{"id":581,"date":"2016-02-13T10:51:49","date_gmt":"2016-02-13T10:51:49","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2016\/02\/13\/ruswa-y-039-igitsina-ikomeje-kuza-ku-isonga-muri-ruswa-zitangwa-mu-rwanda\/"},"modified":"2016-02-13T10:51:49","modified_gmt":"2016-02-13T10:51:49","slug":"ruswa-y-039-igitsina-ikomeje-kuza-ku-isonga-muri-ruswa-zitangwa-mu-rwanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581","title":{"rendered":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda"},"content":{"rendered":"<p> <em>Ubwo yari imbere y\u2019inteko ishinga amategeko Ingabire Marie Immaculee umuyobozi  w\u2019umuryango Transperence International Rwanda yavuze ko ruswa ishingiye ku gitsina ariyo iza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda dore ko iri ku ijanisha rya 40 %.Akaba avuga ko kuba itegeko rigenga imitangire y\u2019ibimenyetso rituma iyi ruswa ikomeza kwiyongera.<\/em>  <em> <\/em><br \/>\n<figure id=\"attachment_24137\" aria-describedby=\"caption-attachment-24137\" style=\"width: 750px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-24137 size-full\" src=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg\" alt=\"immaculee\" width=\"750\" height=\"500\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-24137\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Ingabire Marie Immaculee umuyobozi wa Transparency International mu Rwanda<\/strong><\/figcaption><\/figure><br \/>\n <em>Kuba Itegeko rigenga imitangire y&#8217;ibimenyetso mu manza (Law of Evidence) riteganya ko ku cyaha cya ruswa y&#8217;igitsina, bihabwa agaciro iyo uwayitanze n&#8217;uyihawe bafatirwa mu cyuho, ni kimwe mu bituma ubwo bwoko bwa ruswa budacika mu Rwanda ahubwo ikarushaho gufata indi ntera.<\/em><br \/>\nIbi ni ibyagaragajwe n\u2019Umuryango  mpuzamahanga  urwanya  ruswa  n\u2019akarengane, ishami  ry\u2019u  Rwanda (Transperency International Rwanda), aho wagaragaje ko ruswa  ishingiye ku  gitsina ari yo iza ku isonga mu Rwanda ku kigero cya 40%.<br \/>\nImbere Komisiyo y\u2019imibereho myiza y\u2019abaturage mu Nteko Ishingamategeko, Umuyobozi wa Transperency International Rwanda, Ingabire Marie Immaculee yatangaje raporo igaragaza uko  ruswa ihagaze kugeza ubu,  mu  bwoko bwazo, aho mu ziza imbere harimo ishingiye ku  cyenewabo iri kum kigero cya 19%, iy\u2019amafaranga mu mitangirwe y\u2019akazi, ibyo bigafatwa nko  kukagura, yo ingana  na 39%, mu gihe ku isonga haza ruswa  ishingiye ku gitsina ingana na 40% by\u2019izitangwa zose  mu  gihugu.<br \/>\nAsobanura iby\u2019iyo raporo, bamwe  mu badepite bumiwe ndetse bamwe banagaragaza  amarangamutima yabo cyane cyane kuri iyi ruswa  ishingiye ku gitsina ikomeje kuzamuka mu  ntera.<br \/>\nIngabire Marie Immaculee yavuze ko iyo ruswa idashobora gucika mu gihe itegeko riyigenga mu gutanga ibimenyetso rigifunze.<br \/>\nAti \u201cMu rwego rw\u2019ibimenyetso itegeko rirafunze, nk\u2019ubu ntiwakwandikira umuntu SMS (ubutumwa bugufi) ngo nayijyana bayifate nk\u2019ikimenyetso simusiga n\u2019iyo yagufata aamajwi ntibabifata nk\u2019ikimenyetso simusiga, baravuga ngo kereka umuntu afatanywe igihanga.\u201d<br \/>\nMadamu Ingabire akomeza yibaza icyo gufatanwa igihanga ari cyo, akongeraho ati \u201cN\u2019iyo bagusanga muri hoteli muri kumwe ariko mutaryamanye ntabwo babifata nk\u2019aho icyo cyaha cyari kigiye kubaho, bakubwira ngo \u2018keretse izo SMS ari Polisi yazifashe ndetse n\u2019ayo majwi, urumva ko ibyo bigoye.\u201d<br \/>\nUmuyobozi wa Transperency International Rwanda akomeza asaba Inteko Ishinga Amategeko gufatanya n\u2019izindi nzego bireba, iryo tegeko rikavugururwa, uburyo ibimenyetso byemerwa bukoroha.<br \/>\nImibare ya Transperency International Rwanda igaragaza ko mu babajijwe mu bushakashatsi uwo muryango wakoze, bagaragaje ko abasabwa cyangwa abatanga ruswa y\u2019igitsina, 43.3% ari abagore n\u2019abakobwa baba bashaka akazi, 29.1% ari abagore cyangwa abakobwa bakora imirimo y\u2019ubunyamabanga, 10.9% bo ni abagabo baba bari mu myanya y\u2019imirimo iciriritse.<br \/>\nIyo mibare igaragaza kandi ko 50% bemeje ko iyo ruswa ikoreshwa mu magambo yeruye cyangwa ateruye ariko aganisha ku gistina.