Ni iki cyaba gikurura amakimbirane hagati y’Abasilamu n’Abanyaburayi? (igice cya kabiri)

Sangiza iyi nkuru


Ntagengwa Servil Omar usengera mu idini ya Islam, aratanga ibitekerezo bye ku mibanire y’iri dini n’abaturage b’ibihugu by’u Burayi bw’i Burengerazuba.

Aratangira yibutsa impamvu ebyiri za mbere twabonye :

Impamvu zishingiye kw’iyobokamana ryemeza ko buri dini ariryo rifite Ukuri kuvuye ku Mana (Din al haq : religion vraie)

Ni iki cyaba gikurura amakimbirane hagati y’Abasilamu n’Abanyaburayi? (igice cya 1)

Impamvu ya kabiri : Modernité, ibyo twakwita ihinduka ry’imibonere y’ibintu ishingiye ku bintu bitatu : ibitekerezo bya gihanga, Ubwigenge bwa Muntu (autonomie), no kuvangura inzego, buri rwego rukigenga.

Impamvu ya Gatatu :
  Ubushake bwo kuganza, gusumba abandi (hégémonie).

Ntiriwe mvuga amateka ya modernité kuko ubwayo ari urukurikirane rw’imitekerereze mu mateka (processus historique).

Nk’uko nabivuze, modernité yatangiye mu kinyejana cya 15-16 yagiye yivugurura, maze mu kinyejana cya 18 haza abitwa aba philosophes b’urumuri (les Lumières) byaje kuvamo révolution y’Abafaransa ndetse irangira ihitanye Umwami Louis XVI acibwa umutwe kuri 21/01/1793.

Ntagiye mu mateka maremare, icyo nshaka kwerekana ni uko izo mpinduka zateye ihinduka k’Umugabane w’Uburayi bisingira n’indi migabane.

Nibutse ko modernité ngo yaje ishaka kubohora ibyo yitaga akarengane ko mu buryo butatu : akarengane k’ibijyanye na Roho, Imico ndetse n’ubuhanga bigenzurwa na Kiliziya (tutelle spirituelle), Akarengane k’iby’Ubukungu na Polikiti (tutelle économique et politique) bikorwa n’i Bwami kandi nabwo bugendera kuri Kiliziya, n’Akarengane k’iby’Imibanire n’imitekerereze bikorwa n’Ibikomangoma (tutelle sociale et psychologique des patriarches).

Bimaze kwimikwa mu Burayi bw’i Burengerazuba , biyumvisemo, kw’iyo civilisation ikomeye kuko ishingiye ku bintu bibiri : ku Muntu (individualisme) ndetse ibereye isi yose (universelle).

 Byabateye icyo nakwita Ubwibone bw’uko bafite civilisation (Umuco mugari) usumba iyindi, bityo abatari nkabo bakaba barasigaye inyuma, noneho bafata gahunda yo kubikwiza kw’isi yose bubi na bwiza kuko ariwo muco ukwiye kugenga Isi. Ngiyo inkomoko y’Umushinga w’ubukoloni.

Ngira ngo biragaragarira buri wese kw’ibyo bintu bitatu biteranye nta kindi byabyara uretse Ubushyamirane.
 Idini y’ukuri, modernite nka civilisation iruta izindi ndetse no kwiyumvamo kuruta abandi ukaniyemeza kubibahatira.

Umuntu yakwibaza ati ‘ese muri icyo gihe cyose, (ikinyejana cya 15-19) Abasilamu bari he ? Abakristu se bo bari he ? Ese babyitwayemo bate ? Ingaruka zabyo ni izihe ? kuva kiriya gihe kugeza none ?

Nibyo tuzakomeza kureba Inshallah
  

Twifashishije ibitabo n’inyandiko (article scientifique, ibiganiro bikurikira) : La recomposition du religieux dans la modernité : Danielle Hervieu Léger, Roger Garaudy Islam et Modernité, art : Alain Propos du 11 Avril 1911 CAIRN info, Mohamed Arkoun : Humanisme et Islam combats et propositions : Vrin

Ntagengwa Servil Omar

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *