Ibibazo by’ingabo z’umuryango wa Afurika y’iburasirazuba biherereye i Goma muri Repubulika ya demukarasi ya Congo biravugwamo ibibazo by’amafaranga bibangamiye bamwe mu babikoramo bo ku rwego rwa gisivili.
Ikinyamakuru Jeune Afrique kuri uyu wa 15 Gashyantare 2023 cyatangaje ko cyabonye inyandiko y’imbere muri biro by’izi ngabo igira iti “Uko byifashe mu biro bikuru by’ingabo” igaragaza uburyo abakozi b’abasivili binubira uburyo babayeho.
Iyi nyandiko ngo igira iti: “Abakozi b’abasivili babarirwa muri 50 [abashinzwe ibikorwa, abo hagati n’abashinzwe isuku], bari mu byiciro bitatu bahawe akazi nk’abakozi b’inyunganizi” baberewemo ibirarane by’amezi menshi kanadi ikibazo cyabo bakaba barakigejeje inshuro nyinshi ku bayobozi b’izi ngabo.
Aba bakozi bavuga ko n’ubwo bamwe muri bo batangiye akazi muri Nyakanga, Kanama no mu Gushyingo 2022, ubuyobozi bw’ingabo bwa EAC bwemeje ko itariki yo gutangira akazi kwabo ari “iya 20 Ukuboza 2022”, batesha agaciro ibyo bakoze byose mbere y’iyi tariki.
Nk’uko izi ngabo zabitangarije kuri Twitter tariki ya 7 Mutarama 2023, inzobere mu by’ingengo y’imari zaturutse mu bihugu bitandukanye bya EAC guhera ku ya 6 muri uwo kwezi zatangiye inama y’iminsi 5 yigaga ku ngengo y’imari iteganyirizwa ibikorwa byazo.
Iki kinyamakuru, gishingiye ku makuru cyakuye muri iyi nyandiko y’abakozi bo ku rwego rwa gisivili, cyatangaje ko ikibazo cyo kudahembwa kwabo cyaganiriweho mu nama y’izi mpuguke, ariko ngo nta cyigeze gikemuka na nyuma yayo.
Tariki ya 13 Gashyantare 2023 ubwo yaganiraga n’abanyamakuru bakorera i Kinshasa, Minisitiri w’ububanyi n’amahanga wa RDC, Christophe Lutundula, yatangaje ko ingengo y’imari yagenewe ingabo za EAC itari munsi y’amadolari miliyoni 100 mu gihe cy’amezi atandatu.
Minisitiri Lutundula yasobanuye ko guverinoma ya RDC yatanze umusanzu wayo ku musanzu buri gihugu kigize EAC gisabwa gutanga, gusa ntiyamenyesheje abanyamakuru ingano y’ayatanzwe.
Abajijwe n’iki kinyamakuru ku kibazo cy’aba bakozi b’abasivili, Minisitiri Lutundula yasubije ko kireba ubunyamabanga bukuru bwa EAC busanzwe bushinzwe ingabo z’uyu muryango ziri mu burasirazuba bwa RDC, zikagira ibirindiro i Goma.
Uruhande rw’ingabo za EAC zikorera mu burasirazuba bwa RDC na rwo ngo rwabajijwe, ariko nta gisubizo rwatanze kuri iki kibazo.
Ibibazo mu biro by’ingabo za EAC bisanze ibindi by’iza Sudani y’Epfo na Uganda bivugwa ko zitaremererwa kujya mu butumwa bw’umuryango muri RDC, iz’u Rwanda zangiwe kujyayo rugikubita, iza Tanzania zitagiyeyo. Byose bigira ingaruka ku itangwa ry’umusanzu ukubiye mu ngengo y’imari.
