{"id":184087,"date":"2024-12-06T08:31:57","date_gmt":"2024-12-06T06:31:57","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/umuti-mushya-ufasha-uwunyoye-kutandura-sida-ugiye-gutangira-gukoreshwa-mu\/"},"modified":"2024-12-06T08:31:57","modified_gmt":"2024-12-06T06:31:57","slug":"umuti-mushya-ufasha-uwunyoye-kutandura-sida-ugiye-gutangira-gukoreshwa-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087","title":{"rendered":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ikigo cy&#8217;Ubuzima (RBC) guhera mu mpera z&#8217;uku kwezi kizatangira gukoresha umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura agakoko ka Virusi itera SIDA.<\/strong><\/p>\n<p>Ni umuti witwa CAB-LA, ukaba uterwa mu rushinge.<\/p>\n<p>Uyu muti wakozwe n\u2019uruganda rwo mu Bwongereza rukora imiti rwa \u2018GlaxoSmithKline, uri mu bwoko bw&#8217;imiti izwi nka PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) mu busanzwe uba ukozwe mu binini bikoreshwa mbere cyangwa nyuma y\u2019uko umuntu akorana imibonano mpuzabitsina n\u2019undi ufite ubwandu bw\u2019agakoko gatera SIDA (HIV), cyangwa akawitera mu rushinge kugira ngo atandura ako gakoko.<\/p>\n<p>Ubushakashatsi bugaragaza uriya muti ufite imbaraga kurusha ibinini.<\/p>\n<p>Umuyobozi w&#8217;Ishami rishinzwe kurwanya SIDA muri RBC, Dr Basile Ikuzo, yabwiye ikinyamakuru The New Times ko uriya muti mushya uzatangira ukoreshwa mu bigo nderabuzima bibiri mu gihugu, mbere y&#8217;uko woherezwa mu gihugu hose.<\/p>\n<p>Uyu muyobozi yasobanuye ko uyu muti kimwe n&#8217;izindi serivisi zigamije gukumira ubwandu bwa SIDA uzajya utangirwa ubuntu mu mavuriro ya Leta, ndetse ko hari n&#8217;amwe mu yigenga atanga izo serivisi ku buntu.<\/p>\n<p>Usibye kuba CAB-LA ifasha kurinda ubwandu bwa SIDA, inafasha abafite ubwandu bwayo kugabanya ubukana bw&#8217;iki cyorezo.<\/p>\n<p>Uhabwa uyu muti aterwa inshinge ebyiri mu byumweru bine bitandukanye, hanyuma zigakurikirwa n&#8217;urundi rushinge rwa buri byumweru umunani. Amakuru avuga ko hashobora no kuzakorwa ishobora kumara umwaka, umuntu akaba yakwiteza urushinge rumwe mu mezi 12.<\/p>\n<p>Muri 2022 ni bwo Ishami ry&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye ryita ku buzima (OMS) ryemeje ikoreshwa ry&#8217;uriya muti.<\/p>\n<p>Ubushakashatsi bwa OMS bugaragaza ko gukoresha CAB-LA bigabanya ubukana bwa Virusi itera SIDA ku kigero cya 79% ugereranyije n\u2019uburyo bwa Oral PrEP busanzwe bukoresha aho umuntu anywa ibinini bya buri munsi.<\/p>\n<p>Dr Ikuzo avuga ko u Rwanda rwahisemo gukoresha uriya muti uterwa mu rushinge, nk&#8217;igisubizo ku nzitizi zagaragaraga mu kuyoboka ikoreshwa ry&#8217;ibinini.<\/p>\n<p>Yavuze kandi ko kuri ubu hari zimwe muri dose z&#8217;uriya muti u Rwanda rwamaze kwakira, ndetse ko hari n&#8217;amatsinda y&#8217;abantu bahuguwe mu kuwutera abakiliya.<\/p>\n<p>Kuri ubu mu Rwanda harabarurwa abantu barenga 10,000 bafataga ibinini bigabanya ubukana bwa SIDA, aba bakaba bangana na 30% by&#8217;ababana n&#8217;ubwandu bwacyo mu gihugu.<\/p>\n<p>Dr Ikuzo avuga ko ikoreshwa rya biriya binini byagabanyije cyane ubwandu bushya, by&#8217;umwihariko nko mu bakora umwuga w&#8217;uburaya aho mu myaka 10 ishize ubwandu bwavuye kuri 45% kuri ubu bukaba buri kuri 35.<\/p>\n<p>Ku Isi yose mu mwaka ushize wa 2023 abantu miliyoni 1.3 banduye icyorezo cya Virusi itera SIDA.<\/p>\n<p>Ni mu gihe ubushakashatsi bwakozwe na Rwanda Population-based HIV Impact Assessment (RPHIA) muri 2019 bugaragaza ko ubwandu bwa SIDA mu bantu bari hagati y&#8217;imyaka 15 na 64 bwari kuri 3%.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ikigo cy&#8217;Ubuzima (RBC) guhera mu mpera z&#8217;uku kwezi kizatangira gukoresha umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura agakoko ka Virusi itera SIDA. Ni umuti witwa CAB-LA, ukaba uterwa mu rushinge. Uyu muti wakozwe n\u2019uruganda rwo mu Bwongereza rukora imiti rwa \u2018GlaxoSmithKline, uri mu bwoko bw&#8217;imiti izwi nka PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) mu busanzwe uba ukozwe mu binini bikoreshwa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-184087","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amakuru-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ikigo cy&#8217;Ubuzima (RBC) guhera mu mpera z&#8217;uku kwezi kizatangira gukoresha umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura agakoko ka Virusi itera SIDA. Ni umuti witwa CAB-LA, ukaba uterwa mu rushinge. Uyu muti wakozwe n\u2019uruganda