{"id":46360,"date":"2022-04-04T15:43:20","date_gmt":"2022-04-04T15:43:20","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2022\/04\/04\/u-rwanda-ntirugitumiza-mu-mahanga-imbuto-y-ibigori-ingano-na-soya-zarutwaraga\/"},"modified":"2022-04-04T15:43:20","modified_gmt":"2022-04-04T15:43:20","slug":"u-rwanda-ntirugitumiza-mu-mahanga-imbuto-y-ibigori-ingano-na-soya-zarutwaraga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360","title":{"rendered":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka"},"content":{"rendered":"<p><strong>Minisitiri w\u2019Intebe, Dr Edouard Ngirente ubwo kuri uyu wa 4 Mata 2022 yagezaga ku bagize inteko ishinga amategeko ibikorwa bya guverinoma bijyanye no kugeza ku bahinzi n\u2019aborozi inyongeramusaruro, yabamenyesheje ko u Rwanda rutagitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya, zarutwaraga amafaranga miliyari 6 buri mwaka.<\/strong><\/p>\n<p>Dr Ngirente yamenyesheje abadepite n\u2019abasenateri ko kuva mu 2017 ubwo guverinoma yatangizaga gahunda y\u2019imyaka 7 yo kwihutisha iterambere izwi nka NST1 kugeza mu 2021, umusaruro w\u2019ubuhinzi n\u2019ubworozi wazamutse ku rwego rushimishije, kubera ishyirwa mu bikorwa ry\u2019ingamba zo kongera umusaruro.<\/p>\n<p>Yatanze urugero rw\u2019umusaruro w\u2019ibitoki wiyongereye ku gipimo cya 57%, uw\u2019ibinyabijumba wazamutse ku gipimo cya 19%, uw\u2019ibinyampeke wazamutse kuri 16%, uw\u2019ibinyamisogwe wazamutse ku 9%, uw\u2019icyayi cyagemuwe mu nganda wazamutse kuri 47%, uw\u2019ikawa wazamutse kuri 3%, uw\u2019indabo wazamutse kuri 69%, uw\u2019ibireti wazamutse kuri 31%.<\/p>\n<p>Mu bworozi, Dr Ngirente yamenyesheje abagize inteko ishinga amategeko ko umukamo wiyongereye ku gipimo cy\u20199%, inyama ziyongera ku gipimo cya 15%, amagi yiyongera kuri 11%, naho amafi yiyongera kuri 26%.<\/p>\n<p>Yavuze ko muri rusange, ubuhinzi n\u2019ubworozi kuva mu 2020 kugeza mu 2021, winjirije igihugu amafaranga y\u2019u Rwanda miliyari 445, avuye kuri miliyari 358 cyinjije kuva mu 2016 kugeza mu 2017. <\/p>\n<p><strong>U Rwanda ntirugitumiza imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya mu mahanga<\/strong><\/p>\n<p>Dr Ngirente yasobanuye ko kuva mu mwaka w\u20192007 ubwo hatangizwaga gahunda y\u2019imbaturabukungu mu buhinzi yiswe CIP (Crop Intensification Program) kugeza muri Gashyantare 2021, igihugu cyatumizaga imbuto y\u2019ibi binyampeke ku mpuzandengo ingana na toni 4.900, rugashoramo amafaranga y\u2019u Rwanda miliyari 6 buri mwaka.<\/p>\n<p>Ariko ngo hafashwe ingamba zo kwihaza kuri izi mbuto n\u2019izindi zajyaga zitumizwa mu mahanga binyuze kuri gahunda ya Nkunganire ya Leta, zatumye u Rwanda rugera kuri iyi ntego mu gihembwe cy\u2019ihinga cya A 2021. Yabisobanuye ati: \u201cIbi bisobanuye ko aya mafaranga twatangaga dutumiza imbuto hanze tukakiyatanga, ariko hanavuyeho guhora twumva ko tugomba gutumiza imbuto hanze.\u201d<\/p>\n<p>Yakomeje asobanura ko ariko umuhinzi cyangwa umworozi wifuza gutumiza imbuto hanze atabibujijwe. Ati: \u201cAriko kuri ubu, nk\u2019umuhinzi mworozi ushatse gutumiza imbuto hanze ntabwo abibujijwe, ariko nibura izikenewe mu gihugu twazigezeho.\u201d<\/p>\n<p>Izi gahunda zafashije u Rwanda kugera kuri iyi ntego zirimo: kongera imbaraga mu bushakashatsi bw\u2019amoko y\u2019ibihingwa atanga umusaruro uhagije, kuvugurura ibikorwaremezo by\u2019ubushakashatsi bw\u2019imbuto nk\u2019amasitasiyo na za laboratwari, kongerera ubumenyi abashakashatsi binyuze mu kubaha amahugurwa no kobohereza mu mashuri ahanitse n\u2019ay\u2019ikirenga, gushyiraho gaunda y\u2019imyaka itatu yo gutuburira mu gihugu imbuto zihagije, n\u2019izindi\u2026<\/p>\n<p>Ubushakashatsi bwakorewe mu Rwanda bwashyize ahagaragara amoko mashya 69 y\u2019ibihingwa atanga umusaruro wisumbuye kandi yihanganira ihindagurika ry\u2019ikirere. Harimo ay\u2019ibigori 8, aya soya 8 n\u2019ay\u2019ingano 10.<br \/>\n<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" aligncenter size-full wp-image-46359\" src=\"https:\/\/new.bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg\" alt=\"dep-2.jpg\" data-description=\"Abagize inteko ishinga amategeko ubwo bagezwagaho ibikorwa bya guverinoma ku buhinzi n'ubworozi\" align=\"center\" width=\"800\" height=\"468\" srcset=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg 800w, https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2-300x176.jpg 300w, https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2-768x449.