{"id":26228,"date":"2020-07-25T15:11:46","date_gmt":"2020-07-25T15:11:46","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2020\/07\/25\/ibyihariye-kuri-mutara-iii-rudahigwa-intwari-y-imena-yagabiraga-abakene\/"},"modified":"2020-07-25T15:11:46","modified_gmt":"2020-07-25T15:11:46","slug":"ibyihariye-kuri-mutara-iii-rudahigwa-intwari-y-imena-yagabiraga-abakene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228","title":{"rendered":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene"},"content":{"rendered":"<p><em> <strong>Mutara III Rudahigwa wahawe izina rya Nkubito y\u2019Imanzi, mwene Yuhi V Musinga na Nyiramavugo III Kankazi yatangiye ingoma i Bujumbura mu Burundi tariki ya 25 Nyakanga 1959, bikavugwa ko yishwe n\u2019abakoloni b\u2019Ababiligi. Uyu mwami yaranzwe n\u2019amateka y\u2019impinduramatwara mu Rwanda harimo no guharanira ubwigenge, gukuraho Ubuhake no kugabira abakene, byatumye agirwa Intwari y\u2019Imena mu Ntwari z\u2019u Rwanda.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Amateka arambuye<\/strong><\/p>\n<p>Yavukiye i Bwami i Mwima muri Nyanza muri Werurwe 1911, yima ingoma tariki ya 16 Ugushyingo 1931, asimbuye se Yuhi V Musinga wari umaze iminsi ine ahiritswe n\u2019Abakoloni b\u2019Ababiligi.<\/p>\n<p>Mbere y\u2019uko aba Umwami, Rudahigwa yabanje kwiga amashuri abanza mu kigo cy\u2019abakoloni cyigagamo abana b\u2019abatware i Nyanza mu 1919. Mu 1924, Rudahigwa wari Igikomangoma yabaye umujyanama wa Yuhi V Musinga, bigeze mu 1929 ahabwa amatware y\u2019Intara.<\/p>\n<p>Yabatijwe muri kiliziya gatolika n\u2019abakoloni, yitwa Charles L\u00e9on Pierre muri uwo muhango wabaye mu 1943, wagizwemo uruhare runini na Musenyeri L\u00e9on Classe wari uyoboye kiliziya gatulika mu Rwanda, akaba ari na we wamubatije. Umwamikazi Gicanda bari barasezeranye tariki ya 13 Mutarama 1942 na we yaje kubatizwa, yitwa \u2018Rosalie\u2019.<\/p>\n<p>Yuhi V Musinga we yanze kuyoboka idini, abakoloni bamufata nk\u2019urwanya ubukirisitu, ikaba iri mu mpamvu zikomeye zatumye bamuhirika, bakamusimbuza umuhungu we. Byageze mu 1946, Rudahigwa atura u Rwanda \u2018Kirisitu Umwami\u2019 mu muhango wabereye mu kigo cya Christ Roi, ruba igihugu cyimakaza amahame ya gikirisitu.<\/p>\n<p>Ibindi bikorwa byamugize Intwari y\u2019Imena harimo kuba mu 1954 yarahagaritse ubuhake, akabusimbuza akazi. Mu Buhake, umuntu yakoreraga undi, cyane cyane umutware cyangwa umwami, akamugenera igihembo cyangwa ntakimuhe, cyaba kidahuye n&#8217;imirimo yakoze, we agaca bugufi akacyemera nta mpaka. Umutware wabaga aguhatse, yashoboraga kukunyaga ibyo ibihembo (inka) uko abishatse, kandi nta bujurire bwabagaho. Ubwo umugabo uhatswe yapfaga, yasimburwaga n\u2019umwana we, iyo mirimo igakorwa n&#8217;uwo muryango uciye bugufi muri urwo ruhererekane.<\/p>\n<p>Urwego rw\u2019Igihugu rushinzwe gutanga impeta n\u2019imidari y\u2019ishimwe, CHENO, ruvuga ko Mutara III Rudahigwa: \u201cYagaragaje ibikorwa by\u2019urukundo mu Banyarwanda, ashyiraho ikigega cyo kurihira amashuri abana b\u2019Abanyarwanda, agabira n\u2019abakene.\u201d<\/p>\n<p>Tariki ya 24 Nyakanga 1959, Mutara III Rudahigwa yari yitabiriye inama yari yateguwe na Padiri w\u2019umwera, Andr\u00e9 Perraudin muri Usumbura (Bujumbura y\u2019ubu). Ku munsi wakurikiyeho, bivugwa ko yagiye kwivuza imisonga yo mu mutwe kwa muganga Dr. Vinck mu bitaro by\u2019abakoloni byari muri uyu murwa w\u2019u Burundi, icyo gihe bivugwa ko yamuteye urushinge rwa \u2018Peneseline\u2019, amaze gusohoka kwa Dr. Vinck yikubita hasi, aratanga. <\/p>\n<p>Inyandiko zitandukanye zivuga ko impamvu y\u2019urupfu rwa Mutara III Rudahigwa ikibereye urujijo Abanyarwanda kuko izivugwa zitandukanye.