{"id":212856,"date":"2025-04-29T08:12:55","date_gmt":"2025-04-29T06:12:55","guid":{"rendered":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856"},"modified":"2025-04-29T08:12:55","modified_gmt":"2025-04-29T06:12:55","slug":"tariki-29-mata-1994-bwa-mbere-akanama-kumutekano-ka-loni-kize-ikibazo-cya-jenoside-yakorerwaga-abatutsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856","title":{"rendered":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#8217;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 29\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Leta y\u2019abicanyi yari ifite umugambi wo gushakisha Abatutsi bose bari bacyihishe muri za Hoteli na za Kiliziya.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hiciwe Abatutsi tariki ya 29 Mata mu 1994.<\/p>\n<p><strong>1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bwa mbere, Akanama ka Loni gashinzwe amahoro ku isi kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi<\/strong><\/p>\n<p>Akanama ka Loni gashinzwe amahor ku isi kakomeje kwirengagiza kwiga ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi mu Rwanda guhera tariki ya 7\/4\/1994.<\/p>\n<p>Tariki ya 28\/4\/1994, nibwo ambasaderi Karel Kovanda wari uhagarariye Rupubulika ya Czech (Czech Republic) yasabye ako kanama kiga icyo kibazo. Ambasaderi Kovanda yerekanye ko kugeza uwo munsi Akanama ka Loni gashinzwe amahoro ku isi kashyize ingufu zingana na 80% mu kwiga ku kibazo cyo kugumisha cyangwa gukura ingabo za MINUAR mu Rwanda, 20% ku guhagarika intambara, naho 0% ku kwiga ku bwicanyi bwakorerwaga mu Rwanda. Ashingiye ku makuru yaturukaga mu miryango iharanira uburenganzira bw\u2019ikiremwa muntu yemeje ko Leta yariho yakoraga Jenoside. Bimwe mu bihugu by\u2019ibihangange bifite intebe ihoraho mu Kanama gashinzwe amahoro ku isi byaramwikomye ngo iyo mvugo ye ntikwiye gukoreshwa mu Kanama gashinzwe Amahoro ku isi.<\/p>\n<p>Uwayoboraga Akanama gashinzwe amahoro ku isi, Ambasaderi Colin Keating nawe yabonye amakuru ahamya ko mu Rwanda hakorerwaga ubwicanyi bukomeye bwakorerwaga Abatutsi. Dr Rony Zachariah wakoraga muri MSF-Belgium yamugejejeho amakuru y\u2019ubwicanyi bwakozwe tariki ya 22\/4\/1994 bwakorewe mu bitaro bwa Universite bya Butare. Abishwe bari abaganga, cyangwa se abarwayi n\u2019abarwaza bari muri ibyo bitaro.<\/p>\n<p>Ibi byaje gushimangirwa n\u2019itangazo ryasohowe n\u2019ishyirahamwe OXFAM ryavugaga ko mu Rwanda hakorwaga Jenoside.<\/p>\n<p>Tariki ya 29\/4\/1994 nibwo bwa mbere Akanama gashinzwe amahoro ku isi kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi mu Rwanda.<\/p>\n<p>Perezida w\u2019Akanama gashinzwe amahoro ku isi, yashakaga gushyira ibihugu bigize ako kanama imbere y\u2019inshingano zabyo zo gutabara niba hemejwe ko jenoside yarimo ikorwa mu Rwanda, nk\u2019uko amasezerano mpuzamahanga yo gukumira no guhana icyaha cya Jenoside yo muri 1948 abiteganya.<\/p>\n<p>Bimwe mu bihugu nka New Zeland, Argentina, Spain na Check Republic byari bishyigikiye ko hafatwa umwanzuro kuri Jenoside yakorerwaga Abatutsi mu Rwanda. Bimwe mu bihugu by\u2019ibihangange byarwanyije ko ijambo Jenoside rikoreshwa. Uhagarariye Ubufaransa, n\u2019uhagarariye Urwanda bakoze uko bashoboye kose ngo bajijishe Akanama gashinzwe amahoro ku isi bavuga ko ubwicanyi bwaakorwaga ari ingaruka z\u2019intambara, bityo hekugira icyemezo cyo gutabara gifatwa.<\/p>\n<p>Nyuma y\u2019impaka ndende hafashwe umwanzuro wo kudakoresha ijambo Jenoside nk\u2019uko biri mu masezerano mpuzamahanga yo gukumira no guhana icyaha cya Jenoside yo muri 1948, bakoresha imvugo ikurikira: &#8230;\u201dAkanama gashinzwe Amahoro ku isi kaributsa ko kwica abantu bagize igice kimwe cy\u2019ubwoko bishingiye ku mugambi wo kubarimbura ni icyaha gihanwa n\u2019amategeko mpuzamahanga\u201d.