{"id":4921,"date":"2017-02-14T13:09:07","date_gmt":"2017-02-14T13:09:07","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2017\/02\/14\/ibihugu-bimwe-ngo-byanga-kwakira-abarekuwe-n-urukiko-rwa-arusha-byanga\/"},"modified":"2025-02-12T17:05:00","modified_gmt":"2025-02-12T15:05:00","slug":"ibihugu-bimwe-ngo-byanga-kwakira-abarekuwe-n-urukiko-rwa-arusha-byanga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921","title":{"rendered":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda"},"content":{"rendered":"<p>Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (TPIR) rwashyizweho n\u2019Akanama k\u2019Amahoro n\u2019Umutekano ka Loni mu ngingo yako ya 995 yo kuwa 08\/11\/1994, nyuma y\u2019amezi 4 gusa ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zirangajwe imbere na Perezida Kagame zibohoje u Rwanda.<\/p>\n<p>Uru rukiko rwahawe ububasha bwo kuburanisha ibyaha by\u2019itsembabwoko n\u2019ibyibasiye inyokomuntu byakozwe mu gihe cy\u2019umwaka wose, uhereye kuwa 01 Mutarama 1994 kugeza kuwa 31 Ukuboza 1994, icyicaro cyarwo gishyirwa Arusha mu gihugu cya Tanzania.<\/p>\n<p>Urubanza rwa mbere rwaburanishijwe n\u2019uru rukiko hagati ya 1997 n\u20191998, rwari ururegwamo Jean Paul Akayezu, wari Burugumesitiri w\u2019icyahoze ari Komini Taba mu yahoze ari Perefegitura ya Gitarama. Yafatiwe i Lusaka muri Zambia mu 1995. Urukiko rukaba rwaramukatiye igifungo cya burundu kubera uruhare yagize mu iyicwa ry\u2019Abatutsi basaga 2000 bari bahungiye mu biro bya komini yayoboraga.<\/p>\n<p>[xyz-ihs snippet=&#8221;google-pub&#8221;]<\/p>\n<p>Urubanza rwa nyuma rwaciwe ni urwaregwagamo, Pauline Nyiramasuhuko, wahoze ari minisitiri w\u2019iterambere ry\u2019umuryango, akaba ari nawe mugore rukumbi waburanishijwe n\u2019uru rukiko rudasanzwe rwashyiriweho u Rwanda rumukatira gufungwa ubuzima bwe bwose nyuma arajurira agabanyirizwa igihano kigera ku gifungo cy\u2019imyaka 47 kimwe n\u2019umuhungu we, Arsene Shalom Ntahobari.<\/p>\n<p>Mu myaka 20 uru rukiko mpanabyaha rwashyiriweho kuburanisha abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda, rwohereje impapuro zo guta muri yombi abantu 93. Imanza z\u2019abantu 85 zararangiye, abagera kuri 62 barimo uwahoze ari Minisitiri w\u2019Intebe muri guverinoma y\u2019inzibacyuho mu 1994, Jean Kambanda, bakatiwe ibihano. Uyu we akaba yaranemeye uruhare rwe muri jenoside akatirwa gufungwa burundu, aho kuri ubu afungiye muri gereza yo muri Mali, mu gihe abandi bantu 23 boherejwe kurangiriza ibihano byabo mu bindi bihugu.<\/p>\n<p>Muri aba harimo batatu boherejwe mu Rwanda, barimo Jean Bosco Uwinkindi, abandi babiri boherezwa mu Bufaransa, mu gihe abandi 10 bagitegereje ibihugu byabakira ngo abe ari ho bazarangiriza ibihano.<\/p>\n<p>Usibye aba bakiriho, abandi umunani bapfiriye mu maboko y\u2019uru rukiko, barimo babiri bapfuye imanza zabo zitararangira. Abandi 23 kandi barangije ibihano byabo, biyongeraho abandi 14 bagizwe abere bararekurwa.<\/p>\n<p>Mu barangije ibihano bakatiwe n\u2019urukiko ndetse n\u2019abahanaguweho ibyaha, haracyari 11 kuri ubu bakiba i Arusha muri Tanzania mu nzu irindwa n\u2019Umuryango w\u2019Abibumbye aho bivugwa ko usibye imiryango n\u2019inshuti zabo basa nk\u2019abibagiranye nk\u2019uko byemezwa n\u2019Ijwi rya Amerika.<\/p>\n<p>Imiryango y\u2019aba baba Arusha imwe iri mu bihugu byo mu Burayi indi iri muri Afurika, ariko ibyo bihugu byanze kubakira nabo banga gusubira mu Rwanda. Aba bagabo barimo abasirikare n\u2019abanyapolitiki ndetse n\u2019uwahoze ari minisitiri wo gutwara abantu n\u2019ibintu, Andre Ntagerura, bakaba bavuga ko bifuza kwegera imiryango yabo ikabafasha gusubira mu buzima busanzwe ariko ngo mu Rwanda ntibashaka kuhajya, aho umwe muri aba yanavuze ko hari ibihugu bimwe bidatinya no kubabwira ko bitifuza kwiteranya n\u2019u Rwanda kubera umubano bifitanye.<\/p>\n<p>Nubwo bimeze gutyo, mu mpera z\u2019umwaka ushize babiri muri aba; Casimir Bizimungu na Sylvain Nsabimana bakiriwe n\u2019igihugu cya Ghana. Bizimungu akaba yari amaze imyaka 4 urukiko rumukuyeho ibyaha. Mu iburanisha rya mbere, Bizimungu wigeze kuba minisitiri w\u2019ububanyi n\u2019amahanga yari yakatiwe gufungwa imyaka 25, aza kujurira urukiko ruramurekura.<\/p>\n<p>Naho Sylvain Nsabimana wahoze ari Perefe wa Butare, we yarekuwe mu mpera z\u2019umwaka ushize wa 2016 nyuma y\u2019aho yari yakatiwe gufungwa imyaka 18 kubera uruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ariko kuko yari arengeje iyo myaka afunze, arekurwa.