{"id":7296,"date":"2017-09-12T12:17:26","date_gmt":"2017-09-12T12:17:26","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2017\/09\/12\/rwanda-ubuntu-buke-inzoga-nyinshi-no-kwiyahura-ubushakashatsi\/"},"modified":"2025-02-12T15:41:48","modified_gmt":"2025-02-12T13:41:48","slug":"rwanda-ubuntu-buke-inzoga-nyinshi-no-kwiyahura-ubushakashatsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296","title":{"rendered":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi"},"content":{"rendered":"<p> <strong>Ubushakashatsi buherutse kumurikwa n\u2019umuryango CAF (Charity Aid Foundation) ureba ku bugiraneza, bushyira u Rwanda ku mwanya wa 101 n\u2019amanota 26%, mu bihugu 139. Naho ishami ry\u2019umuryango w\u2019abibumbye ryita ku buzima OMS, risanga  buri munyarwanda anywa litiro 11,5 ku mwaka ; kandi abakabakaba 9\/100.000 bapfa bishize mu kagozi.<\/strong> <\/p>\n<p>Kera u Rwanda rwari intaho y\u2019Imana, umuntu akagenda aho bwije ageze agacumbika aho. Batamuzi namba, bakamuzimana bakamusasira, none haje abasasamigozi, ntawe ukirara aho batamuzi. Ntibyoroshye rero kumva u Rwanda rwahoranye ba Gisanura, ba Rugabishabirenge na Biganza bigaba amariza ruhinduka buntu buke, ahubwo rukagwiza ba kanyota n\u2019abiyambura ubuzima.<\/p>\n<p>Ubushakashatsi ku bugiraneza, bureba uburyo abatuye igihugu bitwara mu gufasha abanyamahanga, gutanga imfashanyo y\u2019amafaranga no gukorera ubushake(Helping a stranger, Donating money, Volunteering time), hagamijwe kugaragaza ibihugu uko bihagaze mu kugira neza no gushishikariza ababituye kwikubita agashyi bakitangira abandi. Ikindi ni uko bituma abantu baganira, inzego zifata ibyemezo n\u2019imiryango itari iya Leta bagashaka uko bakwimakaza uyu muco mwiza wa kimuntu.<\/p>\n<p>Ni ubushakashatsi buvana urujijo mu bantu, bitiranya ko kugira neza biva ku butunzi, nyamara burya biva ku mutima mwiza, nk\u2019uko bitangazwa n\u2019umuyobozi w\u2019uyu muryango, Sir John Low.<\/p>\n<p>Naho OMS yo yashyize hanze ubushakashatsi bw\u2019imibare(World Health Statistics), bugaraza uko isi ihagaze mu buzima n\u2019ibibubangamira.<br \/>\n[xyz-ihs snippet=&#8221;google-pub&#8221;]<\/p>\n<p>Guhitamo ingingo y\u2019iminywere(alcool) no kwiyahura ni amahitamo asanzwe ariko afite impamvu. Hagati y\u2019umwanditsi w\u2019inkuru n\u2019umushakashatsi, bose ni intumwa, kandi irarabirwa.<\/p>\n<p>Gusa ntibyumvikana cyane kubona igihugu kiri inyuma mu kugira ubuntu, kiza imbere mu kugira ba kanyota. Kandi imiryango ya ba kinigamazi, ntibura ibibazo n\u2019amakimbirane, avamo kwigena kigabo, kwiyahura. Ni mu gihe kandi tariki ya 10 Nzeri wari umunsi isi yose izirikana ingamba zo kurwanya uyu muco wo kwiyambura ubuzima.<\/p>\n<p>Mu birebana no kugira neza, igihugu kiri inyuma y\u2019u Rwanda muri aka karere ni Congo Kinshasa, naho u Burundi bwo ntibwagenzuwe.<\/p>\n<p>Dore uko ibihugu bikurikirana n\u2019amanota : Kenya ni iya 3 ku isi n\u2019amanota 60%, Uganda 22 n\u2019amanota 44%, Tanzaniya 63 na 34%, u Rwanda ni 101 n\u2019amanota 26%, naho Kongo ni iya 125 n\u2019amanota 19%.<\/p>\n<p>Ibihugu bya nyuma ku isi ni :Yemeni 13%, Ubushinwa 14%, Lituwaniya 16%, Maroke na Georgia 18%<\/p>\n<p>Mu gukunda agatama, Ubugande n\u2019u Rwanda biri mu bihugu bitanu bya mbere muri AfUrika, kuko ababituye banywa litiro hafi 12, zikaba ari incuro ebyiri z\u2019impuzandengo y\u2019izinyobwa ku isi.<\/p>\n<p>Mu kureba ibihugu bya ba kanyota, bafata ingano y\u2019izanyowe zose mu mwaka, bakagabanya n\u2019umubare w\u2019abaturage bose barengeje imyaka 15, ubariyemo abana, abagore, abarokore n\u2019abayisilamu.<\/p>\n<p>Mu mpuzandengo muri aka karere, Uganda ni iya mbere, banywa litiro 11,8 ku mwaka ku muntu. U Rwanda ni urwa kane, banywa litiro 11,5 ku mwaka buri muntu.<\/p>\n<p>Dore uko ibihugu byo mu karere bikurikirana mu kubasha amazi : Uganda, Rwanda, Burundi(litiro 6,9), Tanzaniya(litiro 6,3), Kenya(litiro 4,4), Congo Kinshasa(litiro 3).<\/p>\n<p>Ibihugu kabuhariwe ku isi ni ibyiganje mu Burayi bw\u2019Iburasirazuba, mu bihugu byahoze bigize URSS (Uburusiya bwa mbere) usibye Koreya(litiro 18,9). Ibindi  Lituania (litiro 18,2), Belarusiya (litiro 16,4), Mordeve(15,9), n\u2019Uburusiya(litiro 13,9).