Mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru, isi yakiriye inkuru y’urupfu rwa Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, wahoze ari Emir wa Qatar, umugabo benshi bafata nk’uwubatse Qatar ya none.
Nubwo yari yarasezeye ku butegetsi mu 2013, umurage we wakomeje kugaragara mu bukungu, muri dipolomasi no muri siporo mpuzamahanga.
Uyu mugabo yatanze afite imyaka 74, asize igihugu gito cyo ku Nyanja ya Golfe cyarahindutse umwe mu bakinnyi bakomeye ku ruhando mpuzamahanga.
Umugabo wahinduye amateka ya Qatar
Sheikh Hamad yafashe ubutegetsi mu 1995. Icyo gihe Qatar yari igihugu gifite umutungo wa gaz karemano, ariko kitari gifite ijambo rikomeye muri politiki mpuzamahanga.
Mu gihe cy’ubutegetsi bwe, yashyize imbere gukoresha umutungo wa gaz karemano mu kubaka ubukungu bukomeye.
Ibyinjijwe mu gihugu byashowe mu bikorwa remezo, uburezi, ubuvuzi n’ikigega cy’ishoramari cya Qatar Investment Authority, cyaje gushora imari mu masosiyete n’imitungo ikomeye hirya no hino ku isi.
Ni muri icyo gihe kandi Qatar yabaye kimwe mu bihugu bifite amafaranga menshi ku muturage.
Al Jazeera yahinduye isura ya Qatar
Kimwe mu byatumye Qatar imenyekana cyane ni umuyoboro wa Al Jazeera watangiye mu 1996.
Uyu muyoboro wahinduye uburyo amakuru yatangwaga mu Burasirazuba bwo Hagati, uha ijwi ibitekerezo bitandukanye kandi ukamenyekanisha Qatar ku rwego mpuzamahanga.
Nubwo Al Jazeera yagiye inengwa na bamwe mu bayobozi bo mu karere, nta washidikanya ko yabaye imwe mu ntwaro zikomeye za dipolomasi ya Qatar.
Dipolomasi yarenze ubunini bw’igihugu
Nubwo Qatar ari igihugu gito mu buso no mu mubare w’abaturage, Sheikh Hamad yashatse ko kigira ijambo rikomeye ku isi.
Qatar yakunze kwakira ibiganiro by’amahoro hagati y’impande zishyamiranye, iba umuhuza mu makimbirane atandukanye kandi yubaka umubano n’ibihugu bikomeye birimo Amerika, ibihugu by’u Burayi ndetse n’ibyo mu Burasirazuba bwo Hagati.
Iyo nzira ni yo yakomeje no ku buyobozi bw’umuhungu we, Emir Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani.
Siporo nk’igikoresho cya dipolomasi
Sheikh Hamad yari umwe mu batangije gahunda yo gukoresha siporo mu kumenyekanisha Qatar.
Igikorwa cyagaragaye cyane ni intsinzi ya Qatar yo kwakira Igikombe cy’Isi cya FIFA cya 2022, irushanwa ryabereye bwa mbere mu gihugu cy’Abarabu.
Iki cyari ikimenyetso ko Qatar yari yamaze kuva ku rwego rw’igihugu gito cyo mu karere ikaba igihugu cyubashywe ku isi.
Umurage asize
Mu 2013, Sheikh Hamad yeguye ku bushake, aha ubutegetsi umuhungu we, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani.
Byari ibintu bidakunze kubaho mu bihugu byinshi byo mu Karere ka Golfe.
Nubwo yavuye ku butegetsi, umurage we wakomeje kubaho.
Qatar yakomeje kugira uruhare mu gukemura amakimbirane mpuzamahanga, kwakira ibiganiro by’amahoro no gushora imari hirya no hino ku isi.
No mu bibazo biheruka byo mu karere ka Afurika y’Ibiyaga Bigari, Qatar yakomeje kwigaragaza nk’umuhuza mu biganiro hagati y’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, bigaragaza ko umurongo wa dipolomasi washyizweho ku buyobozi bwa Sheikh Hamad ugikomeje.
Isesengura
Urupfu rwa Sheikh Hamad ntabwo rusobanura gusa ko Qatar ibuze uwahoze ayiyobora, rusobanura iherezo ry’igihe cy’umwe mu bayobozi bahinduye igihugu cyabo bakakigira umwe mu bakinnyi bakomeye ku rwego mpuzamahanga.
Asize Qatar ifite ubukungu bukomeye, ijwi rikomeye muri dipolomasi, uruhare rugaragara muri siporo n’itangazamakuru, ndetse n’icyizere cyo gukomeza uwo murage ku buyobozi bw’umuhungu we.
Mu mateka ya Qatar, Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani azakomeza kwibukwa nk’umuyobozi wahinduye igihugu gito cyo mu butayu akakigira igihangange gifite ijambo rikomeye ku isi.