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Minisitiri w\u2019Intebe, Dr Edouard Ngirente ubwo kuri uyu wa 4 Mata 2022 yagezaga ku bagize inteko ishinga amategeko ibikorwa bya guverinoma bijyanye no kugeza ku bahinzi n\u2019aborozi inyongeramusaruro, yabamenyesheje ko u Rwanda rutagitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya, zarutwaraga amafaranga miliyari 6 buri mwaka. Dr Ngirente yamenyesheje abadepite n\u2019abasenateri ko kuva mu 2017 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":46359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[126,131],"class_list":["post-46360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amakuru-rw","tag-amamenyesha","tag-in-slide-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Minisitiri w\u2019Intebe, Dr Edouard Ngirente ubwo kuri uyu wa 4 Mata 2022 yagezaga ku bagize inteko ishinga amategeko ibikorwa bya guverinoma bijyanye no kugeza ku bahinzi n\u2019aborozi inyongeramusaruro, yabamenyesheje ko u Rwanda rutagitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya, zarutwaraga amafaranga miliyari 6 buri mwaka. Dr Ngirente yamenyesheje abadepite n\u2019abasenateri ko kuva mu 2017 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-04T15:43:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"468\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"TUYIZERE JD\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360\"},\"author\":{\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\"},\"headline\":\"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka\",\"datePublished\":\"2022-04-04T15:43:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360\"},\"wordCount\":425,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/dep-2.jpg\",\"keywords\":[\"Amamenyesha\",\"In Slide - Kinyarwanda\"],\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360\",\"name\":\"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/dep-2.jpg\",\"datePublished\":\"2022-04-04T15:43:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/dep-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/dep-2.jpg\",\"width\":800,\"height\":468,\"caption\":\"dep-2.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=46360#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320\",\"name\":\"TUYIZERE JD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=11\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA","og_description":"Minisitiri w\u2019Intebe, Dr Edouard Ngirente ubwo kuri uyu wa 4 Mata 2022 yagezaga ku bagize inteko ishinga amategeko ibikorwa bya guverinoma bijyanye no kugeza ku bahinzi n\u2019aborozi inyongeramusaruro, yabamenyesheje ko u Rwanda rutagitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya, zarutwaraga amafaranga miliyari 6 buri mwaka. Dr Ngirente yamenyesheje abadepite n\u2019abasenateri ko kuva mu 2017 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2022-04-04T15:43:20+00:00","og_image":[{"width":800,"height":468,"url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"TUYIZERE JD","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"TUYIZERE JD","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360"},"author":{"name":"TUYIZERE JD","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320"},"headline":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka","datePublished":"2022-04-04T15:43:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360"},"wordCount":425,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg","keywords":["Amamenyesha","In Slide - Kinyarwanda"],"articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360","name":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg","datePublished":"2022-04-04T15:43:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=46360"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#primaryimage","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dep-2.jpg","width":800,"height":468,"caption":"dep-2.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=46360#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"U Rwanda ntirugitumiza mu mahanga imbuto y\u2019ibigori, ingano na soya zarutwaraga Frw miliyari 6 buri mwaka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/23bc6fcf8397844ac5f6526e796e3320","name":"TUYIZERE JD","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=11"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}