{"id":211243,"date":"2025-04-13T07:18:56","date_gmt":"2025-04-13T05:18:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243"},"modified":"2025-04-13T07:18:56","modified_gmt":"2025-04-13T05:18:56","slug":"tariki-ya-13-mata-1994-muri-st-andre-no-muri-kiliziya-yitiriwe-mutagatifu-karoli-lwanga-hiciwe-abatutsi-benshi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243","title":{"rendered":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 13\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi kuri iyi tariki mu 1994.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><b>1.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi muri College Saint Andre I Nyamirambo<\/b><\/p>\n<p>Mu murenge wa Nyamirambo mu kigo cy\u2019ishuri rya St Andr\u00e9 no muri Kiriziya yitiriwe Mutagatifu KAROLI LWANGA hiciwe abatutsi benshi bari bahahungiye baturuka Butamwa, Nyamirambo (Kivugiza, Mumena), Nyakabanda, Rwezamenyo, Kabusunzu, Nyarugenge (Biryogo)&#8230; Bamwe muribo bagiye mu Kiriziya abandi bajya muri St Andr\u00e9, abandi bajya mu kigo cy\u2019abafurere cya St Joseph kiri i Nyamirambo.<\/p>\n<p>Muri Kiriziya ya Karoli Lwanga hiciwe Abatutsi bake ugereranije n\u2019abiciwe muri St Andr\u00e9 n\u2019ubwo nabo bari bake ugereranije n\u2019abiciwe mu kigo cya St Joseph kuko abari aho hose bavuzwe haruguru bumvaga amakuru y\u2019uko St Joseph hari benshi kandi abihaye Imana babafashe neza ntawabakoraho bose bagahita bagerageza kuba ariho bajya. Nyuma yo kwica abari bahungiye muri St Andr\u00e9 no muri Karoli Lwanga, bagiye kwica abari muri St Joseph kugeza n\u2019aho bishemo bamwe mu bafurere bari banze ko abo Batutsi bicwa.<\/p>\n<p>Abaharokokeye bahamya ko abari bahahungiye barengaga 2,000 kuko na nyuma yo kubica imirambo yari myinshi cyane igerekeranye.<\/p>\n<p><b>2.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi I Kanyinya, Komini Nyarugenge<\/b><\/p>\n<p>Mu 1994 ku Murenge wa Kanyinya Abatutsi benshi baho n\u2019abahahungiye baturukaga mu Murenge wa Jali, Akarere ka Gasabo bahungiye ku Murenge wa Kanyinya. Uwari konseye Nzabamwita Joseph abasaba ko babwira n\u2019abandi bataricwa bakaza kugirango babarindire umutekano.<\/p>\n<p>Ku wa 13\/4\/1994, abicanyi bamaze kubona ko nta bandi batutsi basigaye, konseye yababwiye ko agiye kubazanira abajandarume bakabashakira aho babashyira kugirango bacungirwe umutekano. Baraza bababwira ko babajyanye ahitwa mu Kana mu gakombe kari hagati y\u2019imisozi bakabarindiramo kuko nta nterahamwe yahamenya. Barabashoreye babagejejeyo barahabasiga bababwira ko bagiye kubashakira ibyo kurya. Bigeze ku mugoroba babazanira interahamwe zirabatemagura ijoro ryose abasirikare bajya hejuru y\u2019umusozi kureba ko hari ubasha kubacika kugirango bamurase. Barabishe bose harokoka abana bagera muri 4 bari kumwe n\u2019imirambo y\u2019ababyeyi babo bahindutse amaraso bakagirango bapfuye.<\/p>\n<p><b>3.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi ku Kiliziya ya Gishaka, I Bumbogo, Kigali<\/b><\/p>\n<p>Mu Murenge wa Bumbogo mu Kagari ka Nkuzuzu hari Abatutsi benshi bari bahatuye mbere ya Jenoside.\u00a0 Mu gitondo cyo kuwa 07\/04\/1994 interahamwe zabyutse zivuza amafirimbi yo gutangira kubica bariyegeranya bishyira hamwe ku gasozi ka Nkuzuzu. Bakoresheje amabuye, amacumu n\u2019imiheto. Izo nterahamwe zabicaga zarimo abitwa\u00a0<i>Nyundo, Vianney, Rubanguza, Karangwa, Gashumba, Rwiyamirira Michel, Habarurema, Emile, Ruhamanya Na Rwabuhihi.