{"id":3524,"date":"2016-11-20T11:05:24","date_gmt":"2016-11-20T11:05:24","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2016\/11\/20\/ikibazo-cy-indwara-zo-mu-mutwe-ziterwa-n-ibiyobyabwenge-kirarushaho\/"},"modified":"2025-02-12T17:37:55","modified_gmt":"2025-02-12T15:37:55","slug":"ikibazo-cy-indwara-zo-mu-mutwe-ziterwa-n-ibiyobyabwenge-kirarushaho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524","title":{"rendered":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha"},"content":{"rendered":"<p>U Rwanda ruhangayikishijwe n\u2019ubwiyongere bw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge mu gihe Ibitaro byita ku ndwara zo mu mutwe bivuga ko bikomeje kwakira abatewe ibibazo byo mu mutwe n\u2019inzoga zitemewe biganje mu b\u2019imyaka hagati ya 18 na 35.<\/p>\n<p>[ad id=&#8221;44145&#8243;]<\/p>\n<p>Nubwo benshi mu bakirwa ari ababaswe n\u2019inzoga zikaze nka wine n\u2019izitwa spirits, ngo hari no kwiyongera kw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge bikomeye nk\u2019urumogi na mugo (Heroin). Abayobozi bakaba bavuga ko ibibazo biterwa n\u2019inzoga byongerewe no kunywa inzoga zibujijwe.<\/p>\n<p>\u201c <em> <strong>Ibibazo byinshi turi kwakira muri iyi minsi n\u2019ibyo kubatwa n\u2019ibisindisha, kandi igiteye impungenge ni uko benshi ari abakoresha ibisindisha bigurwa macye muri rubanda bitagaragaza urugero rwa alcohol irimo<\/strong> <\/em> \u201d, uwo ni Yvonne Uwamahoro ukuriye ikigo cy\u2019indwara zo mu mutwe muri Kigali.<\/p>\n<p>Byibuze abantu 165 basura ibitaro by\u2019indwara zo mu mutwe buri munsi nk\u2019abarwayi bataha, mu gihe abagera kuri 315 bacumbikiwe mu bitaro. Mu mwaka ushize, ibi bitaro byitaye ku bibazo 1,125 by\u2019indwara zo mu mutwe bifitanye isano no gukoresha ibiyobyabwenge. Uyu mubare ukaba warazamutse ugereranyije n\u2019abantu 800 bakiriwe mu mwaka wari wabanje.<\/p>\n<p>\u201c <strong> <em>Uyu ni umubare munini ukomeza kuzamuka, kandi ushobora kurushaho kuzamuka birenze uru rugero muri uyu mwaka<\/em> <\/strong> ,\u201d uwo ni Innocent Nsengiyumva, umuganga w\u2019indwara zo mu mutwe mu Bitaro bya Ndera.<\/p>\n<p>Ibi bitaro kandi bifite ikibazo cy\u2019inkunga n\u2019abakozi bidahigije mu gihe abarwayi biyongera. Bivugwa ko abaterankunga batangaga 30% by\u2019ingengo y\u2019imari y\u2019imiti n\u2019ibikoresho bayigabanyije ikagera ku 10% bigasiga icyuho kinini.<\/p>\n<p>Iyi nkuru dukesha The East African ikomeza ivuga ko kwita ku ndwara zo mu mutwe bitwara miliyoni 161.8 buri mwaka, ndetse na miliyoni 60 mu kuvura indwara bifitanye isano.<\/p>\n<p>Ni muri urwo rwego Charles Nkubiri wo mu Bitaro bya Ndera avuga ko bagiye gutegura igikorwa cyo gukusanya inkunga ngo harebwe ko haboneka amafaranga yo gufasha abarwayi.<\/p>\n<p>Raporo y\u2019Ishami ry\u2019Umuryango w\u2019abibumbye ryita ku Buzima (WHO) yo mu 2014 ku nzoga no ku buzima, yagaragaje ko kunywa inzoga zisanzwe n\u2019izikaze bita spirits mu banyarwanda biri ku rugero rwa 11%.<\/p>\n<p>[ad id=&#8221;44145&#8243;]<\/p>\n<p>Abayobozi mu Rwanda bavuga ko kunywa inzoga zitemewe, gukoresha ibiyobyabwenge n\u2019indi miti itemewe bigira uruhare mu makimbirane mu miryango no gufata ku ngufu. Ikigo cy\u2019igihugu cy\u2019ibarurishamibare kikaba kivuga ko ibyaha byatewe no gukoresha ibiyobyabwenge n\u2019imiti igira ingaruka nko kurwana n\u2019ubujura ku bwonko byari 3,180 mu 2014.<\/p>\n<p>Imibare ikaba yaragaragaje ko 89% by\u2019inzoga zinywebwa ari iziba zenzwe mu buryo gakondo cyangwa zigurishwa mu buryo butemewe nka Muriture, Bareteta, Yewe Muntu, Ibikwangari, Kambuca, Akayuki, Imbutabuta n\u2019izindi.<\/p>\n<p>Ikigo cy\u2019igihugu cy\u2019Ubuziranenge (RSB) kikaba kivuga ko muri izi nzoga zikorwa mu buryo bunyuranyije n\u2019amategeko hasangwamo urugero ruteye ubwoba rwa alcohol. Philip Nzayire wo muri iki kigo akaba avuga ko abakora inzoga batabifitiye uburenganzira bakwiye kubanza kubusaba bitaba ibyo bakazabura business zabo mu gihe baba bafashwe.