{"id":1650,"date":"2016-04-17T14:24:46","date_gmt":"2016-04-17T14:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2016\/04\/17\/ikinyarwanda-ntibavuga-bavuga-ku-nka-n-amata\/"},"modified":"2016-04-17T14:24:46","modified_gmt":"2016-04-17T14:24:46","slug":"ikinyarwanda-ntibavuga-bavuga-ku-nka-n-amata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650","title":{"rendered":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata"},"content":{"rendered":"<p>Ikinyarwanda ni ururimi rwihagije ku nkoranyamagambo ndetse kikagira n\u2019umwihariko w\u2019inshoberamahanga cyane cyane ku bintu umuco wahaga agaciro. Nubwo akenshi dusanga hari amagambo y\u2019amatirano aturuka mu zindi ndimi, aho wumva akenshi mu mbwirwaruhame umuntu utazi icyongereza n\u2019igifaransa nawe yifashisha impuguke muri izo ndimi z\u2019uruzungu kugirango abashe kumva ibivuzwe<br \/>\nMuri iyi nkuru twifuje  ko twaganira ku Kinyarwanda  cyakoreshwaga ku nka no ku mata bitewe n\u2019agaciro inka yahabwaga mu muco wa Kinyarwanda.<br \/>\nAya magambo azafasha cyane abantu benshi, harimo abana bari kubyiruka muri iyi minsi ; cyane ko aborozi bakomeye ku muco aya magambo  bakiyakoresha.<br \/>\nTwakwibukiranya ko hariho amagambo yakoreshwaga kera ku bintu abanyarwanda bahaga agaciro kurusha ibindi. Muribyo twavuga nk\u2019 Umwami, inka, amata, ingoma, umuheto\u2026    hari amagambo agendanye n\u2019ibyo bintu afite uburyo yavugwaga akaba inshobera mahanga ku batazi umuco na kirazira bya Kinyarwanda. Aha tukaba turi bwibande ku nka no ku mata gusa.<br \/>\nAmagambo yakoreshwaga ku nka n\u2019amata  tujye tuyakoresha kuko agaciro byahabwaga n\u2019aba kera na nubu ntaho kagiye.<br \/>\n <strong>Amwe mu yakoreshwaga ku nka ni aya akurikira :<\/strong><br \/>\nInzu y\u2019Inka : Ikiraro<br \/>\nInzu y\u2019Inyana : Uruhongore<br \/>\nIkiziriko cy\u2019Inka : Injishi<br \/>\nKuzirika Inka : Kujisha Inka<br \/>\nGutangira Gukama : Kwinikiza<br \/>\nKurangiza Gukama : Guhumuza<br \/>\nInka itagikamwa : Inka yatetse<br \/>\nIbyo Inka yituma : Amase<br \/>\nIkirundo cy\u2019amase: Icukiro<br \/>\nAmase yumye: Igisheshe<br \/>\nInkari z\u2019inka : Amaganga<br \/>\nKotesha inka : Gucanira Inka<br \/>\nGutwita kw\u2019inka:  Guhaka<br \/>\nKurongora kw\u2019inka:  Kwimya<br \/>\nInka ntirya : Irarisha<br \/>\nIsaso y\u2019inka : Icyarire<br \/>\nKujya kurisha : Kwahuka<br \/>\nKujyana inka kunywa amazi : Gushora<br \/>\nGukura amase y\u2019inka mu rugo : Gukuka<br \/>\nInka itarabyara ariko nkuru : Ishashi<br \/>\nUbwatsi bahanaguza inka :  Inkuyo<br \/>\nKujyana inka kwima : Kubangurira<br \/>\nKubuza inyana konka igihe nyina ikamwa : Kwimira<br \/>\nKureka inyana ikabanza konka mbere yo gukama : Kuretesha<br \/>\nInka yiteguye gukamwa : Yarese<br \/>\nInka yiteguye kwima : Yarinze<br \/>\nInka ijyanwa gusaba umugeni : Inkwano<br \/>\nInka ihabwa iwabo w\u2019umuhungu ikomoka ku nkwano : Indongoranyo<br \/>\nGuha umuntu inka : Kumugabira<br \/>\nInka ihabwa uwaguhaye inka : Inyiturano<br \/>\nIyo uhaye umuntu inka igapfa ukamuha indi: Inshumbushanyo<br \/>\nInka yirutse igasiga abashumba : Gutana<br \/>\nInyana