<\/i>\u00a0Barwanye nabo kuva kuwa 07\/04\/1994 nimugoroba, interahamwe zibonye ko zigiye kuneshwa kuwa 12\/04\/1994 nimugoroba zihuruza abasirikare ba Habyarimana kuwa 13\/04\/1994 babarasira kubamara ari nayo tariki yabaye mbi cyane mu mateka yabo.<\/p>\n<p>Ababashije kuharokokera uwo munsi bahungiye kuri Paruwasi ya Gishaka, bagezeyo bahasanze umupadiri w\u2019umuzungu witwaga Michel abasangisha abandi bari bahungiye mu kiriziya bari baturutse Rutunga, Rubungo, Nduba na Jurwe muri Ndera.<\/p>\n<p>Padiri atangira kubashakira ibibatunga no kubasengera kuva mu ijoro ryo kuwa 13\/04\/1994. Bigeze kuwa 14\/04\/1994 interahamwe zirabatera zarimo abapolisi ba Komine Gikomero bitwaga: NYARWAYA Michel wari Burigadiye wa Komine Gikomero, RUBANGUKA Mathias wari\u00a0<i>Comptable<\/i>\u00a0wa Komini Gikomero, RUSATSI wari umuganga kuri Centre de Sante ya Gishaka n\u2019interahamwe yari ikomeye cyane yitwaga SEVARA. Aba bose bakaba barafatanyaga na Burugumestre RUTAGANIRA Telesifori wa Komini Gikomero n\u2019abapolisi ba Komini Gikomero.<\/p>\n<p><b>4.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi kuri paruwasi gatorika ya Musha, Kigali<\/b><\/p>\n<p>Ku wa 12-13 \/04\/1994Paruwasi ya kiliziya gatolika ya Musha hiciweho Abatutsi basaga 8,000 ubwo uwari Burugumesitiri wa Komini Gikoro BISENGIMANA Paul, Mukemba wari Umushoferi wa Komini na Makombe wari umukangurambaga w\u2019urubyiruko bari ku isonga mu bwicanyi bwahabereye. KominiGikoroyariiyobowenaBurugumestre BISENGIMANA kuva muri 1981.<\/p>\n<p>Paul Bisengimana yayoboye interahamwe zibanza gukorera abakobwa n\u2019abagore ibikorwa by\u2019urukozasoni imbere y\u2019ababyeyi babo, hari n\u2019abo bajyanye mu byobo byacukurwagamo amabuye nyuma y&#8217;ibyo bikorwa bakanabiciramo.<\/p>\n<p>Paul Bisengimana ufite umugore n\u2019abana icumi yaburaniye mu Rukiko mpuzamahanga mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (TPIR) yemera ibyaha by\u2019ubwicanyi yakoze, akatirwa igifungo cy\u2019imyaka cumi n\u2019itanu.<\/p>\n<p><b>5.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi ku Muhororo, Kibilira muri Ngororero<\/b><\/p>\n<p>Mu cyari Komini Kibirira, Jenoside yabanje kugeragezwa mbere ya Mata 1994 cyane cyane mu 1992 nyuma y\u2019imbwirwaruhame ya Dr MUGESERA L\u00e9on yavugiye ku Kabaya muri mitingi y\u2019ishyaka rya MNRD aho abenshi bishwe harimo n\u2019abo mu Makomini ya Ramba na Gaseke muri Ndaro. Na mbere y\u2019ijambo ryo ku Kabaya, muri Kibirira habaye ubwicanyi hagati ya tariki ya 11 na 13\/10\/1990 hicwa Abatutsi benshi, barongera muri Mutarama 1993, muri Komini Giciye, Satinskyi, Ramba, Kanama, Kayove na Kibilira mu yahoze ari Perefegitura ya Gisenyi.<\/p>\n<p>Hari n\u2019abaroshywe mu mugezi wa Nyabarongo ahitwa ku Cyome i Gatumba, abiciwe i Kibirira ku bitaro bya Muhororo harimo abarwayi, abarwaza n\u2019abaganga n\u2019abandi bakozi bo mu bitaro, abiciwe ku kiriziya ya Muhororo no ku icumbi ry\u2019abihaye Imana harimo ababikira n\u2019abapadiri.<\/p>\n<p>Abatutsi ba Kibirira kandi bamwe bafungiwe mu cyari IGA (Ikigo gihugura abaturage) Gatumba iri hafi y\u2019ahari icyicaro cy\u2019Umurenge wa Gatumba, bashaka kubatwikiramo ariko Abatutsi bamena ikirahuri baca mu kadirishya gato barahunga.<\/p>\n<p>Inama zitegura ubwicanyi zaberaga mu biro bya za Komini Ramba na Kibirira, ku biro by\u2019amashyaka MRND, CDR na MDR no ku biro bya\u00a0<i>\u201cInspecteur d\u2019arrondissement\u201d<\/i>\u00a0n\u2019ahandi mu ngo z\u2019abari abategetsi icyo gihe, hafi y\u2019ahahoze Komini Kibirira, hari akabari\u00a0<i>\u201cBar ITUZE\u201d<\/i>\u00a0ka ABISHUKA Charles kari i Gatumba, akabari k\u2019uwitwaga RWANYAGATARE.