{"id":25707,"date":"2020-07-09T16:38:38","date_gmt":"2020-07-09T16:38:38","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2020\/07\/09\/inzego-z-ubutabera-zirasabwa-guhora-zisuzuma-ahanyura-ruswa-hose\/"},"modified":"2020-07-09T16:38:38","modified_gmt":"2020-07-09T16:38:38","slug":"inzego-z-ubutabera-zirasabwa-guhora-zisuzuma-ahanyura-ruswa-hose","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707","title":{"rendered":"Inzego z&#8217;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose"},"content":{"rendered":"<p><em> <strong>Mu gihe u Rwanda n&#8217;ibindi bihugu byo ku mugabane w&#8217;Afurika byitegura kwizihiza Umunsi Nyafurika Wahariwe Kurwanya Ruswa tariki ya 11 Nyakanga 2020, Urwego rw&#8217;Umuvunyi rusaba inzego z&#8217;ubutabera z&#8217;iki gihugu guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose. Uyu munsi ukaba warateguwe ku nkunga y\u2019Umuryango w\u2019Ibigu by\u2019Ubumwe bw\u2019Iburayi (Eropean Union).<\/p>\n<p>Uyu munsi uzaba ufite insanganyamatsiko &#8220;Ubutabera Buboneye, Inkingi Ikomeye mu Kurwanya Ruswa&#8221; (Fighting Corruption Through Effective and Efficient Judicial Systems) nk&#8217;uko byemejwe n&#8217;Inama Ngishwanama ku Kurwanya Ruswa muri Afurika (African Union Advisory Board on Corruption).<\/p>\n<p>Ruswa n\u2019ibindi byaha by\u2019ubusahuzi ni bimwe mu bikomeye bihombya umugabane w\u2019Afurika nk\u2019uko raporo Banki Nyafurika Itsura Amajyambere, AfDB yabigaragaje mu 2015. Iyi raporo ivuga ko uyu mugabane uhomba miliyari 148 z\u2019amadolari y\u2019Amerika, aya yose ajya guhishwa mu bihugu by\u2019amahanga no hanze y\u2019Afurika.<\/p>\n<p>Urwego rw\u2019Umuvunyi ruti: &#8220;Abakora ibyaha bya ruswa, ahanini bagira ubufatanye buri mu ibanga rikomeye mu guhisha ibimenyetso, ibi bituma kubona amakuru ya ruswa bisaba imbaraga nyinshi z\u2019uburyo bwose, rimwe na rimwe amakuru akamenyekana ibimenyetso byamaze gusibangana. Ibi byiyongeraho ko hari abantu bagifite umuco mubi wo gushyigikirana no guhishirana. Urugero ni abafasha abandi guhisha imitungo iba yakomotse ku byaha nk\u2019inyereza ry\u2019umutungo wa Leta cyangwa undi mutungo ufitiye rubanda akamaro.&#8221;<\/p>\n<p>Raporo ya Corruption Perception Index (CPI) y\u2019Umuryango Mpuzamahanga urwanya ruswa n\u2019Akarengane (Transparency International) yasohotse mu 2019 yashyize u Rwanda ku mwanya wa kane ku mugabane w\u2019Afurika, umwanya rwariho no mu 2018. <\/p>\n<p>Ibi bigaragaza ko hakiri urugamba mu guhangana n\u2019ibyaha bya ruswa, inzego zibishinzwe nk\u2019iz\u2019ubutabera zigasabwa guhora ziri maso, n\u2019ubwo u Rwanda rumaze gutera intambwe nziza mu guhashya iki cyaha nk\u2019uko bigaragara muri izi raporo. Bigaragara ko ibyaha bya ruswa byagabanyutse kuva mu 2017 kugeza mu mwaka w\u20192019. Mu 2017 yari ku kigero cya 3.28%, igera mu 2018 iri kuri 2.08% mu gihe mu mwaka ushize yari kuri 2%.<br \/>\n<strong><br \/>\nInzego zikwiriye guhozwaho ijisho mu buryo bwihariye<\/strong><\/p>\n<p>Nk\u2019uko Rwanda Bribery Index 2019 ibigaragaza, mu Rwanda hari inzego zihora mu myanya y\u2019imbere mu kwakira ruswa [n\u2019ubwo imibare yagiye igabanyuka]. Ruswa muri Polisi y\u2019Igihugu, ishami rishinzwe umutekano wo mu muhanda byagaragaye ko iri ku kigero cy\u2019 9.7%, mu Rwego rw\u2019Igihugu rw\u2019Ubugenzacyaha (RIB) ruswa iri ku kigero cya 7.8%, mu Rwego rw\u2019Imyuga n\u2019Ubumenyingiro (TVET) iri ku kigero cya 5.13%.<\/p>\n<p>Ku bijyanye n\u2019abatanze ndetse n\u2019abakiriye ruswa: TVET ni yo yaje ku isonga ku kigero cya 12.40%, ikurikirwa n\u2019Urwego rw\u2019Abikorera (PSF) ku kigero cya 9,90%, RIB ku kigero cy\u2019 8.50%, abacamanza ku 8.30%, WASAC kuri 6.40%, Inzego z\u2019Ibanze zaje kuri 5.50%,mu gihe Ikigo cy\u2019Igihugu gishinzwe Ingufu (REG) cyaje kuri 5.30%<\/p>\n<p><strong>Igikwiriye gukorwa mu kurandura ruswa burundu<\/strong><\/p>\n<p>Inzego n\u2019Ibigo bitandukanye birasabwa gushyiraho ingamba zigamije guhangana na ruswa muri serivisi bitanga kandi bigasabwa kubahiriza Politiki y\u2019Igihugu yo kurwanya ruswa, bikabitangira raporo ku Rwego rw\u2019Umuvunyi. Ibyo byiyongera ku gushyiraho uburyo bw\u2019ikoranabuhanga mu gutanga serivisi zitandukanye, hirindwa guhura kwa hato na hato k\u2019utanga serivisi n\u2019uyihabwa, nk\u2019amasoko ya Leta, serivisi z\u2019ubutaka, kwishyura hakoreshejwe Irembo n\u2019izindi.