<\/p>\n<p><strong>2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abatutsi biciwe mu kigo cya Gisirikare cya Butotori (Marine), Rubavu<\/strong><\/p>\n<p>Ikigo cya Gisirikare cya Butotori giherereye mu mudugudu wa Butotori, Akagari ka Rubona, Umurenge wa Nyamyumba mu Karere ka Rubavu. Ku butegetsi bwa Habyarimana habaga Abajepe barindaga inzu ya Habyarimana. Abo bajepe ni nabo bahiciye Abatutsi mu gihe cya Jenoside.<\/p>\n<p>Muri iki kigo hakorewe inama nyinshi zateguraga Jenoside zayoborwaga n\u2019abasirikare bakomeye bo ku rwego rwo hejuru nka Colonel Theoneste Bagosora, Colonel Nsengiyumva Anatole n\u2019abandi.<\/p>\n<p>Muri iki kigo kandi hatangiwe imyitozo ya gisirikare yahabwaga interahamwe ziyihabwa n\u2019abafaransa hagamijwe gutsemba Abatutsi.<\/p>\n<p>Ku itariki ya 29 Mata 1994 hiciwe Abatutsi barimo umuryango wa NYARUZUNGU Laurent, uwa KAREKEZI Jonathan, umugabo witwaga BABONAMPOZE Andr\u00e9 n\u2019umwana we n\u2019abandi.<\/p>\n<p>Abagize uruhare mu rupfu rw\u2019abo bantu ni Majoro KABERA wayoboraga icyo kigo, Lieutenant MINANI wavukaga i Nyamyumba, Liyetona BIZUMUREMYI wabaye ruharwa cyane mu bwicanyi kuva 1992 ku Kibuye n\u2019umujepe witwaga Patrice. Aba ni bo bari bakomeye mu bwicanyi bwahakorewe.<\/p>\n<p><strong>3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abatutsi biciwe kuri paruwasi gatorika ya Shangi, Cyangugu<\/strong><\/p>\n<p>Kuri Paruwasi ya Shangi, mbere ya Jenoside hari muri Komini ya Gafunzo muri Segiteri ya Shangi, ubu akaba ari mu Karere ka Nyamasheke mu Murenge wa Shangi. Muri Gafunzo ivangura n\u2019itoteza ryatangiye kera, rigenda rikura, guhera muri 1990 urugamba rwo kubohora Urwanda rutangiye. Icyo gihe MRND na MDR byahise byishyira hamwe bitoteza Abatutsi. Muri Komini ya Gafunzo mu 1992 Abatutsi bari barize bari mu kazi ka Leta batangiye kwirukanwa mu mirimo, abari mu bwarimu nabo barirukanwa. Ikindi ni uko umuhutu wari warashatse Umututsikazi yahise asabwa kumwirukana mu rwego rwo kugirango bitandukanye burundu. Konseye BACAMURWANGO Anicet yatanze urugero yirukana umugore we ngo kuko yari Umututsikazi. Ariko siko imiryango yose yabikurikije.<\/p>\n<p>Mu 1993 hatangiye gutozwa interahamwe hirya no hino, iza Gafunzo zatorezwaga mu Ruganda rw\u2019icyayi rwa Shagasha, uwari umuyobozi w\u2019uruganda icyo gihe NSABIMANA Callixte ukomoka ku Gisenyi yavugaga ku mugaragaro ko yanga Abatutsi. Niwe wagize uruhare mu itozwa ry\u2019interahamwe mu ruganda rwa Shagasha afatanyije na Perefe BAGAMBIKI Emmanuel, Superefe Gerard TEREBURA, Superefe Theodore MUNYANGABE na Liyetona Samuel IMANISHIMWE.<\/p>\n<p>Guhera kuwa 08\/04\/1994 interahamwe zatangiye kuvuza induru ku misozi zinaririmba ngo \u201ctubatsembatsembe\u201d. Abatutsi batangiye guhunga baza kuri Paruwasi ya Shangi. Mu batangiye kuririmba no kuvuza induru harimo Abahutu bo mu miryango y\u2019abitwa \u201cAbanyumu\u201d, hatangira gushyirwaho amabariyeri hirya no hino. Ahahise hashyirwaho bariyeri ni nko kwa mwarimu Bonaventure wari utuye munsi ya Paruwasi ya Shangi.<\/p>\n<p>Kuva tariki 12 na 13\/04\/1994 Abatutsi bari bahahungiye batangiye guterwa n\u2019interahamwe n\u2019abahutu baho bahaturiye baje kwica no gusahura, ariko Abatutsi bagerageza kwirwanaho barabanesha.<\/p>\n<p>Kuwa 14\/04\/1994, haje igitero cya 3 cyari gifite imbaraga kiyobowe n\u2019interahamwe yitwa PIMA. Mbere yo kujya kwica Abatutsi bari bahungiye kuri Paruwasi ya Shangi, babanje guca kuri Komini Gafunzo gufata imbunda ndetse na za gerenade zo kwicisha Abatutsi. Burugumesitiri KARORERO Charles yategetse burigadiye wa Komini kuzibaha. Interahamwe zakoresheje imbunda na za gerenade mu kwica Abatutsi, ariko hagira abarokoka. Iki gitero cyitiriwe PIMA cyaje giturutse i Nyamirundi.