<\/p>\n<p>[ad id=&#8221;44145&#8243;]<\/p>\n<p>Igipolisi cy\u2019u Rwanda cyatangije umukwabu wo kurwanya inzoga nk\u2019izi ndetse n\u2019izindi nka kanyanga n\u2019ibindi biyobyabwenge byinjira mu Rwanda bivuye mu bihugu by\u2019ibituranyi, ariko ubucuruzi bwabyo buracyagaragara nubwo polisi ihozaho imikwabu yo guta muri yombi ababikora no kwangiza ibiyobyabwenge iba yafashe.<\/p>\n<p> <em> <strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">K<\/a><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">anda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/strong> <\/em> <\/p>\n<p> <strong>Dennis Ns.\/Bwiza.com<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U Rwanda ruhangayikishijwe n\u2019ubwiyongere bw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge mu gihe Ibitaro byita ku ndwara zo mu mutwe bivuga ko bikomeje kwakira abatewe ibibazo byo mu mutwe n\u2019inzoga zitemewe biganje mu b\u2019imyaka hagati ya 18 na 35. [ad id=&#8221;44145&#8243;] Nubwo benshi mu bakirwa ari ababaswe n\u2019inzoga zikaze nka wine n\u2019izitwa spirits, ngo hari no kwiyongera kw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge bikomeye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-3524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"U Rwanda ruhangayikishijwe n\u2019ubwiyongere bw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge mu gihe Ibitaro byita ku ndwara zo mu mutwe bivuga ko bikomeje kwakira abatewe ibibazo byo mu mutwe n\u2019inzoga zitemewe biganje mu b\u2019imyaka hagati ya 18 na 35. [ad id=&#8221;44145&#8243;] Nubwo benshi mu bakirwa ari ababaswe n\u2019inzoga zikaze nka wine n\u2019izitwa spirits, ngo hari no kwiyongera kw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge bikomeye [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-20T11:05:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T15:37:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha\",\"datePublished\":\"2016-11-20T11:05:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T15:37:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524\"},\"wordCount\":526,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524\",\"name\":\"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-11-20T11:05:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T15:37:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=3524#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA","og_description":"U Rwanda ruhangayikishijwe n\u2019ubwiyongere bw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge mu gihe Ibitaro byita ku ndwara zo mu mutwe bivuga ko bikomeje kwakira abatewe ibibazo byo mu mutwe n\u2019inzoga zitemewe biganje mu b\u2019imyaka hagati ya 18 na 35. [ad id=&#8221;44145&#8243;] Nubwo benshi mu bakirwa ari ababaswe n\u2019inzoga zikaze nka wine n\u2019izitwa spirits, ngo hari no kwiyongera kw\u2019abakoresha ibiyobyabwenge bikomeye [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2016-11-20T11:05:24+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T15:37:55+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha","datePublished":"2016-11-20T11:05:24+00:00","dateModified":"2025-02-12T15:37:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524"},"wordCount":526,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=3524#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524","name":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2016-11-20T11:05:24+00:00","dateModified":"2025-02-12T15:37:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=3524"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=3524#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ikibazo cy\u2019indwara zo mu mutwe ziterwa n\u2019ibiyobyabwenge kirarushaho guhangayikisha"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3524\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}