{"id":8486,"date":"2017-12-13T08:58:54","date_gmt":"2017-12-13T08:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/new.bwiza.com\/2017\/12\/13\/1973-1994-leta-ya-habyarimana-yakoresheje-kiliziya-gatolika-ku-mbaraga\/"},"modified":"2025-02-12T15:01:15","modified_gmt":"2025-02-12T13:01:15","slug":"1973-1994-leta-ya-habyarimana-yakoresheje-kiliziya-gatolika-ku-mbaraga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486","title":{"rendered":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga"},"content":{"rendered":"<p> <strong> <em>Mu gihe amateka ya politiki y\u2019 u Rwanda rwategekwaga n\u2019 abami  ndetse no muri Repbulika ya 1 bigaragara ko abakoloni n\u2019 abamisiyoneri bari bafite ijambo rikomeye, muri Repubulika ya 2 si uko byagenze kuko Perezida Juvenal Habyarimana nk\u2019 umusirikare  yakoresheje abapadiri ndetse anabategeka kwinjira muri MRND ku ngufu.<\/em> <\/strong> <\/p>\n<p>Muri Repubulika ya kabiri yari iyobowe na Gen. Major Juvenal Habyarimana Kiliziya yashinjijwe kugendera ku matwara ya Leta ariko nayo yagerageje kumvikanisha ijwi ryayo ibicishije mu kinyamakuru Kinyamateka cyari mu maboko y\u2019 abapadiri.<\/p>\n<p>Mu gitabo cye \u00ab Christianisme et pouvoirs au Rwanda (1900-1990) \u00bb, umwanditsi Ian Linden yagaragaje uburyo kiliziya yagiye yamagana imikorere ishingiye ku ivangura ry\u2019 uturere ya Leta ya Habyarimana wari wiyemeje  gushyira imbere ubumwe bw\u2019 abanyarwanda ubwo yahirikaga Gregoire Kayibanda ku butegetsi muri 1973.<\/p>\n<p>Ian Linden akomeza yerekana uburyo kuva muri 1975, Habyarimana yagiye akoresha ikimenyane mu gushinga (Mouvement R\u00e9volutionnaire National pour le d\u00e9veloppement-MRND).<\/p>\n<p>Agira ati \u00ab Nta jambo abaturage bari bafite mu gushinga MRND ibi byatumye abahawe amahirwe yo gukorana nayo bakandamiza rubanda yari imaze kubikwamo ubwoba kuko n\u2019 umuganda bakoraga nta nyungu wari ubafitiye ahubwo byari nk\u2019 ubuhake \u00bb.<\/p>\n<p>[xyz-ihs snippet=&#8221;google-pub&#8221;]<\/p>\n<p>Muri  1977, Mgr Vincent Nsengiyumva wari umushumba wa Diyoseze ya  Ruhengeri yinjijwe mu rwego rukuru rufata ibyemezo muri MRND (Comit\u00e9 central) byumvikane ko n\u2019 abayobozi ba za paruwasi bose bahise binjizwa muri njyanama z\u2019 amakomini.<\/p>\n<p>Mgr Vincent Nsengiyumva amaze kwerura bimugoye ko ari muri Comit\u00e9 central ya MRND,  Eug\u00e8ne Ernotte waje gupfira muri Gereza muri 1979 ,yabyamaganiye ku mugaragaro ubwo yavugaga ko umusaseridoti atemerewe kwivanga mu nshingano za politiki.<\/p>\n<p>N\u2019ubwo MRND yakomeje kwifashisha  kiliziya mu gutegeka Abanyarwanda, Kiliziya ntiyahwemye kwerekana ko u Rwanda rufite umubare munini w\u2019 uburubyiruko rutagize amahirwe yo kwiga ndetse rutanagira akazi.<\/p>\n<p>Kubura ubushobozi bwo kubaka ingo no gukwa ni bimwe mu bibazo by\u2019 ingutu urubyiruko rwahuraga nabyo cyane cyane muri 1979 ubwo hiyongeragaho impunzi zahungutse ziva muri Uganda muri 1979.<\/p>\n<p>Ubwo Mgr Phocas Nikwigize yatangaga amakuru avuga uburyo hari Abanyarwanda benshi batashye bari mu Mutara  bamerewe nabi kandi  batazwi na HCR, n\u2019ubwo bitari byoroshye, Kinyamateka  yagiye igerageza kunenga Leta ya Habyarimana bituma bamwe mu bapadiri ndetse n\u2019 abanyamakuru barebwa nabi na MRND kubera ubushakashatsi bakoraga ndetse bakanatinyuka bakanatangaza ibitaragendaga neza.<\/p>\n<p>Nyuma yaho umuyobozi mukuru wa Kinyamateka , Padiri Silvio Sindambiwe yishwe n\u2019 impanuka ku tariki ya 7 Ugushyingo 1989,  umwanditsi Ian Linden avuga ko uyu mugabo yubahirije inshingano ze ngo kuko yatinyutse kwerekana amakosa ya Leta harimo no gutunga agatoki abayobozi bakuru banyerezaga umutungo wa Leta.<\/p>\n<p>Ati \u00ab Kugeza mu 1988, Padiri Andr\u00e9 Sibomana yayoboye Kinyamateka yateye ikirenge mu cya Sindambiwe kuko nawe ntiyahwemye gushishikariza abanyamakuru be  kwerekana amakosa y\u2019 abategetsi bakuru ba Leta ya Habyarimana.<\/p>\n<p>[xyz-ihs snippet=&#8221;google-pub&#8221;]<\/p>\n<p>Mu nyandiko yari igizwe n\u2019 ibice bitatu bise \u00ab Le Christ, notre Unit\u00e9 \u00bb  yamuritswe ku wa 28 Gashyantare 1990,  \u00ab Justice pour tout homme \u00bb yo ku ya  6 Gicurasi  1990<\/p>\n<p>, \u00ab La parole de Dieu dans la vie du chr\u00e9tien \u00bb ku wa  14 Kanama  1990, abashumba b\u2019 u Rwanda bagerageje guhamagarira Abanyarwanda kubana neza no guteza imbere umuco w\u2019 urukundo nk\u2019 uko bagiranye igihango na Kristu.<\/p>\n<p>Izi nyigisho Kiliziya yacishaga muri Kinyamateka zari zigamije  kweraka ubushake uru rwego rwari rufite n\u2019ubwo rutari rworohewe na Leta, kuko Leta yo yavugaga ko  umunyacyaha agomba guhanwa bikurikije amategeko bigatuma rimwe na rimwe hafatwa ibyemezo byihanukiriye.<\/p>\n<p>Mu gice cya gatatu cy\u2019 inyandiko ya Kinyamateka yise \u00ab  La parole de Dieu dans la vie du chr\u00e9tien \u00bb bisobanura \u2018 <strong>Ijambo ry\u2019 Imana mu buzima bw\u2019 umukristu<\/strong> \u2019 cyavugaga  giti \u00ab Kugirango twese tube Abanyarwanda nyabo kandi abakristu nyakuri tureke ijambo ry\u2019 Imana ritwijiremo bityo rihindure umuco wacu tubane nk\u2019 abavandimwe, dushyira hamwe duharanira kwiteza imbere tutagendeye ku bidutandukanya nk\u2019 amoko, uturere n\u2019 ibindi.