Mama yari Umututsi, data yari Umuhutu. Ndi iki?— Octavien Ngenzi

Sangiza iyi nkuru

Octavien Ngenzi ngo ntazi neza mu by’ukuri niba ari Umuhutu cyangwa Umututsi, impamvu yagizwe burugumesitiri n’impamvu ngo bamwita “Obama” aho afungiye. Uyu wahoze ari burugumesitiri w’iyahoze aroi Komini Kabarondo uri kuburanishwa I Paris mu Bufaransa kuva kuwa Mbere, aho akurikiranweho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

Mu rukiko, ngo ibisobabanuro bya Octavien Ngenzi byatumaga bitoroha gusesengura cyangwa kumva ukuri kurimo nk’uko iyi nkuru dukesha AFP ikomeza ivuga.

Uyu mugabo ufite umuryango w’abana 7 ngo aragaragara nk’uwaje yiteguye kwikura muri ibi birego akurikiranweho, we na mugenzi we yasimbuye ku buyobozi bw’iyahoze ari Komini Kabarondo, Tito Barahira, bashinjwa ubwicanyi ndengakamere bwakorewe muri iyo komini muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994. Ibi byaha akaba abihakana.

Ubuzima bwe abusobanura nk’ubwaranzwe no gutungurwa no kutumva neza ibintu, aho kimwe muri uko gutungurwa ari ukuntu we nk’umuhungu w’umuturage yabaye burugumesitiri ku itariki ya 06 Gicurasi mu 1986. Icyo gihe ngo yari aturutse mu mahugurwa muri Kenya yari ingenieur mu by’amashyamba ushinzwe gutera ibiti.

“Nahuye n’imodoka bita Nissan Patrol. Yari imodoka yakoreshwaga n’inzego z’ubutasi. Umushoferi arampagarika ambwira ko ashaka uwitwa Ngenzi Octavien. Icyo gihe natekereje ko Ibyanjye birangiye”, ibyo ni bimwe mu bisobanura bya Octavien Ngenzi uri kuburanishwa n’urukiko ruburanisha ibyaha ndengakamere rwa Paris mu Bufaransa kuva kuri uyu wa Mbere, itariki 09 Gicurasi. Uru rubanza ruhuriyemo Octavien Ngenzi na Tito Barahira, bombi basimburanye ku buyobozi bw’iyahoze ari Komini Kabarondo, rukaba ari urwa kabiri rubereye mu Bufaransa nyuma y’urwa Pascal Simbikanga wakatiwe imyaka 25 y’igifungo.

lfzfpf-HC
Octavien Ngenzi n’umwunganizi we

Nyuma y’amasaha make, ngo Octavien Ngenzi yisanze imbere y’Umunyamabanga Mukuru muri Minisiteri y’ubutegetsi bw’igihugu wamwakiriye agira ati: “Waramutse bwana Burugumesitiri”, maze ngo ahita amubwira ko agomba no kurahira bucyeye mu ishyaka rukumbi ryari ku butegetsi icyo gihe, MRND. Icyo gihe ngo yahise atungurwa.

Urukiko rwahise rumubaza umuntu wari wamusabiye ako kazi, maze asubiza iby’ukuntu we hari izindi nzozi yari afite: “Narababaye cyane. Nigaga kugirango nzabe ikirenze burugumesitiri.” Ese Colonel Pierre Celestin Rwagafirita wari umkomeye mu butegetsi icyo gihe abatangabuhamya benshi bavuga ko bari bafitanye umubano, yaba ari we watanze izina rye? Iki aragihakana akavuga ko atakizi, ariko hakibazwa ukuntu yasobanura ukuntu umuhungu wa Rwagafirita yagiye kumusura aho afungiye akavuga ko ari umubano w’abaturanyi.

Octavien Ngenzi mu gukomeza kwiregura azana inkuru yo mu bwanabwe ubwo ngo yari afite imyaka hagati ya 15-16 maze ngo aho yigaga hakagabwa igitero cyari kigambiriye kugirira nabi Abatutsi. Icyo gihe ngo abanyeshuri benshi barishwe, nawe ngo arakubitwa kuko bamufataga nk’Umututsi, nubwo yari afite indangamuntu igaragaza ko ari Umuhutu.

Mama yari Umututsi, data yari Umuhutu. Ndi iki? Hari ibibazo nsigaranye,” uwo ni Octavien Ngenzi wakomeje asobanura ko icyo gihe hari ivanguramoko ryinshi iwabo. “Ntabwo twari tuzi neza Umuhutu n’Umututsi.” “Jenoside yasenye isano” uko niko yongeyeho ariko ahakana ko atari yarabonye kwiyongera k’ubuhezanguni iwabo mbere ya Jenoside yatwaye ubuzima bw’abantu basaga miliyoni mu minsi 100.

Abatangabuhamya benshi bashinja aba bagabo bombi, basobanuye Octavien Ngenzi nk’umuntu wari burugumesitiri utagize icyo atwaye kugeza mu 1990 ubwo FPR Inkotanyi yatangizaga urugamba rwo kubohora u Rwanda yinjiriye mu majyaruguru y’igihugu. Icyo gihe ngo yabonaga ari intambara igihugu cyatewe n’igisirikare.

Octavien Ngenzi kandi yagarutse ku kurahira kwe mu ishyaka rya MRND nyuma y’aho mu Rwanda hatangiriye politiki yo kugendera ku mashyaka menshi mu 1991, avuga ko kubw’ubwitange, yabonye nta wundi mukandida wo muri komini ye, agasanga akwiye kuba umukandida ku bushake bwe.

Ku kijyanye no kuba yarafashwe yariyise andi mazina, aho bivugwa ko yari yarahindutse umusilamu muri Comores, aho yari yarahungiye nyuma yo kuva mu Rwanda mu 1994 — igikorwa cyafashwe nko gukoresha amazina y’amahimbano asaba kwinjira mu Bufaransa mbere yo gutabwa muri yombi mu 2010, yavuze ko yashakaga kongera amahirwe ye y’ubuzima, bitari mu rwego rwo guhunga ubutabera.

Kanda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook no kuri twitter

Dennis Ns./Bwiza.com

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *