{"id":2409,"date":"2016-08-13T00:09:08","date_gmt":"2016-08-13T00:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2016\/08\/13\/menya-indoto-za-kwame-nkhurumah-icyo-zari-zigamije-mu-kurandura-ba\/"},"modified":"2016-08-13T00:09:08","modified_gmt":"2016-08-13T00:09:08","slug":"menya-indoto-za-kwame-nkhurumah-icyo-zari-zigamije-mu-kurandura-ba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409","title":{"rendered":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake"},"content":{"rendered":"<p>Kwame Nkhurumah umwe mu ntwari za  Afurika watembagajwe n\u2019abanyamerika bifuza gucengeza amatwara ya gikoroni mu baturange ba Ghana yari abereye umuyobozi.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-39636 size-full\" src=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg\" alt=\"khrum\" width=\"650\" height=\"511\" \/><\/a><br \/>\nNkhurumah ufatwa nk\u2019intwari ya Afurika wabaye umukuru w\u2019igihugu cya  Ghana mu mwaka w\u20191957 mu ntambara yo kwigobotora abongereza bakoronezaga Ghana mbere y\u2019uko abanje kuba Minisitiri w\u2019intebe akaza kuba umukuru w\u2019igihugu ubwo yatsindaga amatora yo muri 1966.<br \/>\nAkigera ku butegetsi ntiyigeze yifuza na rimwe kugendera ku matwaraya bagashakabuhake kuko muri iyo myaka igihugu cya Ghana cyari gikataje mu iterambere, yagombaga gukora ibishoboka byose ngo abungabunge ubukungu bw\u2019igihugu yari atorewe kuyobora.<br \/>\nZimwe mu ndoto za Kwame Nkhuruma,zari izo kwimakaza ishoramari mu benegihugu,akanashyiraho Leta Zunze Ubumwe za Afurika ihuriweho n\u2019abakomoka muri Afurika nyuma iza gukomwa mu nkokora na Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu gukomanyiriza Ghana nk\u2019igihugu cyari gikataje mu iterambere z\u2019ibitunganywa n\u2019inganda muri icyo gihugu.<br \/>\nIcyatumye Nkhuruma agwa muri uyu mutego,ni uko Nkhuruma yaharaniraga kwigwizaho inyungu zavaga muri ubwo bufatanye, ntiyifuze ko zagera no ku bandi birabura bo mu bihugu bya Afurika,Inzego z\u2019ubutegetsi za gisirikari zashishikarije abaturage imikorere mibi ya Leta bangisha ubutegetsi buriho.<br \/>\nMu byatangajwe na John Stockwell wari ukuriye urwego rw\u2019ubutasi muri America C.I.A,warwanyaga Nkhuruma,yavuze ko Howard Bane wari ushinzwe ubutasi muri Accra nawe atavugaga rumwe na Nkhuruma nawe wifashishijwe na Amerika guhirika Nkhuruma ku butegetsi yakoze ibishoboka byose agira uruhare mu guhirika ubutegetsi agororerwa na ba Gashakabuhake.<br \/>\nNkhuruma yari umwe mu bayobozi b\u2019umuryango waharaniraga ubumwe bwa Afurika wari warashyizweho kuwa 25 Gicurasi 1963 washinzwe na bagashakabuhake bifuzaga gusahurira mu nduru za Zahabu zari ziganje muri Ghana.<br \/>\n[xyz-ihs snippet=&#8221;google-pub&#8221;]<br \/>\nMuri bimwe byabashijwe kumugaragaza nk\u2019intwari ya Afurika ni ibyamuranze mu myaka ya1965 yimakaje uburezi kuri bose akorohereza n\u2019abanyeshuri ba kaminuza mu gukora ubushakashatsi bwabo bwibandaga kubumenyamuntu,ubumenyi bw\u2019isi,imirwanire yo mu mazi,uburobyi n\u2019ubundi bumenyi.<br \/>\nMu ijambo yavuze mu 1966,Nkhuruma yagaragaje ko ubushakashatsi bwakozwe buhagije ko byongereye iterambere mu gihugu igihugu kikabasha kugira inganda bwite 68 ko zimuha ikizere cyo gukoma munkokora ubuyobozi bwa Gisirikare bwashakaga guhirika ubutegetsi.<br \/>\n <strong> <em>Dore umutego Nkhuruma yaguyemo ukwiye kwirindwa n\u2019abayobozi ba Afurika<\/em> <\/strong><br \/>\nNkhuruma yari amaranye ingengabitekerezo yo kurwanya ba gashakabuhake imyaka 50,mu myaka 10 Ghana yahise ibona ubwigenge ibindi bihugu 31 by\u2019Afurika nabyo byigobotora ubukoroni.<br \/>\nNkhuruma yahanze amaso iterambere yazanirwaga na ba gashakabuhake bamwibagiza abaturage yari abereye umuyobozi n\u2019abanyafurika bose agashaka kwigwizaho imitungo yiyibagiza ko ibyo Afurika ivana hanze ari bike kuruta ibyo isohora bikagaruka bigurishwa abenegihugu ku giciro kirihejuru.<br \/>\nN\u2019ubwo atahwemaga gusubiramo ijambo agira ati:Ntituzahwema guhangana na bagashakabuhake n\u2019amatwara yabo ya Gikoroni bagambiriye gucamo ibice abanyafurika.<br \/>\n <strong> <em><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">Kanda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/em> <\/strong><br \/>\n <strong>MUREGO Anatty@Bwiza.com<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kwame Nkhurumah umwe mu ntwari za Afurika watembagajwe n\u2019abanyamerika bifuza gucengeza amatwara ya gikoroni mu baturange ba Ghana yari abereye umuyobozi. Nkhurumah ufatwa nk\u2019intwari ya Afurika wabaye umukuru w\u2019igihugu cya Ghana mu mwaka w\u20191957 mu ntambara yo kwigobotora abongereza bakoronezaga Ghana mbere y\u2019uko abanje kuba Minisitiri w\u2019intebe akaza kuba umukuru w\u2019igihugu ubwo yatsindaga amatora yo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-2409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amateka-numuco"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kwame Nkhurumah umwe mu ntwari za Afurika watembagajwe n\u2019abanyamerika bifuza gucengeza amatwara ya gikoroni mu baturange ba Ghana yari abereye umuyobozi. Nkhurumah ufatwa nk\u2019intwari ya Afurika wabaye umukuru w\u2019igihugu cya Ghana mu mwaka w\u20191957 mu ntambara yo kwigobotora abongereza bakoronezaga Ghana mbere y\u2019uko abanje kuba Minisitiri w\u2019intebe akaza kuba umukuru w\u2019igihugu ubwo yatsindaga amatora yo [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-08-13T00:09:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake\",\"datePublished\":\"2016-08-13T00:09:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409\"},\"wordCount\":458,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/08\\\/khrum.jpg\",\"articleSection\":[\"amateka-numuco\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409\",\"name\":\"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/08\\\/khrum.jpg\",\"datePublished\":\"2016-08-13T00:09:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/08\\\/khrum.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/08\\\/khrum.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=2409#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA","og_description":"Kwame Nkhurumah umwe mu ntwari za Afurika watembagajwe n\u2019abanyamerika bifuza gucengeza amatwara ya gikoroni mu baturange ba Ghana yari abereye umuyobozi. Nkhurumah ufatwa nk\u2019intwari ya Afurika wabaye umukuru w\u2019igihugu cya Ghana mu mwaka w\u20191957 mu ntambara yo kwigobotora abongereza bakoronezaga Ghana mbere y\u2019uko abanje kuba Minisitiri w\u2019intebe akaza kuba umukuru w\u2019igihugu ubwo yatsindaga amatora yo [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2016-08-13T00:09:08+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake","datePublished":"2016-08-13T00:09:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409"},"wordCount":458,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg","articleSection":["amateka-numuco"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409","name":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg","datePublished":"2016-08-13T00:09:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=2409"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#primaryimage","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/khrum.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=2409#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Menya indoto za Kwame Nkhurumah icyo zari zigamije mu kurandura ba gashakabuhake"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}