{"id":20871,"date":"2020-01-19T15:39:11","date_gmt":"2020-01-19T15:39:11","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2020\/01\/19\/borneo-umugore-n-umugabo-ntibemerewe-kujya-mu-bwiherero-no-koga-mu-minsi-itatu\/"},"modified":"2020-01-19T15:39:11","modified_gmt":"2020-01-19T15:39:11","slug":"borneo-umugore-n-umugabo-ntibemerewe-kujya-mu-bwiherero-no-koga-mu-minsi-itatu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871","title":{"rendered":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero  no koga mu minsi itatu bamaze gushakana"},"content":{"rendered":"<p><strong>Borneo ni ikirwa kiri muri Malaysia gihuriweho na leta za Sabah, Sarawak hiyongeyeho Kalimantan ya Indonesia na Brunei. Iki kirwa bagira umuco wihariye ujyanye no gushakana hagati  y\u2019umugabo n\u2019umugore, cyane mu bwoko bwa Tidong.<em><\/h2>\n<p>Umusore n\u2019umukobwa bashyingirwa mu buryo busanzwe muri iki gihugu ariko nyuma yaho, ntawemerewe kujya kwituma mu byiherero cyangwa se ngo ajye koga (kwiyuhagira) iminsi itatu itararangira kuko ngo iyo byubahirijwe, nta kabuza urugo rurakomera.<\/p>\n<p>Bizera ko kujya mu bwiherero cyangwa se kwibohora ndetse no koga muri iyi minsi itatu bitera umwaku (amahirwe make), kubura urubyaro no kudahirwa aho kuva kukagera muri uyu muryango mushya.<\/p>\n<p>Abaturanyi ni bo bareba niba aba bombi bari kubahiriza uyu muco, bakabagaburira amafunguro ndetse n\u2019ibinyobwa bituma badakenera kwibohora. <\/p>\n<p>Umuco ni ikintu gikomeye kigize ubuzima bwa rubanda (society) kuko baba baremeye ko kibaho. Buri wese agerageza kubahiriza ibisabwa byose kugira ngo adatandukira kuko  byaba ari nk&#8217;ubugambanyi kuri bagenzi be. Hari n&#8217;ubwo utubahirije umuco runaka, ahinduka nk&#8217;igicibwa iwabo, bityo rero bisaba kwigengesera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Borneo ni ikirwa kiri muri Malaysia gihuriweho na leta za Sabah, Sarawak hiyongeyeho Kalimantan ya Indonesia na Brunei. Iki kirwa bagira umuco wihariye ujyanye no gushakana hagati y\u2019umugabo n\u2019umugore, cyane mu bwoko bwa Tidong. Umusore n\u2019umukobwa bashyingirwa mu buryo busanzwe muri iki gihugu ariko nyuma yaho, ntawemerewe kujya kwituma mu byiherero cyangwa se ngo ajye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-20871","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amateka-numuco"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Borneo ni ikirwa kiri muri Malaysia gihuriweho na leta za Sabah, Sarawak hiyongeyeho Kalimantan ya Indonesia na Brunei. Iki kirwa bagira umuco wihariye ujyanye no gushakana hagati y\u2019umugabo n\u2019umugore, cyane mu bwoko bwa Tidong. Umusore n\u2019umukobwa bashyingirwa mu buryo busanzwe muri iki gihugu ariko nyuma yaho, ntawemerewe kujya kwituma mu byiherero cyangwa se ngo ajye [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-01-19T15:39:11+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871\"},\"author\":{\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\"},\"headline\":\"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana\",\"datePublished\":\"2020-01-19T15:39:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871\"},\"wordCount\":180,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"amateka-numuco\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871\",\"name\":\"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-01-19T15:39:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=20871#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\",\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=11\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA","og_description":"Borneo ni ikirwa kiri muri Malaysia gihuriweho na leta za Sabah, Sarawak hiyongeyeho Kalimantan ya Indonesia na Brunei. Iki kirwa bagira umuco wihariye ujyanye no gushakana hagati y\u2019umugabo n\u2019umugore, cyane mu bwoko bwa Tidong. Umusore n\u2019umukobwa bashyingirwa mu buryo busanzwe muri iki gihugu ariko nyuma yaho, ntawemerewe kujya kwituma mu byiherero cyangwa se ngo ajye [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2020-01-19T15:39:11+00:00","author":"TUYIZERE JD","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"TUYIZERE JD","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871"},"author":{"name":"TUYIZERE JD","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320"},"headline":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana","datePublished":"2020-01-19T15:39:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871"},"wordCount":180,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["amateka-numuco"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=20871#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871","name":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2020-01-19T15:39:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=20871"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=20871#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Borneo: Umugore n\u2019umugabo ntibemerewe kujya mu bwiherero no koga mu minsi itatu bamaze gushakana"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320","name":"TUYIZERE JD","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=11"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20871"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20871\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}