Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo ku wa mbere yashinje Leta Zunze Ubumwe z’Amerika guteza “ubwoba butari ngombwa” nyuma yaho iki gihugu kiburiye ko “hashobora kuba igitero cy’iterabwoba” ku nyubako y’ibiro by’uhagarariye Amerika muri Congo.
Minisitiri w’Itumanaho akaba n’umuvugizi wa leta ya Congo,Mende Lambert, yabwiye ibiro ntaramakuru AFP, ati “Ntakwizera amakuru atangwa n’abantu bashaka gukwirakwiza ubwoba butari ngombwa ndetse n’urujijo mu baturage ba Congo habura iminsi mike ngo amatora abe”.
Ni mu gihe muri Congo hakomeje ibikorwa byo kwiyamamaza, hitegurwa amatora ya perezida yagiye atinzwa ateganyijwe ku itariki ya 23 y’ukwezi gutaha kwa cumi na kabiri.
Ni ayo gusimbura Perezida Joseph Kabila uri ku butegetsi guhera mu kwezi kwa mbere mu mwaka wa 2001, wabugezeho asimbuye se Laurent-Désiré Kabila wari umaze kwicwa arashwe. Hazanatorwa kandi abagize inteko ishingamategeko bo ku rwego rw’igihugu no ku rwego rw’intara.
Min. Mende yongeyeho ati: “Kuri ubu bimaze kumenyekana ko nta shiti hazaba amatora ari ugutatu ku itariki ya 23 y’ukwezi kwa cumi na kabiri mu mwaka wa 2018, abadashoboye kugira icyo bahindura kuri gahunda y’amatora muri Congo bari kugerageza kurangaza abaturage ba Congo”.
Ku wa Gatandatu, ibiro by’uhagarariye Amerika muri Congo biri mu murwa mukuru i Kinshasa, byavuze ko bifite “amakuru yizewe kandi arasa ku ntego yuko hari impungenge z’igitero cy’iterabwoba ku nyubako za Leta ya Amerika ziri i Kinshasa”.
Ku wa Mbere, ibyo biro by’uhagarariye Amerika i Kinshasa byafunze imiryango.
Ibikorwa byo kwiyamamaza byatangiye ku wa kane w’icyumweru gishize, bikaba biteganyijwe kurangira ku itariki ya 21 y’ukwezi gutaha kwa cumi na kabiri.
Ingingo yo mu itegekonshinga rya Congo yahaye Bwana Kabila uruhushya rwo kuba agumye ku butegetsi mu gihe hategerejwe gutorwa umusimbura, nubwo bwose manda ye ya kabiri ari na yo ya nyuma yemerewe n’itegekonshinga imaze imyaka igera hafi kuri ibiri irangiye.
Bwana Mende kandi ni na we muvugizi w’umukandida perezida, Emmanuel Ramazani Shadary, ushyigikiwe na Kabila.
Mu kwezi gushize kwa cumi, abategetsi ba Congo bavuze ko aya matora ya perezida azaba nta gisibya kandi ko nta nkunga y’amahanga Congo icyeneye.
Mu matora ya perezida yabanje yo mu myaka ya 2006 na 2011, ubutumwa bwo kubungabunga amahoro bw’umuryango w’abibumbye muri Congo, MONUSCO, bwafashije mu bikoresho no mu bikorwa bijyanye n’ayo matora.
Leta ya Congo yakomeje gusaba ko ibikorwa bya MONUSCO igizwe n’ingabo zirenga ibihumbi 15, abapolisi 1000 n’abakozi b’abasivile 2500 bihagarara.