<\/p>\n<p>Naho ibyifata ni Libiya, Mauritaniya, Ibirwa bya Comores, Senagal,Guineya n\u2019ibindi byiganjemo abayisilamu, byose ntibigeza kuri litiro ku muntu ku mwaka.<\/p>\n<p>Ku birebana no kwiyahura, umubare w\u2019abapfa biyahuye ubarwa ku bantu ibihumbi ijana. Muri aka karere habanza Congo Kinshasa(9,8\/100.000) hagataho u Rwanda (8,5\/100.000), Burundi(8\/100.000), Uganda(7,1\/100.000), Tanzaniya(7\/100.000) naho Kenya ni 6,5\/100.000.<\/p>\n<p>Ibihugu bica agahigo mu kugira abaturage biyambura ubuzima ni : Lituania (37,7\/100.000), Sri Lanka(35,3\/100.000), Guyane(29\/100.000), Mongolia na Koreya(28,3\/100.000).<\/p>\n<p>Aho badakinisha iyi ngeso cyane ni muri Amerika yo hagati, mu bihugu nka Jamaica, Bahamas, Grenada, Barbados, na Sao Tome&#038;Principe yo muri Afrika, hose abiyahura ntibarenga babiri ku bihumbi ijana.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kanda%20hano%20ubone%20amakuru%20yihuse%20kandi%20ku%20gihe%20kuri%20facebook%C2%A0no%20kuri%20twitter\/\">Kanda hano ubone amakuru yihuse kandi ku gihe kuri Facebook no kuri twitter<\/a><\/p>\n<p> <strong>Bwiza.com<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ubushakashatsi buherutse kumurikwa n\u2019umuryango CAF (Charity Aid Foundation) ureba ku bugiraneza, bushyira u Rwanda ku mwanya wa 101 n\u2019amanota 26%, mu bihugu 139. Naho ishami ry\u2019umuryango w\u2019abibumbye ryita ku buzima OMS, risanga buri munyarwanda anywa litiro 11,5 ku mwaka ; kandi abakabakaba 9\/100.000 bapfa bishize mu kagozi. Kera u Rwanda rwari intaho y\u2019Imana, umuntu akagenda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-7296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ubushakashatsi buherutse kumurikwa n\u2019umuryango CAF (Charity Aid Foundation) ureba ku bugiraneza, bushyira u Rwanda ku mwanya wa 101 n\u2019amanota 26%, mu bihugu 139. Naho ishami ry\u2019umuryango w\u2019abibumbye ryita ku buzima OMS, risanga buri munyarwanda anywa litiro 11,5 ku mwaka ; kandi abakabakaba 9\/100.000 bapfa bishize mu kagozi. Kera u Rwanda rwari intaho y\u2019Imana, umuntu akagenda [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-09-12T12:17:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T13:41:48+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi\",\"datePublished\":\"2017-09-12T12:17:26+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T13:41:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296\"},\"wordCount\":599,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296\",\"name\":\"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-09-12T12:17:26+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T13:41:48+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=7296#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA","og_description":"Ubushakashatsi buherutse kumurikwa n\u2019umuryango CAF (Charity Aid Foundation) ureba ku bugiraneza, bushyira u Rwanda ku mwanya wa 101 n\u2019amanota 26%, mu bihugu 139. Naho ishami ry\u2019umuryango w\u2019abibumbye ryita ku buzima OMS, risanga buri munyarwanda anywa litiro 11,5 ku mwaka ; kandi abakabakaba 9\/100.000 bapfa bishize mu kagozi. Kera u Rwanda rwari intaho y\u2019Imana, umuntu akagenda [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2017-09-12T12:17:26+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T13:41:48+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi","datePublished":"2017-09-12T12:17:26+00:00","dateModified":"2025-02-12T13:41:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296"},"wordCount":599,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=7296#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296","name":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2017-09-12T12:17:26+00:00","dateModified":"2025-02-12T13:41:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=7296"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=7296#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rwanda: Ubuntu buke, inzoga nyinshi no kwiyahura- ubushakashatsi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}