<\/p>\n<p> <strong>K<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bwizam\">anda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook <\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/bwizaonlinenews\">no kuri twitter<\/a><\/strong> <\/p>\n<p> <strong> <em>Gaston Rwaka\/Bwiza.com<\/em> <\/strong><br \/>\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu gihe amateka ya politiki y\u2019 u Rwanda rwategekwaga n\u2019 abami ndetse no muri Repbulika ya 1 bigaragara ko abakoloni n\u2019 abamisiyoneri bari bafite ijambo rikomeye, muri Repubulika ya 2 si uko byagenze kuko Perezida Juvenal Habyarimana nk\u2019 umusirikare yakoresheje abapadiri ndetse anabategeka kwinjira muri MRND ku ngufu. Muri Repubulika ya kabiri yari iyobowe na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-8486","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiki-rw"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mu gihe amateka ya politiki y\u2019 u Rwanda rwategekwaga n\u2019 abami ndetse no muri Repbulika ya 1 bigaragara ko abakoloni n\u2019 abamisiyoneri bari bafite ijambo rikomeye, muri Repubulika ya 2 si uko byagenze kuko Perezida Juvenal Habyarimana nk\u2019 umusirikare yakoresheje abapadiri ndetse anabategeka kwinjira muri MRND ku ngufu. Muri Repubulika ya kabiri yari iyobowe na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BWIZA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-13T08:58:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-12T13:01:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mecky Merchiore Kayiranga\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486\"},\"author\":{\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\"},\"headline\":\"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga\",\"datePublished\":\"2017-12-13T08:58:54+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T13:01:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486\"},\"wordCount\":609,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Politiki\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486\",\"name\":\"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-12-13T08:58:54+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-12T13:01:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?p=8486#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"name\":\"BWIZA\",\"description\":\"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#organization\",\"name\":\"BWIZA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/bwiza-ikirango.png\",\"width\":150,\"height\":42,\"caption\":\"BWIZA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72\",\"name\":\"Mecky Merchiore Kayiranga\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bwiza.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA","og_description":"Mu gihe amateka ya politiki y\u2019 u Rwanda rwategekwaga n\u2019 abami ndetse no muri Repbulika ya 1 bigaragara ko abakoloni n\u2019 abamisiyoneri bari bafite ijambo rikomeye, muri Repubulika ya 2 si uko byagenze kuko Perezida Juvenal Habyarimana nk\u2019 umusirikare yakoresheje abapadiri ndetse anabategeka kwinjira muri MRND ku ngufu. Muri Repubulika ya kabiri yari iyobowe na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486","og_site_name":"BWIZA","article_published_time":"2017-12-13T08:58:54+00:00","article_modified_time":"2025-02-12T13:01:15+00:00","author":"Mecky Merchiore Kayiranga","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mecky Merchiore Kayiranga","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486"},"author":{"name":"Mecky Merchiore Kayiranga","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72"},"headline":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga","datePublished":"2017-12-13T08:58:54+00:00","dateModified":"2025-02-12T13:01:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486"},"wordCount":609,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"articleSection":["Politiki"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=8486#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486","url":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486","name":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga - BWIZA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website"},"datePublished":"2017-12-13T08:58:54+00:00","dateModified":"2025-02-12T13:01:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bwiza.com\/?p=8486"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bwiza.com\/?p=8486#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bwiza.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1973-1994: Leta ya Habyarimana yakoresheje Kiliziya Gatolika ku mbaraga"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#website","url":"https:\/\/bwiza.com\/","name":"BWIZA","description":"Isoko y&#039;amakuru acukumbuye","publisher":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bwiza.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#organization","name":"BWIZA","url":"https:\/\/bwiza.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","contentUrl":"https:\/\/bwiza.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/bwiza-ikirango.png","width":150,"height":42,"caption":"BWIZA"},"image":{"@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bwiza.com\/#\/schema\/person\/204be5a5dba716e2a0eaad5574744c72","name":"Mecky Merchiore Kayiranga","url":"https:\/\/bwiza.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8486\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bwiza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}