<\/p>\n<p>Interahamwe zabanje gufunga amazi kugirango impunzi zari ziri kuri Paruwasi ya Shangi zizicwe n\u2019inzara n\u2019inyota. Abagerageje kujya ku kiyaga cya Kivu kiri hepfo ya kiriziya bahise bicwa batarahagera.<\/p>\n<p>Kuwa 18\/04\/1994 haje intumwa zari zivuye kuri Perefegitura ziyobowe na superefe MUNYENGABE Theodore bakoresha inama ba Konseye abasaba gukora urutonde rw\u2019Abatutsi bose bavuye iwabo bahunze n\u2019aho bahungiye.<\/p>\n<p>Nyuma y\u2019aho Padiri MATEGEKO Aime na SuPerefe MUNYANGABE n\u2019abakozi bari aba Komini barazaga bakarobanuramo abagabo n\u2019abasore bagifite ingufu n\u2019abize bakajya kubica. Babeshye Abatutsi ko abo bahamagaye ari abari bafite intwaro (Imbunda, gerenade, imishyito) n\u2019ibindi bikoresho byo kwicisha abahutu basanze mu mazu yabo kandi ko bagomba kujya kwisobanura ku rukiko i Kamembe. Abo bajyanye ntawagarutse.<\/p>\n<p>Kuwa 27\/04\/1994 nka 10h00\u2019 haje ikindi gitero cy\u2019interahamwe za Shangi na Nyabitekeri, barwana nacyo barakinesha gisubirayo. Kuwa 29\/04 haje igitero gikomeye cyane cy\u2019interahamwe za Yussuf MUNYAKAZI zivuye mu Bugarama,\u00a0 zipakiye mu modoka 3, baje bitwaje imipanga, ubuhiri, imbunda na za grenades. Abaharokokeye bavuga ko Interahamwe zinjiye ziririmba ngo \u201cisi n\u2019ibiyirimo byose ni iby\u2019abahutu\u201d, batangira gutemagura no guteramo gerenade. Uwo munsi bashoje kwica nka 19h30\u2019 kuko bwari bwije, bafata bakobwa batari bapfuye babatwara iwabo, bakorerwa ibya mfura mbi.<\/p>\n<p>Kuwa 30\/04\/1994 nibwo interahamwe zaje zica abari bakomeretse, nyuma yaho bahagarika abantu barimo bajya mu isoko baraza bakora umuganda wo gukura imirambo mu kiriziya bazijyana mu cyobo cyari cyariswe Croix Rouge (icyobo baviduriragamo umwanda wo mu bwiherero bwo mu kigo cy\u2019ishuri ribanza cya Shangi) bajugunyamo ya mirambo. Icyobo cyuzuye bacukuye ibindi akaba ariho bajugunya imirambo yose mu rwego rwo kugira ngo kiliziya ise neza bazabone n\u2019uko bazajya barusengeramo.<\/p>\n<p>Padiri MATEGEKO Aime wabaye ruharwa muri jenoside i Shangi yahamijwe icyaha cya Jenoside akatirwa igifungo cyo gufungwa burundu.<\/p>\n<p><strong>4.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abatutsi biciwe kuri Sitade Kamarampaka, Rusizi<\/strong><\/p>\n<p>Stade Kamarampaka yari yubatse impande y\u2019Urukiko Rwisumbuye rwa Rusizi, ikigo cya gisirikari na jandarumori, ibiro bya prefecture ya Cyangugu, Gereza ya Cyangugu, Diyoseze ya Cyangugu, na Centre y\u2019ubucuruzi ya Kamembe. Yari yegereye n\u2019umupaka wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo.<\/p>\n<p>Ibi bikaba biri mu byatumye Abatutsi benshi bahungira muri iyi sitade kuko babonaga bakikijwe n\u2019inzego z\u2019ubutegetsi zizabarengera.<\/p>\n<p>Iyi stade Abatutsi ba mbere bayihungiyemo kuwa 09 Mata1994 bazanye n\u2019amatungo yabo kuko abahutu bari batangiye kubatwikira.<\/p>\n<p>Kuwa 19 Mata 1994 nibwo haje igitero cy\u2019Abasirikare cyari kiyobowe na Perefe BAGAMBIKI Emmanuel wari Perefe wa Cyangugu. Baje bafite urutonde rw\u2019abagabo b\u2019Abatutsi bashakaga kubanza gutwara, higanjemo abize cyangwa bafite amikoro. Abandi ni abagabo bari bafite imbaraga ku buryo bari kubasha kwirwanaho.<\/p>\n<p>Padiri Laurent NTIMUGURA yaraje arabashinyagurira, bamusabye kubatabariza, arababwira ngo \u201cUbwo murahaze, abandi bafite intimba y\u2019uko babuze Umubyeyi wabo none namwe mbazaniye ibiryo mukambwira ubusa?