{"id":49857,"date":"2022-07-19T08:42:41","date_gmt":"2022-07-19T08:42:41","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2022\/07\/19\/dr-rutunga-ushinjwa-jenoside-avuga-ko-na-we-yahizwe\/"},"modified":"2022-07-19T08:42:41","modified_gmt":"2022-07-19T08:42:41","slug":"dr-rutunga-ushinjwa-jenoside-avuga-ko-na-we-yahizwe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857","title":{"rendered":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe"},"content":{"rendered":"<p><strong> Dr Venant Rutunga wahoze ari umuyobozi w\u2019ikigo cy\u2019ubushakashatsi mu buhinzi cya ISAR, yabwiye urugereko rwihariye rw\u2019urukiko rukuru rukorera mu Mujyi wa Nyanza ku wa Mbere ko na we mu gihe cya jenoside yakorewe Abatutsi na we yahigwaga.<br \/>\n<em><\/h2>\n<p>Rutunga yabwiye urukiko ko ibyo byaha byamwitiriwe kubera umwanya ukomeye w\u2019ikigo cya ISAR yari arimo, avuga ko nta mabwiriza ayo ari yo yose cyangwa amategeko yigeze atanga we ubwe cyangwa se undi muyobozi uwo ari we wese muri ISAR, yo kwica Abatutsi.<\/p>\n<p>Muri ibyo byaha byose aregwamo ibikorwa bitandukanye birimo: iyicwa rya bamwe mu bakozi ba ISAR n\u2019iyicwa ry\u2019impunzi z\u2019abatutsi zari zahungiye hafi y\u2019icyo kigo.<\/p>\n<p>Ibindi bikorwa aregwa ni ugutanga ibikoresho gakondo byifashishijwe mu kwica abatutsi, gusaba no kuzana abajandarume n\u2019abasirikare bakoze ubwicanyi muri ISAR no guhemba Interahamwe zakoze ubwo bwicanyi.<\/p>\n<p>Rutunga yavuze ko igitero cy\u2019abaturage bagera ku bihumbi 5 cyagabwe ku kigo yari ayoboye gishaka kwica abari bahahungiye mu 1994. Avuga ko yagiye guhuruza uwari Perefe wa Butare, Sylvan Nsabimana, wamuhaye abajandarume n\u2019abasirikare bo kujya kubahiriza umutekano w\u2019icyo kigo.<\/p>\n<p>Ubushinjacyaha bumurega  guhuruza abajandarume n\u2019abasirikare baje kwica Abatutsi bari bahungiye muri icyo kigo no mu nkengero zacyo.<\/p>\n<p>We ntahakana ibikorwa by\u2019ubwicanyi byakozwe n\u2019abo bajandarume n\u2019abasirikare muri ISAR, gusa yabwiye urukiko ko atari cyo yari yabazaniye, ko kuri we yabazaniye gukiza abantu kandi ko ibikorwa baba barijanditsemo  babibazwa bo ubwabo.<\/p>\n<p>Yavuze ko atagomba gukurikiranwaho icyaha cy\u2019ibyabereye muri ISAR ngo kuko uwo yatabaje, ari we wari  umuyobozi wa perefegitura ya Butare Sylvan Nsabimana,  mu mwaka wa 2014  yagizwe umwere  mu rukiko rwa Arusha ku birebana n\u2019izanwa ry\u2019abo bajandarume n\u2019ibikorwa byabo muri ISAR.<\/p>\n<p>Rutunga yagaragarije urukiko ko na we ubwe yahizwe muri jenoside, ati: &#8220;N\u2019ikimenyimenyi baje kunshaka iwanjye bambuze basahura inzu barayeza, basiga banayisenye\u2019\u2019.<\/p>\n<p>Ubushinjacyaha kandi bwamushinje gutanga ibikoresho gakondo birimo imihoro, amasuka n\u2019ibindi byakoreshejwe mu kwica Abatutsi.<\/p>\n<p>We yavuze ko ibikoresho buri gitondo byahabwaga abakozi bakora isuku muri ISAR, kandi ko atari we wari ushinzwe ububiko bw\u2019ibyo bikoresho, avuga ko abakora isuku bayikoraga mu masaha ya mu gitondo, mu gihe abagabye igitero bo bakigabye ahagana saa tanu z\u2019amanywa.<\/p>\n<p>Urukiko rwamubajije niba bidashoboka ko hatangwa ibyo bikoresho hakiri kare nyuma bikifashishwa mu kwica abantu, avuga ko yumva bitashoboka nk&#8217;uko BBC yakurikiranye iri buranisha yabitangaje.<\/p>\n<p>Rutunga n\u2019abamwunganira babwiye urukiko ko ubushinjacyaha butagaragaza ibimenyetso ibyo ari byo byose ku byaha yaba yarakoze, arangiza agira ati: &#8220;Nyakubahwa mucamanza, nabasabaga ko mwagerageza kureba ukuntu jyewe na parike [parquet] mwadukiza rwose ukuri kukajya ahagaragara&#8221;.<\/p>\n<p>Rutunga akurikiranweho ibyaha 3 birimo icyaha cya jenoside no kurimbura nk\u2019icyaha cyibasiye inyokomuntu, we arabihakana. Yoherejwe mu Rwanda n\u2019igihugu cy\u2019Ubuholandi umwaka ushize ngo akurikiranweho ibyo byaha.