<\/p>\n<p>Ku kiriziya ya Muhororo hiciwe ababikira n\u2019abapadiri batandukanye, n\u2019ubwo abihaye Imana bo muri Kominote y\u2019Abenebikira yo ku Muhororo bo babanje kwirwanaho ariko nyuma baganzwa n\u2019amasasu y\u2019imbunda zazanywe n\u2019uwari burigadiye wa Komini Kibirira witwaga MUTABARUKA alias Libenge n\u2019izatanzwe na HONDERO, RWANYAGATARE na DUSABEMUNGU alias Bizuru bari batuye muri\u00a0<i>centre<\/i>\u00a0ya Rusumo\/Gatumba.<\/p>\n<p><b>6.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi kuri Kiliziya gatorika ya Rukara, Kayonza<\/b><\/p>\n<p>Ku kiliziya ya paruwasi gatorika ya Rukara, hafi y\u2019I Gahini, hahungiye Abatutsi benshi baturutse ahantu hatandukanye. Ku ikubitirom hishwe Abatutsi 12 bishwe bari bagiye kurwana n\u2019interahamwe ngo zireke kubatwarira inka zabo kuko bari bazihunganye. Hamaze kwicwa abo nibwo n\u2019ibyo bahunganye byose byatwawe, abandi nabo bahita bicwa ku wa 13\/04\/1994.\u00a0 Ubwicanyi bwayobowe ba Burugumesitiri wa komini Rukara Mpambara Jean, ndetse n\u2019Interahamwe zari ziturutse Murambi ziyobowe na Gatete Jean Baptiste.<\/p>\n<p>Nubwo Jean Mpambara yagizwe umwere n\u2019urukiko mpuzamahanga rwa Arusha, abacitse ku icumu bemeza ko yari ku isonga ry\u2019ubwicanyi akaba yarakoranaga bya hafi na Minisitirir Justine Mugenzi nawe ukomoka I Gahini. Mpambara yanabonetse mu Bufransa aho aba ashinjura Ngenzi Octavient na Tito Barahira bayoboye jenoside I Kabarondo bakaba barakatiwe igifungo cya burundu n\u2019Urukiko rw\u2019I Paris mu Bufransa.<\/p>\n<p><b>7.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi I Ruharambuga, Nyamasheke<\/b><\/p>\n<p>Interahamwe za Rukoma ziyobowe na GASARASI Wellars kuwa 13\/04\/1994 zagose Abatutsi baho barenga 60 zibahuriza kwa NYIRANDIMUBENSHI Asterie, zirahabicira. Nyuma yo kwica aba Batutsi GASARASI yahuje interahamwe zari zimaze kubica arazishimira kubw\u2019igikorwa bakoze ababwira ko ibyabo abibahaye, kandi bakwiye gukomeza guhiga Umututsi aho ava akagera.Na none mu cyahoze ari Segiteri Ruharambuga ya 1 muri Serire ya Kigabiro hafashwe abana 41 bakuye iwabo babeshya ababyeyi ko babahungishije, abandi babakuye mu ngo ku gahato, babajyana mu cyobo cyari cyaracukuwe n\u2019abahutu ku ishyamba rya Nyungwe aho bita Gasarabuye bakabatamo ari bazima. Nyuma yaho bazana ibishangara byinshi babatwikira muri cya cyobo bari babajugunyemo ari bazima, bagerekaho amabuye ngo n\u2019utarashiramo umwuka yicwe n\u2019amabuye.<\/p>\n<p><b>8.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi i Nyakanyinya, Mururu, Rusizi<\/b><\/p>\n<p>Mu Murenge wa Mururu, ahitwa Nyakanyinya, kuwa 13\/04\/1994 hakozwe ibarura ry\u2019Abatutsi bari bamaze guhungira i Nyakanyinya, rikaba ryarakozwe na Patrice mwene Gatukura. Icyo gihe hari hamaze kugera Abatutsi nka 800, inka zabo zatwawe na Konseye HARERIMANA Jean Bosco, SENDEGE n\u2019izindi nterahamwe.<\/p>\n<p>Haje igitero cy\u2019interahamwe nyinshi zari zivuye i Mururu, Nyakanyinya, Miko n\u2019Abajandarume bari baturutsi i Gihundwe bahurira ahitwa\u00a0<i>HANGARI<\/i>\u00a0baza kwica i Nyakanyinya. Barahageze batangira kwica n\u2019ubugome bwinshi bakoresheje gerenade, imbunda n\u2019intwaro gakondo kuko interahamwe zari zamaze kugota Abatutsi bari bahahungiye kandi zari nyinshi, bamaze kubambura intwaro bari baje bitwaje, mbese byari bikomeye.