rwo mu Bwongereza rukora imiti rwa \u2018GlaxoSmithKline, uri mu bwoko bw&#8217;imiti izwi nka PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) mu busanzwe uba ukozwe mu binini bikoreshwa [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"BenjaminBabou\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-06T06:31:57+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"B\u00e9njamin BABOU\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@BenjaminBabou3\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"B\u00e9njamin BABOU\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087\"},\"author\":{\"name\":\"B\u00e9njamin BABOU\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25318b3505091fc2412e1fdf77b375b9\"},\"headline\":\"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda\",\"datePublished\":\"2024-12-06T06:31:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087\"},\"wordCount\":422,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087\",\"name\":\"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-12-06T06:31:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=184087#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25318b3505091fc2412e1fdf77b375b9\",\"name\":\"B\u00e9njamin BABOU\",\"description\":\"Benjamin Babou is a professional journalist with a Bachelor's degree in Journalism and Communication from the University of Rwanda. He specializes in reporting on current affairs, politics, security, and regional issues and Sports, with a strong commitment to accuracy, balanced storytelling, and public-interest journalism.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"BenjaminBabou\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/@BenjaminBabou3\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=17\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA","og_description":"Ikigo cy&#8217;Ubuzima (RBC) guhera mu mpera z&#8217;uku kwezi kizatangira gukoresha umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura agakoko ka Virusi itera SIDA. Ni umuti witwa CAB-LA, ukaba uterwa mu rushinge. Uyu muti wakozwe n\u2019uruganda rwo mu Bwongereza rukora imiti rwa \u2018GlaxoSmithKline, uri mu bwoko bw&#8217;imiti izwi nka PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) mu busanzwe uba ukozwe mu binini bikoreshwa [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087","og_site_name":"BWIZA","article_author":"BenjaminBabou","article_published_time":"2024-12-06T06:31:57+00:00","author":"B\u00e9njamin BABOU","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@BenjaminBabou3","twitter_misc":{"Written by":"B\u00e9njamin BABOU","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087"},"author":{"name":"B\u00e9njamin BABOU","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/25318b3505091fc2412e1fdf77b375b9"},"headline":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda","datePublished":"2024-12-06T06:31:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087"},"wordCount":422,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=184087#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087","name":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2024-12-06T06:31:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=184087"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=184087#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Umuti mushya ufasha uwunyoye kutandura SIDA ugiye gutangira gukoreshwa mu Rwanda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/25318b3505091fc2412e1fdf77b375b9","name":"B\u00e9njamin BABOU","description":"Benjamin Babou is a professional journalist with a Bachelor's degree in Journalism and Communication from the University of Rwanda. He specializes in reporting on current affairs, politics, security, and regional issues and Sports, with a strong commitment to accuracy, balanced storytelling, and public-interest journalism.","sameAs":["https:\/\/bwiza.com\/","BenjaminBabou","https:\/\/x.com\/@BenjaminBabou3"],"url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=17"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/184087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=184087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/184087\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=184087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=184087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=184087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}