<\/p>\n<p>Urwego rw\u2019Umuvunyi rusaba buri wese kuba inyangamugayo, akirinda ruswa, akayirinda n\u2019abo babana, abo bakorana cyangwa abo ayobora, gufasha ubutabera, akaba ijisho ry\u2019Igihugu yita cyane ku kumenya amakuru ku mutungo w\u2019Igihugu no gutanga amakuru ya ruswa ku Nzego zibishinzwe.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu gihe u Rwanda n&#8217;ibindi bihugu byo ku mugabane w&#8217;Afurika byitegura kwizihiza Umunsi Nyafurika Wahariwe Kurwanya Ruswa tariki ya 11 Nyakanga 2020, Urwego rw&#8217;Umuvunyi rusaba inzego z&#8217;ubutabera z&#8217;iki gihugu guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose. Uyu munsi ukaba warateguwe ku nkunga y\u2019Umuryango w\u2019Ibigu by\u2019Ubumwe bw\u2019Iburayi (Eropean Union). Uyu munsi uzaba ufite insanganyamatsiko &#8220;Ubutabera Buboneye, Inkingi Ikomeye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[126,132],"class_list":["post-25707","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amakuru-rw","tag-amamenyesha","tag-featured-post"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Inzego z&#039;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Inzego z&#039;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mu gihe u Rwanda n&#8217;ibindi bihugu byo ku mugabane w&#8217;Afurika byitegura kwizihiza Umunsi Nyafurika Wahariwe Kurwanya Ruswa tariki ya 11 Nyakanga 2020, Urwego rw&#8217;Umuvunyi rusaba inzego z&#8217;ubutabera z&#8217;iki gihugu guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose. Uyu munsi ukaba warateguwe ku nkunga y\u2019Umuryango w\u2019Ibigu by\u2019Ubumwe bw\u2019Iburayi (Eropean Union). Uyu munsi uzaba ufite insanganyamatsiko &#8220;Ubutabera Buboneye, Inkingi Ikomeye [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-09T16:38:38+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707\"},\"author\":{\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\"},\"headline\":\"Inzego z&#8217;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose\",\"datePublished\":\"2020-07-09T16:38:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707\"},\"wordCount\":547,\"commentCount\":4,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"Amamenyesha\",\"Featured Post\"],\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707\",\"name\":\"Inzego z'ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-07-09T16:38:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=25707#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inzego z&#8217;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\",\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=11\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Inzego z'ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Inzego z'ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA","og_description":"Mu gihe u Rwanda n&#8217;ibindi bihugu byo ku mugabane w&#8217;Afurika byitegura kwizihiza Umunsi Nyafurika Wahariwe Kurwanya Ruswa tariki ya 11 Nyakanga 2020, Urwego rw&#8217;Umuvunyi rusaba inzego z&#8217;ubutabera z&#8217;iki gihugu guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose. Uyu munsi ukaba warateguwe ku nkunga y\u2019Umuryango w\u2019Ibigu by\u2019Ubumwe bw\u2019Iburayi (Eropean Union). Uyu munsi uzaba ufite insanganyamatsiko &#8220;Ubutabera Buboneye, Inkingi Ikomeye [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2020-07-09T16:38:38+00:00","author":"TUYIZERE JD","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"TUYIZERE JD","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707"},"author":{"name":"TUYIZERE JD","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320"},"headline":"Inzego z&#8217;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose","datePublished":"2020-07-09T16:38:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707"},"wordCount":547,"commentCount":4,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"keywords":["Amamenyesha","Featured Post"],"articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=25707#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707","name":"Inzego z'ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2020-07-09T16:38:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=25707"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=25707#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inzego z&#8217;ubutabera zirasabwa guhora zisuzuma ahanyura ruswa hose"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320","name":"TUYIZERE JD","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=11"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}