Nchini Rwanda, wanasayansi wamegundua hali mpya inayoweza kubadilisha namna watu wanavyoelewa maumivu ya moyoni kutokana na mapenzi. Ugonjwa huu umepewa jina la muda la Relationship Disappointment Stress Syndrome (RDSS), yaani Msongo wa Mawazo kutokana na Kuvunjika Moyo wa Mapenzi.
Hali hii huathiri sana wanawake walioolewa, hasa wale waliokuwa na matarajio makubwa ya kupona majeraha ya kihisia kupitia ndoa.
Dkt. Celestin Mutuyimana, mtaalamu wa afya ya akili kutoka Rwanda, ndiye aliyebaini ugonjwa huu baada ya kuwahudumia wagonjwa waliokuwa na dalili sawa: maumivu ya mwili yasiyoelezeka, kunyamaza kabisa, kuchoka kupita kiasi, na kujiona hawana thamani tena.
Ugonjwa huu unatokana na imani za jadi za Kiafrika, ambapo ndoa huchukuliwa kuwa chanzo cha amani, uponyaji na matumaini ya maisha bora. Gharama ya kuvunjika kwa matarajio hayo ni msongo mkubwa wa kihisia, lakini si sawa na ugonjwa wa PTSD au msongo wa mawazo wa kawaida.
Mfano mmoja ni wa Chadia, msichana wa miaka 25 aliyegunduliwa na RDSS. Aliolewa akiwa mdogo akiamini ndoa itamponya, lakini badala yake alikumbana na unyanyasaji, kupoteza mimba, na hata kupoteza sauti yake. Madaktari wa kawaida hawakuelewa shida yake hadi alipomwona mtaalamu wa afya ya akili.
Dkt. Mutuyimana anataja aina nne kuu za dalili:
-
Dalili za mwili: maumivu yasiyoeleweka, udhaifu wa mwili, na wakati mwingine viungo kukataa kufanya kazi.
-
Dalili za kijamii: kupoteza imani kwa watu, kutokutaka kushirikiana na wengine.
-
Dalili za mapenzi: kufikiria sana kuhusu mahusiano ya kimapenzi na ndoa.
-
Dalili za maisha kwa ujumla: kujiona huna tena malengo, kuwa na hofu kuhusu kesho.
Ingawa RDSS haijawekwa rasmi kwenye vitabu vya kimataifa vya tiba, Dkt. Mutuyimana anasema ni tatizo linaloongezeka nchini Rwanda na pia Kenya na Tanzania.
Wataalamu wanashauri kuwepo kwa programu za kusaidia vijana kuponya majeraha ya kiakili kabla ya kuoana, na kutoa elimu ya matarajio halisi ya maisha ya ndoa.
“Wagonjwa wangu wengi waliniambia hawakuwa na huzuni wa kawaida,” asema,
“Bali walikuwa wamevunjika moyo kwa sababu mapenzi yao hayakuwaletea faraja waliyoitarajia.”