<\/p>\n<p>Nyuma abagore n\u2019abana bahungiye mu mashuri no mu rusengero rwari ruhari, interahamwe zirurira zikuraho amategura zigata umuriro mu nzu kugirango Abatutsi bari bihishe mu nzu basohoke babone uko babica. Babonye badasohoka nk\u2019uko babishakaga nibwo bazanye umuzinga w\u2019inzuki bawubaturamo noneho bakwira imishwaro barabica. Abandi babatwikira mu rusengero (abagore n\u2019abana). Aha hakoreshejwe iyicarubozo ribi cyane kuko interahamwe zaricaga zigasubira inyuma zigasambanya imirambo y\u2019abakobwa b\u2019Abatutsikazi. Urugero: Umwarimukazi witwaga Thacienne bamwishe nabi barangije bamujyaho baramusambanya ngo akiri muzima yari yarabimye.<\/p>\n<p><b>9.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi I Kirinda, Karongi<\/b><\/p>\n<p>Kirinda iherereye mu cyahoze ari Komine Bwakira muri Perefegitura ya Kibuye ubu ni mu Murenge wa Murambi mu Karere ka Karongi. Hari hubatse ibitaro n\u2018icyicaro cy\u2019Itorero rya EPR. Mu gihe cya Jenoside Burugumesitiri wa Bwakira yitwaga KABASHA Tharcisse. Muri Jenoside, Abatutsi benshi bahungiye mu ishuri ryisumbuye, abandi bahungiye mu Bitaro. Bijejwe gucungirwa umutekano ariko nyuma yaho baje kwicwa ndetse imirambo yabo bakajya kuyijugunya mu mugezi wa Nyabarongo.<\/p>\n<p>Umwe mu bari bayoboye Interahamwe zabishe yitwaga NYIRINGABO Amani afatanyije by\u2019umwihariko n\u2019umucuruzi witwaga SEMIRINDI Mo\u00efse wagize uruhare rukomeye mu kugura imihoro yo kwica Abatutsi ndetse n\u2019imodoka ye yarifashishijwe cyane mu gutwara imirambo kuyijugunya mu mugezi wa Nyabarongo.<\/p>\n<p>I Kirinda hazwiho by\u2019umwihariko bariyeri yitwaga\u00a0<b>intebe y\u2019urupfu<\/b>\u00a0naho hiciwe Abatutsi benshi.<\/p>\n<p>Jenoside kandi i Kirinda yahuriranye n\u2019inama y\u2019Itorero rya EPR ku rwego rw\u2019Igihugu yari ihateraniye, bamwe mu ba Pasitori bari bitabiriye inama barishwe hamwe n\u2019imiryango yabo, uwari Umuyobozi wa EPR ku rwego rw\u2019igihugu, Pasitori TWAGIRAYESU Michel yagize uruhare rukomeye mu kubicisha.<\/p>\n<p><b>10.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi muri Chapelle ya Gitwa, Rutsiro<\/b><\/p>\n<p>Chapelle Gatulika ya Gitwa yahungiyemo ndetse yiciwemo Abatutsi benshi mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi. Mbere hitwaga mu Gitwa ariko nyuma haje kwitwa i Nyamagumba mu cyahoze ari Cellule Bugina, Segiteri Kibingo, Komine Mabanza muri Perefegitura ya Kibuye. Iyo Chapelle yari ishamikiye kuri Paruwasi Gatulika ya Congo Nil yari iyobowe n\u2019umupadiri w\u2019umufaransa witwa MAINDRON Gabriel nawe wagize uruhare muri Jenoside.<\/p>\n<p>Mu Gitwa hari hatuye Abatutsi benshi b\u2019abagatulika ari nayo mpamvu nyamukuru bahungiye kuri Chapelle ya Gitwa bari bizeye kuzaharokokera ariko siko byagenze. Ikindi ni uko hari mu mpinga y\u2019umusozi ku buryo bumvaga byabafasha kureba neza ibitero no kwirwanaho bibaye ngombwa.<\/p>\n<p>Abatutsi bahungiye kuri Chapelle ya Gitwa bari baturutse mu bice bitandukanye birimo mu Gitwa nyirizina, Selire za Gitarama, Buhoro, Ruhingo, Kabiraho zo muri Komine Mabanza n\u2019ahandi.<\/p>\n<p>Kuwa 11\/04\/1994\u00a0 kugeza 13\/04\/1994 nibwo ibitero byagabwe kuri Chapelle ya Gitwa ndetse\u00a0 uwari Burugumesitiri wa Komine Mabanza BAGIRISHEMA Ignace yagiyeyo agezeyo abaza aho Abatutsi bahungiye bamubwira ko bagiye kuri Chapelle ya Gitwa\u00a0<b>\u201c<\/b>aravuga ngo bahungiye mu mpinga y\u2019umusozi wa Nyamagumba<b>\u201c<\/b>\u00a0kubera umusozi wari\u00a0 mu Ruhengeri\u00a0 naho biciraga Abatutsi benshi guhera 1,959 na nyuma yaho. Uko niko hahise hitwa\u00a0<b>i Nyamagumba<\/b>\u00a0ku buryo n\u2019uyu munsi hari abakihita gutyo.\u00a0 Ubuhamya buvuga ko muri Jenoside\u00a0 hiciwe Abatutsi barenga 9,304 bakaba bose bashyinguye mu Rwibutso rwa Jenoside rwahubatswe.