\u201d Nyamara mugenzi we padiri Oscar NKUNDAYEZU yahumurije impunzi z\u2019Abatutsi azizanira ibyo kurya, atanga na Penetensiya kubayifuza. Padiri Laurent NTIMUGURA yakatiwe igifungo cy\u2019imyaka 20 arakirangiza, ubu aba kwa musenyeri i Cyangugu.<\/p>\n<p>Abatutsi bari bahungiye muri sitade Kamarampaka bamerewe nabi cyane kuko nta mazi yari ahari, nta biryo, nta bwiherero bafite, hari hateyemo indwara ya macinya kubera umwanda, indembe zari zimaze kwiyongera.<\/p>\n<p>Kuwa 26\/04\/1994 hagarutse igitero cy\u2019abasirikare cyari kiyobowe na Lt IMANISHIMWE Samuel gitwara abagabo bajya kwicwa. Perefe BAGAMBIKI yafashe icyemezo ko Abatutsi bari muri sitade badakwiye guhabwa amahirwe yo guhungira hanze (muri Za\u00efre) afata icyemezo\u00a0 cyo kubajyana i Nyarushishi kure y\u2019umupaka kugira ngo hatagira abacika bakajya muri Zayire.<\/p>\n<p>Kuwa 28 Mata 1994 hagarutse ikindi gitero cy\u2019abasirikare gitwara abandi batutsi kibajyana kubica. Impunzi zakoze inama zemeranywa guhungira muri Zayire. Nka saa cyenda za mu gitondo bose barasohotse berekeza iya Zayire ariko abasirikare bari babarinze barabatangatanga, basanze Bagambiki n\u2019abasirikare n\u2019interahamwe zabateze, abategeka gusubira inyuma. Igihe bari bakase basubira inyuma nibwo batangiye kwicwa barashwe, abandi interahamwe zibatemagura, zibakubita amahiri na za gerenade. Abatarapfuye bajyanywe i Nyarushishi.<\/p>\n<p>IMANISHIMWE Samuel yahamijwe icyaha cya Jenoside n\u2019Urukiko mpanabyaha mpuzamahanga rwashyiriweho Urwanda, ahanishwa igifungo cy\u2019imyaka 12.<\/p>\n<p><strong>5.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ubwicanyi bwarakomeje mu nkambi yashyizwemo Abatutsi i Nyarushishi<\/strong><\/p>\n<p>Nyarushishi yahoze ari inkambi yabagamo Abarundi bahunze 1993. Yazanywemo abatutsi bavanywe mu Mujyi i Cyangugu, hanahungira abarokotse ubwicanyi ahandi nka Mibilizi, Shangi, Nyamasheke, Kibogora,&#8230;<\/p>\n<p>Abafransa binjiye Cyangugu 23\/6\/1994 bahita bajya i Nyarushishi bashaka kwerekana ko ikibazanye ari ugutabara. Bari bakeneye icyo bereka Televiziyo z\u2019iwabo kubera ko itangazamakuru ryanengaga Guverinoma y\u2019Ubufransa kuba yohereje abasilikare mu Rwandsa gufasha Leta yakoraga Jenoside.<\/p>\n<p>Abafransa bakoreshaga amayeri yo kugaragaraza mu mahanga iyi nkambi ya Nyarushishi nk\u2019ikimenyetso cyerekana ko baje mu Rwanda kurokora abicwaga, nyamara ari uguhisha isura nyayo ya Turquoise yo gufasha Leta y\u2019abicanyi. Ni nayo mpamvu basabye Guverinoma y\u2019abatabazi ko inkambi ya Nyarushishi idakorwaho kugira ngo itangazamakuru mpuzamahanga, cyane cyane iryo mu Bufransa, riyikoreshe mu kugaragaza iyo sura nziza.<\/p>\n<p>I Nyarushishi habereye ibikorwa byinshi by\u2019ubugome harimo gusambanya abakobwa ku gahato bikozwe n\u2019abafransa. Guhera muri 2005, bamwe mu bakobwa basambayijwe ku gahato i Nyarushishi na Murambi batanze ikirego mu Bufransa kuri icyo cyaha bakorewe. Itangazamakuru ryabajije abari abayobozi b\u2019ingabo z\u2019Ubufransa i Cyangugu icyo bavuga kuri ibyo birego, bagaragaza ko bishoboka ko icyo cyaha cyakozwe.<\/p>\n<p>Colonel Didier TAUZIN wari ukuriye abasilikare bitwa COS bageze i Nyarushishi ku wa 23 kamena 1994, yatangarije ikinyamakuru La Croix muri 2011 aya magambo: \u201cAyo makuru ntayo nigeze menya mu gihe cya Turquoise. Twabaga turi kumwe n\u2019abanyamakuru benshi; nta n\u2019umwe muribo wigeze avuga ibyo bintu. Ariko sinakwemeza ijana ku ijana ko haba batarabayeho ibyakorwa n\u2019umusilikare ku giti cye.