Tariki ya 26 Werurwe ni bwo inyubako 8 z’ubucuruzi muri santere y’ubucuruzi ya Ntendezi mu murenge wa Ruharambuga mu karere ka Nyamasheke zafashwe n’inkongi y’umuriro ibicuruzwa byose byarimo bihinduka umuyonga, ku wa 17 Mata izindi nyubako 6 zo muri Santere y’ubucuruzi ya Rushwati mu murenge wa Rangiro ibisenge byazo bitwarwa n’inkubi y’muyaga mu mvura idasanzwe,ibyarimo hafi ya byose byangizwa bikomeye n’amazi,na bo basigara bifashe mapfubyi. Aba bose baratakambira akarere ngo kabakorere ubuvugizi babe bashumbushwa kakabakurira inzira ku murima.
Aganira na Bwiza.com,Niyonsaba Emmanuel ,umuyobozi wungirije w’urugaga rw’abikorera mu murenge wa Rangiro, wasigajwe iheruheru n’ikiza cy’imvura nyinshi ivanze n’inkubi y’umuyaga aho yacururizaga muri santere y’ubucuruzi ya Rushwati ,ubwo bari mu misa ya pasika,abandi bari kwishimira uwo munsi mukuru mu ngo zabo ku wa 17 Mata, batagiye gucuruza, haguye imvura idasanzwe irimo umuyaga ukaze usakambura ibisenge by’inyubako 6 z’ubucuruzi ubiroha mu muhanda.
Ati’’ Kuko abacuruzi hafi ya bose batari bahari, iyo mvura yiraye mu bicuruzwa,kuko abenshi ari ibiribwa bacuruza,umuvu urabitwara birangirika mu buryo abenshi basigariye aho. Imyunyu,kawunga,ifu y’imyumbati, za biswi,sima, isukari,amasabune, n’ibindi byinshi byatikiriyemo, hasigaye gusa ibyari bifunze mu masashe, ibindi ubu turi mu gihirahiro, kuko no kubyanika bitakundaga.’’
Avuga ko ubuyobozi bw’umurenge bwahise butabara, bukora raporo ijyanwa ku karere, bategereza ikivamo baraheba. Ati’’ Byabaye nta n’umwe ufite ubwishingizi,kuko uretse abantu 2 gusa bakodeshaga,abandi bakoreraga mu nyubako zabo. Ari inyubako zisa n’izarangiye kuko zari zubakishijwe rukarakara kandi zimeze nk’izinugitse ku mukingo, kuzubaka ni ugutangira bundi bushya.

Bibaye mu gihe hari abari barimo amadeni y’ibigo by’imari bari bakirwana no kwishyura kuko naCOVID-19 yaradushegeshe bitavugwa, tugasaba Akarere ubuvugizi ngo dutabarwe turebe ko twasubira gucuruza, kuko dusanzwe dutanga imisoro kandi natwe iyo batwiyambazaga ntitwabatenguhaga.
Badutabare rwose batugoboke cyangwa badukorere ubuvugizi mu zindi nzego za Leta, ibigo by’imari tubereyemo imyenda,cyane cyane SACCO ya Rangiro na byo byumve akababaro kacu bidutabare,na ho ubundi inzara iratwicana n’abana,ejo usange n’utwo umuntu yacungiragaho dutejwe cyamunara, kandi twari dutangiye kwisuganya nyuma y’iki cyorezo kidusize habi, ngo turebe ko twagira aho tugera none dore ibitubayeho. Ubu se Akarere ko kadutererana muri izi ngorane zimeze gutya?’’
Gitifu w’uyu murenge Habimana Alfred yabwiye Bwiza.com ko nyuma yo kubasura bakareba uburyo basigaye bipfumbase, nta n’ubwishingizi bafite kandi n’umurenge nta kundi wabagenza, icyo wakoze ari raporo ijya ku karere ivuga ingano y’ibyangiritse n’ubu buryo basigaye ntaho bahagaze.
Ati’’ Ububasha bwacu ku murenge ni aho bwagarukiraga, gusa twababwiye ko uwashaka gusanura yagana umurenge ukabimufashamo, hari n’izo twabonye ari ugutangira bushya. Ku bavuga ko bakennye cyane,kubona amafaranga ahutiyeho yo kongera kubaka byabagora, twumva nta kindi twabikoraho twe, dutegereje niba Akarere ko hari ikindi kabamarira, gusa bibahe isomo ryo kujya bashinganisha ibicuruzwa byabo n’inyubako zabo kuko nta n’umwe wari warabitekereje.’’