<\/p>\n<p>Burugumesitiri BAGIRISHEMA yagize uruhare rukomeye mu kubicisha. Abandi bagizeuruhare mu kwica Abatutsi i Gitwaharimo uwari Brigadier RWAMAKUBA Emmanuel, HAKIZIMANA Deo wari Umunyamabanga wa Komine Mabanza, BENIMANA Rapha\u00ebl wari\u00a0 Burugumesitiri wa Komine Rutsiro, MABURAKINDI Isidore wari Burugumesitiri wa Komine Kayove n\u2018abandi.<\/p>\n<p><b>11.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi ku mashuri ya Mbogo, Kinyamakara, Gikongoro<\/b><\/p>\n<p>Kuri Komine Kinyamakara, ku mashuri ya Mbogo n&#8217;umusozi wose wa Mbogo muri rusange. Kuwa 13\/4\/94 hakusanyirijwe Abatutsi benshi b\u2019iyari komine Kinyamakara, n\u2019abari bavuye Gikongoro mu mugi n\u2019ahandi barahicirwa. Komini Kinyamakara yayoborwaga na Burugumesitiri MUNYANEZA Charles.\u00a0 Niwe wagiye guhuruza abasirikare n\u2019abajandarume barimo colonel SIMBA Aloys barabarasa bafatanyije n\u2019interahamwe zari zitwaje imihoro, ubuhiri na\u00a0<i>coupe a coupes<\/i>\u00a0byose bishyashya n\u2019udufuni. Kuri 13\/04\/1994 hishwe Abatutsi bagera ku 3,000. Abari ku isonga mu bwicanyi ni MUGEMANA wari Brigadier, MUNYAKANYINYA yari OPJ, GASASIRA Alphonse yari\u00a0<i>Encadreur<\/i>\u00a0w\u2019urubyiruko, GASIRABO Jonathan yari umwarimu mu mashuri abanza, n\u2019abandi.<\/p>\n<p><b>12.\u00a0Iyicwa ry\u2019Abatutsi ahiswe kuri \u201cEskariye\u201c (escalier), Muhima, Nyarugenge<\/b><\/p>\n<p>Kuva tariki ya 13 kugeza tariki 14\/04\/1994 abantu b\u2019igice kimwe cya Muhima munsi y\u2019ahahoze gereza ya Nyarugenge, ahitwa mu Mudugudu w\u2019Umwezi mu cyahoze ari Serire Ruhurura, hari interahamwe n\u2019abasirikare bakusanyaga abatutsi muri icyo gice bakabamanura babajyana ahiswe kuri Escarille bakazibamanuraho babatemagura, babahonda imitwe mu muhanda wa kaburimbo, abandi bakabarasa. Aho hantu hiciwe abatutsi benshi kuko kuri uwo muhanda bari bahashyize na bariyeri itega abanyura muri kaburimbo nabo bakahicirwa bakabarunda mu muhanda. Kugeza ubu ikibabaza abafitanye isano n\u2019abiciwe aha hantu ni uko iyo mirambo batazi aho yajyanywe ngo bayishyingure mu cyubahiro.<\/p>\n<p>Zimwe mu nterahamwe zagize uruhare mu kwica aba bantu zabashije kumenyekana: NDEMEYE Nicodemu wari Chef wazo, GASHAYIJA Etienne, Charles RURANGIRWA J. Paul n\u2019abandi.<\/p>\n<p>Mu Kagari ka Nkomangwa ku wa 13-14\/04\/1994 hajugunywemo Abatutsi benshi cyane banabwira abana bari bakiri bato ngo nibaze babajyane ku mashuri kandi babajyanye muri Muhazi.<\/p>\n<p>Bivugwa ko haguye abari hejuru ya 136 bo mu Murenge wa Munyiginya n\u2019abandi batazwi umubare bari baturutse imihanda yose.<\/p>\n<p>Jenoside yakorewe Abatutsi yarateguwe ishyirwa mu bikoa Leta. Kubona guhera tariki ya 7 Mata 1994 mu gitondo, abatutsi bicwa icya rimwe ahantu hantandukanye mu gihugu hose byerekana ku buryo budashidikanywaho ko ari umugambi wari warateguwe na Leta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 13\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi kuri iyi tariki mu 1994. 1.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi muri College Saint Andre I Nyamirambo Mu murenge wa Nyamirambo mu kigo cy\u2019ishuri rya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":211244,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-211243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amakuru-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 13\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi kuri iyi tariki mu 1994. 1.