Mbunge wa chama cha Republican nchini Marekani, Mheshimiwa Ronny Jackson, ambaye hivi karibuni alitembelea Kinshasa na Kigali kwa ziara maalum, amesema kuwa haamini kama serikali ya Congo ina uwezo wa kudhibiti sehemu ya mashariki ya nchi hiyo. Pia alionya kuwa ikiwa suala la Wakongo wanaozungumza Kinyarwanda halitatatuliwa, hali itaendelea kuwa mbaya zaidi.
Ronny Jackson, ambaye ni mwenyekiti wa Kamati ya Huduma za Kijeshi ya Bunge la Marekani inayoshughulika na ujasusi na operesheni maalum, alitoa matamshi haya Jumanne alipowasilisha ripoti kuhusu ziara yake.
Alisema: “Nina hakika kabisa kuwa serikali ya Kinshasa kwa sasa haina njia yoyote ya kudhibiti eneo hili.”
Aliongeza: “Haina rasilimali wala uwezo wa kuwa na ushawishi wowote mkubwa juu ya kile kinachotokea huko. Tunajua kuwa Uganda inachimba madini kutoka eneo hilo. Rwanda pia. Burundi vilevile. Kila mtu anafanya hivyo, na hakuna kitu kinachoweza kuwazuia.”
Aliendelea kusema: “Kwa hivyo, ninafikiri kuwa serikali ya Congo iko katika hali mbaya.”
Mbunge huyo pia alizungumzia suala kuu linalochochea migogoro katika mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo—kukosa kutambuliwa kwa Wakongo wanaozungumza Kinyarwanda kama raia wa Congo.
Alisema: “Nimesikia kuwa baadhi ya watu wa mashariki mwa DRC hawatambuliki kama raia wa Congo. Huenda hapo awali eneo hilo lilikuwa sehemu ya Rwanda kabla ya mipaka kuwekwa miaka mingi iliyopita. Na kama mnavyojua, eneo hilo lilikuwa sehemu ya Rwanda, lakini ninaweza kukuambia kuwa sehemu kubwa ya Uganda pia ilikuwa Rwanda. Baada ya mipaka kupangwa, watu hao walijumuishwa na kutambuliwa kama raia wa Uganda. Lakini jambo hilo halikutokea DRC, na nafikiri hilo ni mojawapo ya matatizo.”
Kuhusu uchumi na ushirikiano ambao serikali ya Kinshasa inataka kuwa nao na Marekani, Ronny Jackson alieleza kuwa, licha ya utajiri mkubwa wa asili uliopo Congo wenye thamani ya mabilioni ya dola, nchi hiyo bado ni maskini kwa sababu hakuna mageuzi muhimu yaliyofanyika.
Alisema: “Ili hili lifanyike, nadhani mashariki mwa Congo inapaswa kuwa sehemu ambapo kila mtu anafaidika na utulivu, usalama, na uwezo wa makampuni kuwekeza katika eneo hilo. Na ninaposema kila mtu, namaanisha DRC, Burundi, Uganda, na Rwanda. Sote tunajua kuwa mashariki mwa Congo ni eneo lisilo na uongozi, na nina hakika kabisa kuwa serikali ya Kinshasa haina uwezo wa kudhibiti kinachotokea huko.”
Ronny alisisitiza kuwa, mbali na suala la usalama, eneo hilo linapaswa kunufaika na utajiri wa Congo kwa njia za uwazi ili kuzuia uporaji wa rasilimali za nchi hiyo na kuhakikisha kuwa Wakongo na nchi jirani wote wananufaika.
Alisema: “Eneo hili linapaswa kuwa sehemu inayowanufaisha wote, na kila mtu anapaswa kuwa na sababu ya kutaka kuwe na amani na utulivu. Sijui suluhisho kamili la jambo hili, lakini ninaamini kuwa nchi jirani pia zinapaswa kunufaika na madini kutoka mashariki mwa Congo. Iwe wana viwanda vya kuyeyusha madini katika DRC, Rwanda, au kwingineko, kuna fursa kwa kila mtu kufaidika kutokana na kile kinachotokea katika eneo hilo, na nadhani kila mtu ana nia ya kuhakikisha kuwa kuna utulivu.”
Ronny pia alifichua suala kubwa la ufisadi katika serikali ya Congo, ambapo viongozi wanaweka maslahi yao mbele. Alitoa ushuhuda wa kampuni moja ya Uswisi inayofanya kazi Kinshasa ambayo ilikumbwa na matatizo makubwa ya kodi.
Alisema: “Ufisadi upo kila mahali. Nilipokuwa huko, nilishangazwa na kiwango cha ufisadi. Asubuhi ya leo, nilizungumza na kampuni moja ya Uswisi ambayo iliniambia kuwa kampuni yao ilikuwa na thamani ya dola bilioni 18, lakini mwaka jana walipokea bili ya kodi ya dola bilioni 80. Hilo halieleweki, sivyo? Walikataa kulipa, wakaendelea kujadiliana hadi kodi ikashuka hadi dola bilioni 1, ambayo bado ni zaidi ya mara 100 ya faida yao kwa mwaka…”
Pia alionyesha wasiwasi wake kuwa mfumo wa sheria wa Congo hauaminiki, na kufanya iwe vigumu kwa mtu yeyote kuwekeza kwa uhakika, kwa sababu hakuna dhamana ya haki katika kutatua migogoro. Aliwakosoa viongozi wa Congo kwa kujitajirisha wenyewe huku raia wa kawaida wakiendelea kuteseka, akisema kuwa matatizo haya yote yanapaswa kutatuliwa haraka.
Mheshimiwa Ronny Jackson pia alisisitiza kuwa Rwanda ina sababu halali za kuwa na wasiwasi kuhusu usalama wake kutokana na uwepo wa FDLR na mashambulizi ya kigaidi katika mpaka wake na Congo. Alieleza kuwa mashambulizi ya makombora yanayoendelea kuelekezwa katika ardhi ya Rwanda yanatishia sekta ya utalii ya nchi hiyo, ambayo ni muhimu kwa uchumi wake.