Izabayo Clémentine,umucungamutungo wa SACCO ya Rangiro, we yabwiye Bwiza.com, ko uwaba yarahuye na kariya kaga arimo umwenda wa SACCO,nta bufasha bundi bamuha,uretse kubegera bakaganira uburyo bamwongerera indi nguzanyo imuzahura ngo abe akora yishyure iyo yindi, no kumwongerera igihe cyo kwishyura,ikindi ari ukubasura gusa bisanzwe akabihanganisha, ububasha bwe aria ho bugarukira.
Tariki ya 26 Werurwe, ni ho igikuba cyari cyacitse muri santere y’ubucuruzi ya Ntendezi, inyubako 8 zose zifashwe n’inkongi y’umuriro n’ibyarimo byose ntihagira n’ikanya barokora, kandi na bo nta n’umwe wari ufite ubwishingizi, mu gihe hari ngo nk’uwabuze iby’agaciro ka miliyoni 16,hakaba n’abahatikirije izirenga n’ubu gusubira gukora byaranze.
Mu kiganiro uhagarariye urugaga rw’abikorera mu murenge wa Ruharambuga,Havugimana Pierre yagiranye na Bwiza.com,yagize ati’’ Hatikiriyemo ibitagira ingano kandi nta bwishingizi ari abacuruzi,ari na ba nyir’inyubako bari bafite. Umurenge wakoze raporo ijya ku karere ngo turebe niba hari icyo kabamarira,ukwezi kurihiritse,amaso yaheze mu kirere, nta n’uwo ku karere ubivugaho.
Bari aho,bifashe mapfubyi,hari abagiye baguzaguza bagakorera mu tuzu turi hafi aho tudashobotse, abarimo imyenda ni uguhora bikanga cyamunara y’utundi bari barabashije kugeraho, mbese ni iyo mibereho barimo, ariko twumvaga Akarere kadakwiye rwose kubatererana, bakorerwa ubuvugizi Leta ikagira icyo ibashumbusha bagasubiza imitima mu bitereko na ho ubundi bamwe bazanakurizamo imivuduko y’amaraso n’ibindi batarwaraga kubera gutekereza cyane ku mibereho mibi basigayemo.’’

Ibyo kubashumbusha ariko ubuyobozi bw’aka karere ntibubikozwa, kuko ngo bwaba ari ubutumwa butari bwiza kaba gaha abandi bacuruzi nk’uko bivugwa n’umuyobozi wako wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu Muhayeyezu Joséph Désiré,uvuga ko aho kuvuga ngo barashumbushwa ahubwo bakwigishwa kujya bashinganisha ibyabo.
Ati’’ Birababaje kubona umuntu ucuruza za miliyoni cyangwa afite inyubako y’ubucuruzi ifite ako gaciro aba adafite ubwishingizi. Tuvuze rero ngo turabakorera ubuvugizi ngo bashumbushushwe twaba tugiye gutera ikibazo gikomeye cyane nk’ubuyobozi, tunatanga ubutumwa butari bwiza kuri bagenzi babo bandi batarumva akamaro ko gushinganisha imitungo yabo.’’
Yunzemo ati’’Umurongo urahari,uranasobanutse, ugiye mu bucuruzi agomba no gushinganisha ibyo akora, yahura n’ikibazo bwa bwishingizi bukamugoboka. Na ho kuvuga ngo umuntu azahura n’ibiza cyangwa inkongi y’umuriro Akarere gashumbushe, ibyo rwose ntawe twabyizeza, nta n’ingengo y’imari nk’iyo tugira.
Icyo gihe umuntu yajya yicara ntashake ubwishingizi kandi akorera amafaranga,inzu yashya cyangwa yasenywa n’ibiza,akumva ko Leta izaza kumushumbusha ngo ni uko asora cyangwa imwiyambaza mu bindi. Oya rwose. Kuvuga ko tuzabakorera ubuvugizi ngo bashumbushwe byo sinakwirirwa mbibizeza hano.’’
Si izi santere z’ubucuruzi zahuye n’aka kaga zonyine zifite ibibazo by’ubwishingizi bw’inyubako n’ibizicururizwamo kuko ubisanga henshi mu bice by’icyaro,abacuruzi bakavuga ko batabona sosiyete z’ubwishingizi ngo zibibakangurire, ubuyobozi bw’Akarere ka Nyamasheke bukavuga ko icyo cyo bwakibafashamo bukabashakira sosiyete z’ubwishingizi baganira bagatangira kwiga gushinganisha ibyabo, ariko gutekereza ko uzajya agira ikibazo wese azajya ashumbushwa byo bagatangira kubikura mu mitwe yabo hakiri kare.