\u201d<\/p>\n<p>Naho Colonel Jacques HOGARD wayoboraga ingabo z\u2019Ubufransa muri Cyangugu mu guhe cya Turquoise yatangarije ikinyamakuru Causette muri 2011 ko: \u201cBirashoboka ko habaho abanyamwanda inyuma y\u2019inzira. Niba byarabayeho, byakozwe na bake ku bwende bwabo, ntibyashyizweho na systeme yacu. Hari igihe namenyeshejwe ko abasilikare b\u2019aba Legionnaires bibye amakaziye ya Byeri. Ariko sinemera ko habayeho gusambanya abakobwa ku ngufu.\u201d<\/p>\n<p>Iyi mvugo ubwayo irimo ikinyoma. Niba umuyobozi w\u2019abasilikare b\u2019Abafransa yiyemerera ko ingabo yayoboraga zibaga amakaziye ya byeri, bivuze ko babaga bayambuye abaturage. Ni gute barii gutinya gusambanya abakobwa ku gahato niba bari n\u2019ibisambo bigeza aho byiba Byeri? Izi mvugo zirerekana ko TAUZIN na HOGARD bazi neza ibyaha byakozwe n\u2019abasilikare bari bayoboye.<\/p>\n<p>Jenerali Jean-Claude LAFOURCADE wari umuyobozi mukuru wa Turquoise yose asa n\u2019uwemera ko habayeho gusambanya abagore n\u2019abakobwa ku gahato mu nkambi za Nyarushishi na Murambi bikozwe n\u2019abasilikare babo ariko agasa nk\u2019aho abitesha agaciro avuga ngo: \u201c Il n\u2019y a pas eu de faute grave, pas de viol collectif\u201d = Nta cyaha gikomeye cyakozwe. Nta gusambanya ku gahato byakozwe mu buryo bwa rusange.<\/p>\n<p>Bishatse kumvisha ko yemera ko gusambanya abakobwa ku gahato byakozwe ariko akagabanya ubukana bwabyo yishingikirije gusa ko ngo zitakozwe ku mabwiriza y\u2019ubuyobozi bw\u2019ingabo kandi mu buryo bwa rusange.<\/p>\n<p>i Nyarushishi kandi Colonel Thibault yahatangarije amagambo agaragaza ubufatanyacyaha n\u2019Interahamwe n\u2019abandi bajenosideri. Urugero ni amagambo yabwiye umunyamakuru\u00a0 Raymond BONNER wandikaga muri New York Times ku wa 28\/06\/1994 amubajije impamvu Interahamwe zikomeza gukikiza inkambi ya Nyarushishi kandi Abafransa ntibazirukane. Thibault yarashubije ngo: \u201cNous n\u2019avons pas d\u2019ordres de desarmer les milices\u201d = Nta misiyo dufite yo kwambura imbunda Interahamwe\u201d. Byasohotse muri New York Times yo ku wa 29\/06\/1994\u201d.<\/p>\n<p>Ikindi kibabaje ni uburyo abakozi ba Croix Rouge bagiye bagira uruhare mu kwica no kwicisha Abatutsi bavanwaga hano mu nkambi ya Nyarushishi. Uwavuzwe cyane ni uwitwa HATEGEKIMANA Saadi watangaga abatutsi abaha interahamwe zikabica kandi yari umukozi wa Croix rouge.<\/p>\n<p>Icyakora, kuba Abatutsi barabashije kuticwa n\u2019interahamwe i Nyarushishi byagizwemo uruhare na Colonel Innocent BAVUGAMENSHI wayoboraga jandarumori i Cyangugu. Yanze kwijandika muri jenoside, afata abajandarume yizeye, abashinga kurinda inkambi ya Nyarushishi, bagahangana n\u2019Interahamwe kugeza abafransa baje. Yitabye Imana nyuma ya Jenoside azize indwara ari mu ngabo z\u2019igihugu za Leta y\u2019Ubumwe bw\u2019abanyarwanda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 29\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Leta y\u2019abicanyi yari ifite umugambi wo gushakisha Abatutsi bose bari bacyihishe muri za Hoteli na za Kiliziya. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hiciwe Abatutsi tariki ya 29 Mata mu 1994. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":212857,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-212856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amakuru-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#039;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#039;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 29\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Leta y\u2019abicanyi yari ifite umugambi wo gushakisha Abatutsi bose bari bacyihishe muri za Hoteli na za Kiliziya. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hiciwe Abatutsi tariki ya 29 Mata mu 1994. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-29T06:12:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1353\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Denis Nsengiyumva\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Denis Nsengiyumva\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856\"},\"author\":{\"name\":\"Denis Nsengiyumva\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c\"},\"headline\":\"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#8217;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi\",\"datePublished\":\"2025-04-29T06:12:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856\"},\"wordCount\":2159,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856\",\"name\":\"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k'Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-29T06:12:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1353},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=212856#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#8217;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c\",\"name\":\"Denis Nsengiyumva\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k'Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k'Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA","og_description":"Ku munsi nk\u2019uyu w\u2019itariki ya 29\u00a0 Mata mu 1994, Leta y\u2019abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Leta y\u2019abicanyi yari ifite umugambi wo gushakisha Abatutsi bose bari bacyihishe muri za Hoteli na za Kiliziya. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hiciwe Abatutsi tariki ya 29 Mata mu 1994. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2025-04-29T06:12:55+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1353,"url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Denis Nsengiyumva","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Denis Nsengiyumva","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856"},"author":{"name":"Denis Nsengiyumva","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c"},"headline":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#8217;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi","datePublished":"2025-04-29T06:12:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856"},"wordCount":2159,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg","articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856","name":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k'Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg","datePublished":"2025-04-29T06:12:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=212856"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#primaryimage","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gettyimages-740454-2048x2048-1.jpg","width":2048,"height":1353},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=212856#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tariki 29 Mata 1994: Bwa mbere Akanama k&#8217;Umutekano ka Loni kize ikibazo cya Jenoside yakorerwaga Abatutsi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/319409df9dcf848755eb54d18eba663c","name":"Denis Nsengiyumva","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=212856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212856\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/212857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=212856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=212856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=212856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}