<\/p>\n<p>Mutara III Rudahigwa yari afite gahunda yo kuva muri Usumbura, akajya muri New York muri Leta Zunze Ubumwe z\u2019Amerika (ahari icyicaro cy\u2019Umuryango w\u2019Abibumbye) gusaba ko u Rwanda rubona ubwigenge, gusa yatanze atabigezeho. U Rwanda rwabonye ubwigenge Rudahigwa yifuzaga tariki ya 1 Nyakanga 1960, nyuma ya hafi umwaka atanze.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mutara III Rudahigwa wahawe izina rya Nkubito y\u2019Imanzi, mwene Yuhi V Musinga na Nyiramavugo III Kankazi yatangiye ingoma i Bujumbura mu Burundi tariki ya 25 Nyakanga 1959, bikavugwa ko yishwe n\u2019abakoloni b\u2019Ababiligi. Uyu mwami yaranzwe n\u2019amateka y\u2019impinduramatwara mu Rwanda harimo no guharanira ubwigenge, gukuraho Ubuhake no kugabira abakene, byatumye agirwa Intwari y\u2019Imena mu Ntwari z\u2019u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[126],"class_list":["post-26228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amakuru-rw","tag-amamenyesha"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mutara III Rudahigwa wahawe izina rya Nkubito y\u2019Imanzi, mwene Yuhi V Musinga na Nyiramavugo III Kankazi yatangiye ingoma i Bujumbura mu Burundi tariki ya 25 Nyakanga 1959, bikavugwa ko yishwe n\u2019abakoloni b\u2019Ababiligi. Uyu mwami yaranzwe n\u2019amateka y\u2019impinduramatwara mu Rwanda harimo no guharanira ubwigenge, gukuraho Ubuhake no kugabira abakene, byatumye agirwa Intwari y\u2019Imena mu Ntwari z\u2019u [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-25T15:11:46+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228\"},\"author\":{\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\"},\"headline\":\"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene\",\"datePublished\":\"2020-07-25T15:11:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228\"},\"wordCount\":464,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"Amamenyesha\"],\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228\",\"name\":\"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-07-25T15:11:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=26228#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\",\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=11\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA","og_description":"Mutara III Rudahigwa wahawe izina rya Nkubito y\u2019Imanzi, mwene Yuhi V Musinga na Nyiramavugo III Kankazi yatangiye ingoma i Bujumbura mu Burundi tariki ya 25 Nyakanga 1959, bikavugwa ko yishwe n\u2019abakoloni b\u2019Ababiligi. Uyu mwami yaranzwe n\u2019amateka y\u2019impinduramatwara mu Rwanda harimo no guharanira ubwigenge, gukuraho Ubuhake no kugabira abakene, byatumye agirwa Intwari y\u2019Imena mu Ntwari z\u2019u [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2020-07-25T15:11:46+00:00","author":"TUYIZERE JD","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"TUYIZERE JD","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228"},"author":{"name":"TUYIZERE JD","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320"},"headline":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene","datePublished":"2020-07-25T15:11:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228"},"wordCount":464,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"keywords":["Amamenyesha"],"articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=26228#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228","name":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2020-07-25T15:11:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=26228"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=26228#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ibyihariye kuri Mutara III Rudahigwa, Intwari y\u2019Imena yagabiraga abakene"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320","name":"TUYIZERE JD","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=11"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26228\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}