ikivuka : Umutavu<br \/>\nKuruhuka kw\u2019Inka imaze gushoka : Kubyagira<br \/>\nAho inka zijya kunywa amazi  : ku  kibumbiro<br \/>\nAho inka zibyagira: Ku ibuga<br \/>\nGusubiza inyuma inka : Gukumira<br \/>\nKurangiza gushitura  : Guhaza<br \/>\nKurorera gukamwa  : Guteka<br \/>\nGukamana ingoga  : Gukama kera<br \/>\nGukomereka  : Gusarika<br \/>\nKuzijyana kuziragira  : Kuzahura<br \/>\nGutoroka kw\u2019inka  : Kumena<br \/>\nAho inka zirishiriza  : Urwuri<br \/>\nKwahura kure  : Guturuka kure<br \/>\nKuzigarura mu rugo  : Kuzicyura<br \/>\nGuca umurizo  : Gukemura umurizo<br \/>\nGukurura babyaza  : Kuvutira<br \/>\nKuramburura kwazo  : Kumurika<br \/>\nKuzirasa amatezano  : Kuzikama<br \/>\nGukamisha yombi  : Kuvuruganya<br \/>\nGushyiraho inka iyayo  : Kwinikiza<br \/>\nGutwita kw\u2019inka  : Guhaka<br \/>\nKujya ku nda kwazo  : Kwerera<br \/>\nKuziyobora, kuzishorera  : Kuzirongora<br \/>\nKujyana inka ahari ubwatsi  : Kugisha<br \/>\nGuca ubwatsi bw\u2019inka  :  Kwahira<br \/>\nIbyatsi bahanaguza inka  : Inkuyo<br \/>\nGuhanagura inka  : Kuzihonora<br \/>\nGuta umuziha kwazo  : Gufuma<br \/>\nKwenda kwima zitararinda  : Kuba mu bitwarizi<br \/>\nKuzivomera  : Kuzidahirira<br \/>\nKuzishyira imfizi  : Kubangurira (Kuvuna umurizo)<br \/>\nKubura amazi kwazo  : Kurumanga<br \/>\nGuca inka ibere  : Kuryogosha<br \/>\nKurwara ibisebe ku mabere  : Gusarika<br \/>\nIbihamagazo by\u2019inka  : Amazina y\u2019inka<br \/>\nIbiti bikinga inzu y\u2019inka  : Ibihindizo<br \/>\nGukura amase mu kiraro  : Gukuka<br \/>\nAho bamena amase y\u2019inka  : Icukiro<br \/>\nKubora kw\u2019amase  : Gushanguka<br \/>\nInka itangirirwaho korora: Inka y\u2019umuriro<br \/>\nUtubere tudakamwa  : Indorerezi<br \/>\nGushyira ingwa ku mabere uhumuje: Gukinga<br \/>\nUmunani ukinze  : Inka umunani n\u2019inyana zazo<br \/>\nUmunani wumanye  : Inka umunani zitarabyara, cyangwa zidafite izazo<br \/>\n <strong>Amagambo yakoreshwaga ku mata ni aya akurikira :<\/strong><br \/>\nAmata yiriwe :  Amirire<br \/>\nAmata yakamwe ako kanya agishyushye :  Inshyushyu<br \/>\nAmata yaraye ataravura : Umubanji<br \/>\nAmata yavuze : Ikivuguto<br \/>\nAmata y\u2019Inka yimye : Amasitu<br \/>\nAho batereka Amata : Ku Ruhimbi<br \/>\nIcyo bakamiramo : Icyansi<br \/>\nIcyo banyweramo Amata : Inkongoro<br \/>\nIcyo bacundiramo amata : Igisabo<br \/>\nIgipfundikizo k\u2019 igisabo : Inzindaro<br \/>\nIcyo bavurugisha Amata : Umutozo<br \/>\nGukura amavuta mu mata : Kwavura<br \/>\nIkibumbe cyamavuta y\u2019inka : Isoro<br \/>\nKumena Amata ubishaka : Kuyabikira<br \/>\nkumena Amata utabishaka : Kuyabogora<br \/>\nAmata yakuwemo amavuta : Amacunda<br \/>\nAmata y\u2019Inka ikimara kubyara : Umuhondo<br \/>\nKirazira gupfobya Amata ngo uyite Uduta : Amata aba menshi.