Elewa Mizizi ya Vita vya Urusi–Ukraine – Sehemu ya 2

Sehemu ya 1 ilifunua historia ya Urusi na Ukraine. Hapa tunafafanua jinsi Rais Vladimir Putin alivyopanga vita hii kwa muda mrefu, na vipi alianza utekelezaji.

• Mifumo ya gesi na msukumo wa NATO:
  Mwaka 2015, vita yanasimama Donetsk na Luhansk, NATO na Ulaya wanakaribisha Kyiv.
  Mnamo 2017, Putin anajenga TurkStream kupitia Bahari Nyeusi hadi Uturuki, kuepuka Ukraine na kukata ada.
  Katika 2018, anafungua Nord Stream 2 kupitia Bahari ya Baltic hadi Ujerumani, iliyopandwa na Angela Merkel—icheapisha gesi, kuimarisha viwanda.

• Daraja la Crimea na udhibiti wa baharini:
  Miradi hii na daraja la Crimea imefungua msimamo wa Putin dhidi ya shinikizo la NATO.

• Bahari ya Azov kama kilele:
  Tangu 2003, Urusi na Ukraine walishirikiana kutumia Bahari ya Azov kupitia Mariupol na Crimea. Mnamo 2018, Urusi imeyafuta makubaliano hayo. Meli za kijeshi zinazokamatwa kwa madai ya ukiukaji.

• Urais wa Zelensky na hamu ya NATO:
  Alipopata urais 2019, Volodymyr Zelensky aliwabagua meli na kujaribu mazungumzo. Lakini NAMO aliendelea kukaribia NATO, jambo lililokasirishwa na Putin.

• Ukusanyaji wa majeshi ya Urusi:
  2021, Putin anaweka majeshi mpaka Ukraine na Belarus, akitishia NATO. 2022, NATO inasema nchi zinaweza kuamua peke. Urusi inaweka batalioni 30 Belarus na wanajeshi 190,000 kuelekea Ukraine.

• Hotuba ya kihistoria, Februari 2022:
  Putin anadai Ukraine ni sehemu ya historia ya Urusi, anakosoa mpango wa mipaka, anaikanusha na kutoa Ukraine tuhuma za “genocide” dhidi ya wazungumzaji Kirusi. Anakiri uhuru wa Donetsk na Luhansk, na anazindua “operesheni maalum” tarehe 24 Februari 2022.

• Mpango wa kushambulia:
  Aina tatu za mashambulio:

  1. Mashariki (Donetsk/Luhansk)

  2. Kusini kuelekea Kherson

  3. Kaskazini kutoka Belarus kuelekea Kyiv
     Kusudio: kumkamata Zelensky, kuweka serikali ya Urusi, kukubalika kwa Crimea, usalama wa Donetsk/Luhansk.

• Vikwazo vya Magharibi na ustahimilivu wa Urusi:
  Magharibi yanakataa mafuta, gesi na anga. Urusi ilikuwa tayari imeanza kuuza gesi Asia—kupunguza athari ya vikwazo.

• Shambulio la Ukraine:
  2024, Ukraine ilishambulia Kursk, Urusi ikakabiliana na kurejesha eneo 2025.

• Pendekezo la amani la Trump:
  Rais mstaafu Donald Trump alisema angeishitisha vita haraka, akitaka Urusi itambue maeneo yaliyachukuliwa, Ukraine ipatiwe msaada wa kifedha, na isijiunge NATO.

• Athari za kibinadamu na uchumi:
  Urusi wanaweza kupoteza 100,000–250,000 wanajeshi, na 700,000 jeruhi. Ukraine imepoteza ~46,000 na jeruhi 300,000.
  UN inasema milio mbili (10 milioni) wa Waukreni wamekimbia kwenda Ulaya (¼ ya watu).
  Maombi ya NATO ya Ukraine yameibuka, lakini NATO imepata wanachama wapya—Sweden na Finland.