T11:17:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=13497"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=13497#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Abadebande n\u2019Amahindure, imwe mu mitwe yakoze ibara muri jenoside na mbere yayo mu Ruhengeri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13497\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}