Intara ya Ituri ikomeje kwibasirwa n’ihohoterwa rikorerwa abaturage hagati y’umutwe wa CODECO/URDPC (Coopérative pour le développement du Congo/Union des révolutionnaires pour la défense du peuple congolais) n’umutwe witwaje intwaro wa Zaire. Ibi bigaragazwa muri raporo nshya y’itsinda ry’impuguke z’Umuryango w’Abibumbye zinashinja igihugu cya Uganda kuba inyuma y’abayobozi b’inyeshyamba, Col. Innocent Kaina na Thomas Lubanga na bo bubuye intwaro muri Ituri.
Iyi raporo y’ibanga yagarutsweho n’ibinyamakuru bitandukanye kuri uyu wa Gatatu, itariki ya 2 Nyakanga 2025, igaragaza ko umutwe wa CODECO / URDPC ari wo nyirabayazana w’ihohoterwa ryinshi ryabaruwe, harimo ubwicanyi ndetse n’ibitero byagabwe ku nkambi z’abakuwe mu byabo.
Raporo y’itsinda ry’impuguke za Loni igira iti: “abayobozi ba CODECO / URDPC bananiwe kwizeza inshingano zo gutanga ibisobanuro ku ihohoterwa rikabije rikorerwa abaturage, bigaragaza kwihanganira imbere imyitwarire nk’iyo. Imiryango yose yakomeje kwibasirwa no kwinjiza abana mu gisirikare ndetse n’ihohoterwa rishingiye ku gitsina rishingiye ku makimbirane ariho, byombi bikaba bidashyirwa ahagaragara.”
Nk’uko izo mpuguke z’Umuryango w’Abibumbye zibitangaza, kohereza ingabo za Uganda hakurya y’imipaka yabo byakajije umurego mu Ntara ya Ituri. Bavuga kandi ko ibikorwa bya Thomas Lubanga na Innocent Kaina bigaragara ko bashyigikiwe n’abayobozi ba Uganda.
Raporo iti: “Kuba Uganda yarohereje mu buryo bumwe ingabo za UPDF mu turere twa Mahagi na Djugu muri Teritwari ya Ituri byakajije umurego mu mvururu kandi bishobora guteza amakimbirane ashingiye ku moko. Thomas Lubanga na Innocent Kaina, abantu babiri bafatiwe ibihano, buri umwe yashinze umutwe wa gisirikare na politiki bagamije kurwanya Guverinoma ya Repubulika ya Demokarasi ya Congo. Bombi baba i Kampala, aho kuhaba kwabo n’ibikorwa byabo byemewe n’abayobozi ba Uganda,”
Raporo yongeraho ko CODECO, URDPC, na Zaire bakomeje kugenzura ahacukurwa zahabu muri teritwari za Djugu na Mahagi muri Ituri.
Bati: “Bamwe mu bagize inteko zishinga amategeko mu ntara ndetse no ku rwego rw’igihugu bagize uruhare mu bikorwa byo gucukura zahabu mu buryo butemewe n’amategeko bishyuye CODECO / URDPC. Zahabu icukurwa mu buryo butemewe n’amategeko muri Ituri yakomeje kwinjizwa mu buryo bwa magendu, cyane cyane inyuze i Kampala.”
Mu kiganiro yatanze mu Kanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe umutekano, uhagarariye Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo, Bintou Keita, na we yamaganye ivuka ry’imitwe ibiri yitwaje intwaro mu Ntara ya Ituri, iyobowe n’abahoze ari abayobozi b’inyeshyamba babiri ebyiri bahamijwe ibyaha by’intambara n’ibyaha byibasiye inyokomuntu.


