Kufungwa kwa muda mrefu kwa mpaka kati ya Burundi na Rwanda kumesababisha mgogoro mkubwa wa kiuchumi na kijamii katika maeneo ya kaskazini mwa Burundi. Katika maeneo ya Bugabira, Ntega, Busoni (zamani Mkoa wa Kirundo), na Nyamurenza (zamani Mkoa wa Ngozi), wakazi wanalalamikia hali ngumu ya maisha inayoambatana na njaa, ukosefu wa usalama na umaskini mkubwa.
Tangu mahusiano ya kidiplomasia kati ya Gitega na Kigali yalipozorota, biashara ya mipakani iliyokuwa chanzo cha maisha kwa maelfu ya familia, imesitishwa kabisa. Katika vijiji hivyo, biashara ndogo ndogo imesambaratika, na wengi wamepoteza chanzo chao kikuu cha mapato.
“Tulikuwa tunapeleka kuku kuuza Rwanda, kisha kurudi na nguo za mitumba tukaziuza sokoni nyumbani. Ndiyo ilikuwa njia yetu ya kuishi. Sasa yote yamepotea,” alisema mfanyabiashara kutoka Nyamurenza aliyekata tamaa.
Biashara hiyo, ambayo kwa kiasi kikubwa ilikuwa inaendeshwa na wanawake, ilikuwa nguzo ya uchumi wa kijijini. Kupotea kwake kwa ghafla kumewasukuma watu wengi kwenye umasikini mkubwa, kama ilivyoripotiwa na SOS MĂ©dias Burundi.
Familia Zashindwa Kujikimu, Watoto Waacha Shule
Zaidi ya biashara, Waburundi wengi walikuwa wanaenda kufanya kazi mashambani Rwanda, wakivutiwa na ujira wa kila siku uliokuwa mara tatu zaidi ya ule wanaoupata Burundi.
Thamani ya juu ya sarafu ya Rwanda ukilinganisha na faranga ya Burundi (Fbu) iliwahamasisha wengi kufanya kazi huko. Kufungwa kwa mipaka kumewanyima watu hao chanzo muhimu cha mapato, na athari zake ni kubwa katika familia nyingi — kama alivyoshuhudia mama wa watoto sita kutoka Busoni.
Katika hali hii ngumu, wakazi wanaomba serikali ya Burundi kuangalia upya uhusiano wake na mataifa jirani.
“Sisi hatujishughulishi na siasa. Tunataka tu kufanya kazi ili tuishi. Tafadhali tufungulieni tena mpaka,” alisihi mfanyabiashara mmoja wa Ntega.
Wakati wanasubiri mahusiano kati ya Gitega na Kigali kurejea kawaida, jamii za mipakani zinaendelea kuishi kwa shida — huku mateso na mashaka yakiendelea.