<br \/>\nAyo akaba ari amwe mu magambo yakoreshwaga kubyerekeranye n\u2019inka iyo wayakoresha uko bitari ukaba ushyomye, bityo bakihutira kugukosora kugirango ubimenye ubutaha utazabisubira. Bottom of Form<br \/>\n <strong> <em><b><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">Kanda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/b><\/em> <\/strong><br \/>\n <em> <strong>KAYIGANA Victor @bwiza.com<\/strong> <\/em> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ikinyarwanda ni ururimi rwihagije ku nkoranyamagambo ndetse kikagira n\u2019umwihariko w\u2019inshoberamahanga cyane cyane ku bintu umuco wahaga agaciro. Nubwo akenshi dusanga hari amagambo y\u2019amatirano aturuka mu zindi ndimi, aho wumva akenshi mu mbwirwaruhame umuntu utazi icyongereza n\u2019igifaransa nawe yifashisha impuguke muri izo ndimi z\u2019uruzungu kugirango abashe kumva ibivuzwe Muri iyi nkuru twifuje ko twaganira ku Kinyarwanda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1650","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amateka-numuco"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ikinyarwanda ni ururimi rwihagije ku nkoranyamagambo ndetse kikagira n\u2019umwihariko w\u2019inshoberamahanga cyane cyane ku bintu umuco wahaga agaciro. Nubwo akenshi dusanga hari amagambo y\u2019amatirano aturuka mu zindi ndimi, aho wumva akenshi mu mbwirwaruhame umuntu utazi icyongereza n\u2019igifaransa nawe yifashisha impuguke muri izo ndimi z\u2019uruzungu kugirango abashe kumva ibivuzwe Muri iyi nkuru twifuje ko twaganira ku Kinyarwanda [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-04-17T14:24:46+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata\",\"datePublished\":\"2016-04-17T14:24:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650\"},\"wordCount\":651,\"commentCount\":16,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"amateka-numuco\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650\",\"name\":\"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-04-17T14:24:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=1650#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA","og_description":"Ikinyarwanda ni ururimi rwihagije ku nkoranyamagambo ndetse kikagira n\u2019umwihariko w\u2019inshoberamahanga cyane cyane ku bintu umuco wahaga agaciro. Nubwo akenshi dusanga hari amagambo y\u2019amatirano aturuka mu zindi ndimi, aho wumva akenshi mu mbwirwaruhame umuntu utazi icyongereza n\u2019igifaransa nawe yifashisha impuguke muri izo ndimi z\u2019uruzungu kugirango abashe kumva ibivuzwe Muri iyi nkuru twifuje ko twaganira ku Kinyarwanda [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2016-04-17T14:24:46+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata","datePublished":"2016-04-17T14:24:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650"},"wordCount":651,"commentCount":16,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["amateka-numuco"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=1650#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650","name":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2016-04-17T14:24:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=1650"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=1650#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ikinyarwanda, Ntibavuga Bavuga: ku nka n\u2019amata"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1650\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}