<\/p>\n<p>Urubanza ruteganyijwe gukomeza kuwa 19 Nzeri 2022.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr Venant Rutunga wahoze ari umuyobozi w\u2019ikigo cy\u2019ubushakashatsi mu buhinzi cya ISAR, yabwiye urugereko rwihariye rw\u2019urukiko rukuru rukorera mu Mujyi wa Nyanza ku wa Mbere ko na we mu gihe cya jenoside yakorewe Abatutsi na we yahigwaga. Rutunga yabwiye urukiko ko ibyo byaha byamwitiriwe kubera umwanya ukomeye w\u2019ikigo cya ISAR yari arimo, avuga ko nta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-49857","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-amakuru-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dr Venant Rutunga wahoze ari umuyobozi w\u2019ikigo cy\u2019ubushakashatsi mu buhinzi cya ISAR, yabwiye urugereko rwihariye rw\u2019urukiko rukuru rukorera mu Mujyi wa Nyanza ku wa Mbere ko na we mu gihe cya jenoside yakorewe Abatutsi na we yahigwaga. Rutunga yabwiye urukiko ko ibyo byaha byamwitiriwe kubera umwanya ukomeye w\u2019ikigo cya ISAR yari arimo, avuga ko nta [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-19T08:42:41+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fred Rugira\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fred Rugira\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857\"},\"author\":{\"name\":\"Fred Rugira\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9d3b9f5d9f5c181f02690704b58df55\"},\"headline\":\"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe\",\"datePublished\":\"2022-07-19T08:42:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857\"},\"wordCount\":458,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Amakuru\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857\",\"name\":\"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-07-19T08:42:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=49857#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9d3b9f5d9f5c181f02690704b58df55\",\"name\":\"Fred Rugira\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=12\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA","og_description":"Dr Venant Rutunga wahoze ari umuyobozi w\u2019ikigo cy\u2019ubushakashatsi mu buhinzi cya ISAR, yabwiye urugereko rwihariye rw\u2019urukiko rukuru rukorera mu Mujyi wa Nyanza ku wa Mbere ko na we mu gihe cya jenoside yakorewe Abatutsi na we yahigwaga. Rutunga yabwiye urukiko ko ibyo byaha byamwitiriwe kubera umwanya ukomeye w\u2019ikigo cya ISAR yari arimo, avuga ko nta [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2022-07-19T08:42:41+00:00","author":"Fred Rugira","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Fred Rugira","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857"},"author":{"name":"Fred Rugira","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/d9d3b9f5d9f5c181f02690704b58df55"},"headline":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe","datePublished":"2022-07-19T08:42:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857"},"wordCount":458,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Amakuru"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=49857#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857","name":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2022-07-19T08:42:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=49857"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=49857#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dr Rutunga ushinjwa jenoside avuga ko na we yahizwe"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/d9d3b9f5d9f5c181f02690704b58df55","name":"Fred Rugira","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=12"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49857\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}