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi muri College Saint Andre I Nyamirambo Mu murenge wa Nyamirambo mu kigo cy\u2019ishuri rya [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-13T05:18:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"873\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"491\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Denis Nsengiyumva\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Denis Nsengiyumva\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243\"},\"author\":{\"name\":\"Denis Nsengiyumva\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c\"},\"headline\":\"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi\",\"datePublished\":\"2025-04-13T05:18:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243\"},\"wordCount\":2116,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/College-Saint-Andre.jpg\",\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243\",\"name\":\"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/College-Saint-Andre.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-13T05:18:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/College-Saint-Andre.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/College-Saint-Andre.jpg\",\"width\":873,\"height\":491},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=211243#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c\",\"name\":\"Denis Nsengiyumva\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA","og_description":"Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 13\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi kuri iyi tariki mu 1994. 1.\u00a0Iyicwa ry\u2019abatutsi muri College Saint Andre I Nyamirambo Mu murenge wa Nyamirambo mu kigo cy\u2019ishuri rya [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2025-04-13T05:18:56+00:00","og_image":[{"width":873,"height":491,"url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Denis Nsengiyumva","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Denis Nsengiyumva","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243"},"author":{"name":"Denis Nsengiyumva","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c"},"headline":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi","datePublished":"2025-04-13T05:18:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243"},"wordCount":2116,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg","articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243","name":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg","datePublished":"2025-04-13T05:18:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=211243"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#primaryimage","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/College-Saint-Andre.jpg","width":873,"height":491},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=211243#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tariki ya 13\u00a0Mata 1994: Muri St Andr\u00e9 no muri Kiliziya yitiriwe Mutagatifu Karoli Lwanga hiciwe abatutsi benshi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c","name":"Denis Nsengiyumva","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=211243"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211243\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/211244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=211243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=211243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=211243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}