<br \/>\nAbadepite, basa n\u2019abarakajwe n\u2019ubwiyongere  bw\u2019iyi ruswa ishingiye ku gitsina, bagaragaje ko  ubushake bwa politiko mu kuyirwanya buhari, ariko bemeranya  na Transparency ku kuba itegeko rikibangamira abatanga ibimenyetso ibyo ari byo byose kuri iyi ruswa, ngo iyi ni  intambara bagomba kurwanira hamwe.<br \/>\nUmuryango  mpuzamahanga  urwanya  ruswa  n\u2019akarengane, ishami  ry\u2019u  Rwanda,  uvuga  ko  ingaruka  ku  kazi  gatangwa hashingiye  kuri   ruswa iyo ari yo yose, zatangiye  kwigaragaza, aho  ahenshi  akazi kagenda gapfa bitewe n\u2019uko  gahabwa abatagashoboye.<br \/>\nKomisiyo y\u2019imibereho myiza y\u2019abaturage mu Nteko Ishinga Amategeko imaze  kumva ibyo, yatangaje ko igiye gukora raporo izashyikirizwa Inteko Ishinga Amategeko imitwe yombi  ikigwaho mbere  y\u2019uko  ishyikirizwa Gouverinoma.<br \/>\n <strong> <em><b><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">Kanda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/b><\/em> <\/strong><br \/>\n <strong>Alphonse Munyankindi \/ Bwiza.com<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ubwo yari imbere y\u2019inteko ishinga amategeko Ingabire Marie Immaculee umuyobozi w\u2019umuryango Transperence International Rwanda yavuze ko ruswa ishingiye ku gitsina ariyo iza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda dore ko iri ku ijanisha rya 40 %.Akaba avuga ko kuba itegeko rigenga imitangire y\u2019ibimenyetso rituma iyi ruswa ikomeza kwiyongera. Kuba Itegeko rigenga imitangire y&#8217;ibimenyetso mu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-581","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=581\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ubwo yari imbere y\u2019inteko ishinga amategeko Ingabire Marie Immaculee umuyobozi w\u2019umuryango Transperence International Rwanda yavuze ko ruswa ishingiye ku gitsina ariyo iza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda dore ko iri ku ijanisha rya 40 %.Akaba avuga ko kuba itegeko rigenga imitangire y\u2019ibimenyetso rituma iyi ruswa ikomeza kwiyongera. Kuba Itegeko rigenga imitangire y&#8217;ibimenyetso mu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=581\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-02-13T10:51:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda\",\"datePublished\":\"2016-02-13T10:51:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581\"},\"wordCount\":562,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/immaculee.jpg\",\"articleSection\":[\"politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581\",\"name\":\"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/immaculee.jpg\",\"datePublished\":\"2016-02-13T10:51:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/immaculee.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/immaculee.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=581#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA","og_description":"Ubwo yari imbere y\u2019inteko ishinga amategeko Ingabire Marie Immaculee umuyobozi w\u2019umuryango Transperence International Rwanda yavuze ko ruswa ishingiye ku gitsina ariyo iza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda dore ko iri ku ijanisha rya 40 %.Akaba avuga ko kuba itegeko rigenga imitangire y\u2019ibimenyetso rituma iyi ruswa ikomeza kwiyongera. Kuba Itegeko rigenga imitangire y&#8217;ibimenyetso mu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2016-02-13T10:51:49+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda","datePublished":"2016-02-13T10:51:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581"},"wordCount":562,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg","articleSection":["politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=581#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581","name":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg","datePublished":"2016-02-13T10:51:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=581"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#primaryimage","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/immaculee.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=581#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ruswa y&#039;igitsina ikomeje kuza ku isonga muri ruswa zitangwa mu Rwanda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/581\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}