Ku wa 9 Gicurasi 2026, umurwa mukuru w’u Burusiya, Moscow, wakiriye akarasisi gakomeye ka gisirikare kazwi nka Victory Day Parade, umuhango ngarukamwaka wibuka intsinzi y’Ingabo z’Abasoviyeti ku Budage bw’Abanazi mu Ntambara ya Kabiri y’Isi Yose. Uyu munsi ufite amateka akomeye mu Burusiya no mu bihugu byahoze bigize Leta Zunze Ubumwe z’Abasoviyeti, ariko kandi uko imyaka ishira ugenda ufata indi sura ya politiki n’umutekano mpuzamahanga.
Ibyo Putin yavuze
Mu ijambo Perezida Vladimir Putin yagejeje ku bitabiriye uwo muhango, yavuze ko igihugu cye kizakomeza urugamba kiriho kugeza kigeze ku ntsinzi yuzuye. Yashimangiye ko ingabo z’u Burusiya zirwanira ukuri n’ubusugire bw’igihugu, ndetse yongera kugereranya intambara iri kubera muri Ukraine n’urugamba Abasoviyeti barwanye n’Abanazi mu 1945. Putin yavuze kandi ko igihugu cye gikomeje kwihagararaho nubwo gihanganye n’ibihano bikomeye n’igitutu mpuzamahanga gikomeje kwiyongera.
Ibyaranze akarasisi ka 2026
Akarasisi k’uyu mwaka kagaragaye mu buryo butandukanye n’uko kari gasanzwe gategurwa mu myaka yashize. Ugereranyije n’andi marushanwa ya gisirikare yabanje, aka ka 2026 kari kagabanyije uburemere bw’ibikoresho by’intambara byerekanwe ku mugaragaro. Nta mubare munini w’imodoka z’intambara ziremereye cyangwa ibisasu bikomeye byagaragaye nk’uko byari bisanzwe bikorwa. Ahubwo hibanzwe cyane ku basirikare, imitambagiro y’ingabo ndetse n’amashusho agaragaza ibikorwa biri kubera ku rugamba. Byongeye kandi, umutekano wari wakajijwe cyane kubera intambara ikomeje hagati y’u Burusiya na Ukraine ndetse n’impungenge z’ibitero bishobora kugabwa imbere mu gihugu.
Abasesenguzi mpuzamahanga bavuga ko ibi bishobora kugaragaza uburyo intambara ya Ukraine yahinduye imiterere y’igisirikare cy’u Burusiya ndetse n’uburyo igihugu gitegura ibikorwa byacyo bya politiki n’umutekano. Mu gihe igihugu gikomeje gushyira imbaraga nyinshi ku rugamba, bigaragara ko no mu mihango nk’iyi hashyirwa imbere ubutumwa bwa politiki kurusha kwerekana ibikoresho byinshi bya gisirikare.
Ibihugu byitabiriye
Nk’uko bisanzwe, uwo muhango ntiwari uw’Abarusiya gusa. Witabiriwe n’abashyitsi n’intumwa zaturutse mu bihugu bitandukanye, bigaragaza ubufatanye bwa dipolomasi n’ubwa gisirikare igihugu gifitanye n’amahanga. Mu bihugu byagaragaye harimo Belarus, Kazakhstan, Uzbekistan, Laos na Malaysia. Hari kandi intumwa zaturutse muri Afurika, Aziya na Amerika y’Amajyepfo, ndetse n’abayobozi b’uturere twa politiki two mu Burayi no mu bindi bice by’isi.
Ubutumwa bwa politiki n’umutekano
Akarasisi ka Moscow gakomeje gufatwa nk’igikoresho gikomeye cya politiki n’igisirikare. Ku ruhande rumwe, kaba kagamije kwerekana ko u Burusiya bugifite imbaraga n’ubushobozi bwo gukomeza ibikorwa bya gisirikare nubwo buri mu bihe bikomeye. Ku rundi ruhande, kuba ibihugu bimwe bikomeje kwifatanya na Moscow bigaragaza uburyo isi iri kurushaho kwigabanyamo amatsinda y’ubufatanye bwa politiki n’ubwa gisirikare. U Burusiya bukomeje kwegera ibihugu bimwe byo muri Aziya, Afurika n’ahandi bitari mu murongo wa dipolomasi y’ibihugu by’Iburengerazuba.
Kubera ko aka karasisi kabaye mu gihe intambara yo muri Ukraine ikomeje, kanabaye uburyo bwo kugaragaza ko Kremlin idateze gusubira inyuma ku murongo wayo wa politiki n’igisirikare. Ubutumwa bwatanzwe muri uwo muhango bwumvikanishije ko Moscow ibona iyi ntambara nk’ikibazo gikomeye cy’umutekano n’icyerekezo igihugu cye kizagenderaho mu gihe kiri imbere.
Icyo bivuze ku mutekano w’isi
Abasesenguzi bavuga ko ibi byose bigaragaza uko isi iri guhinduka mu buryo bwihuse. Intambara ya Ukraine yakomeje guhindura uburyo ibihugu bireba umutekano mpuzamahanga, ubufatanye bwa gisirikare ndetse n’imikoreshereze y’imbaraga za dipolomasi. Imihango nk’iyi na yo iri kurushaho kwifashishwa nk’uburyo bwo kohereza ubutumwa ku isi, haba mu rwego rwa “soft power” no mu rwego rwa “hard power”.
Akarasisi ka Victory Day 2026 kabereye i Moscow ntikari umuhango wo kwibuka intsinzi yo mu 1945 gusa, ahubwo kari n’ikirango cy’isi iri guhangana hagati y’ibihugu bikomeye, isi irimo kongera kwiyubaka mu matsinda y’ubufatanye ndetse no gusobanura bundi bushya uruhare rw’imbaraga za gisirikare muri politiki mpuzamahanga n’umutekano w’isi.