<\/p>\n<p>Guverinoma y\u2019u Rwanda yakunze kujya inengwa icibwa ry\u2019urubanza ry\u2019aba bagize uruhare muri jenoside yakorewe Abatutsi, ariko irushaho bitewe n\u2019abantu bagiye barekurwa abandi bakagabanyirizwa ibihano. Komisiyo y\u2019Igihugu ishinzwe Kurwanya Jenoside, CNLG, ikaba yaramaganye icyemezo cyo kurekura abo yita abicanyi ivuga ko ari bo bateguye bakanashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi.<\/p>\n<p>Urukiko Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda rwasoje imirimo yarwo mu 2015, hakiri abantu 8 bagishakishwa. Urwego rwashyiriweho kurangiza imanza zasigaye (<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mechanism_for_International_Criminal_Tribunals\">Mechanism for International Criminal Tribunals<\/a>)rukaba ruvuga ko kugeza ubu rukibashakisha ku Isi yose.<\/p>\n<p> <strong> <em><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">K<\/a><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">anda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/em> <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Dennis Ns.\/Bwiza.com<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (TPIR) rwashyizweho n\u2019Akanama k\u2019Amahoro n\u2019Umutekano ka Loni mu ngingo yako ya 995 yo kuwa 08\/11\/1994, nyuma y\u2019amezi 4 gusa ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zirangajwe imbere na Perezida Kagame zibohoje u Rwanda. Uru rukiko rwahawe ububasha bwo kuburanisha ibyaha by\u2019itsembabwoko n\u2019ibyibasiye inyokomuntu byakozwe mu gihe cy\u2019umwaka wose, uhereye kuwa 01 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-4921","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (TPIR) rwashyizweho n\u2019Akanama k\u2019Amahoro n\u2019Umutekano ka Loni mu ngingo yako ya 995 yo kuwa 08\/11\/1994, nyuma y\u2019amezi 4 gusa ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zirangajwe imbere na Perezida Kagame zibohoje u Rwanda. Uru rukiko rwahawe ububasha bwo kuburanisha ibyaha by\u2019itsembabwoko n\u2019ibyibasiye inyokomuntu byakozwe mu gihe cy\u2019umwaka wose, uhereye kuwa 01 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-02-14T13:09:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T15:05:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda\",\"datePublished\":\"2017-02-14T13:09:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T15:05:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921\"},\"wordCount\":638,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921\",\"name\":\"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-02-14T13:09:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T15:05:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=4921#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA","og_description":"Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (TPIR) rwashyizweho n\u2019Akanama k\u2019Amahoro n\u2019Umutekano ka Loni mu ngingo yako ya 995 yo kuwa 08\/11\/1994, nyuma y\u2019amezi 4 gusa ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zirangajwe imbere na Perezida Kagame zibohoje u Rwanda. Uru rukiko rwahawe ububasha bwo kuburanisha ibyaha by\u2019itsembabwoko n\u2019ibyibasiye inyokomuntu byakozwe mu gihe cy\u2019umwaka wose, uhereye kuwa 01 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2017-02-14T13:09:07+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T15:05:00+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda","datePublished":"2017-02-14T13:09:07+00:00","dateModified":"2025-02-12T15:05:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921"},"wordCount":638,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=4921#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921","name":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2017-02-14T13:09:07+00:00","dateModified":"2025-02-12T15:05:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=4921"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=4921#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ibihugu bimwe ngo byanga kwakira abarekuwe n\u2019urukiko rwa Arusha byanga kwiteranya n\u2019u Rwanda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4921\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}