Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?

Sangiza iyi nkuru

Umwiherero w’abayobozi bakuru wa 17 wabaye kuva tariki ya 16 kugeza ku ya 19 Gashyantare 2020 wafatiwemo ibyemezo birimo guhagarika umuco wo kwimura abanyeshuri batatsinze uzwi nka ‘Promotion Automatique’, hagamijwe kwimakaza ireme ry’uburezi.

Nyuma y’amezi ane, Minisitiri w’Uburezi, Dr. Uwamariya Valentine yagize ati : “Umwarimu uzongera kwimura umunyeshuri utaratsinze neza, azajya abihanirwa.” Iri jambo ryatumye abenshi bibaza ku muntu ufite ububasha bwo kwimura umunyeshuri, yaba yatsinze cyangwa atatsinze, abarimu bati : “Tubaye insina ngufi, ya yindi icibwaho urukoma.” bashaka kugaragaza ko atari bo bimura abanyeshuri, bo barengana.

Umunyeshuri utatsinze neza ni uwuhe ?

Biragoye kumenya uko umunyeshuri utatsinze neza mu gihe nta nota fatizo ryashyizweho ribigena, ku buryo kuvuga ko umunyeshuri yatsinze neza cyangwa nabi, byaba bishingira ku marangamutima cyangwa uko umuntu yemera. Hari umubyeyi ureba indangamanota y’umwana we, yabona yagize amanota 50%, akabyishimira, undi bikamubabaza, akifuza arenga 80%.

Ibigo by’amashuri byimura abanyeshuri mu buryo bwabyo bw’umwihariko. Hari ibyimurira ku manota 50%, ibindi bikimurira no kuri 35%, hakaba n’ibindi bidashobora kwimura umwana watsinzwe umubare w’amasomo runaka, n’iyo yaba yagize amanota 70%, bigashyiraho gahunda ya ‘Deuxième Session’ ibonwa nk’amahirwe ya kabiri ku munyeshuri.

Ikibazo cy’amanota meza kiracyibazwa mu bizamini bya leta mu mashuri abanza n’ayisumbuye, mu cyiciro rusange. Aho ibijyanye n’imitsindire biza mu byiciro bitandukanye birimo : I, II, III, IV n’icya nyuma kizwi nka U (Unclassified). N’ubwo bigaragara ko muri ibi byiciro haba harimo abatsinzwe mu buryo bukabije, ntibabuzwa gukomereza mu bindi byiciro by’amashuri.

Hashingiwe kuri izi mpamvu, ntabwo bishoboka kumenya utagize amanota meza mu gihe nta muntu ushyiraho akarongo kabigaragaza mu buryo buzwi kandi buhuriweho, ahubwo ari amahitamo y’ibigo by’amashuri.

Ni nde ufite ububasha bwo kwimura umunyeshuri utatsinze ?

Umuco wa ‘Promotion Automatique’ usa n’uwizanye, ukwira hose gusa biragoye kumenya igihe watangiriye n’uwawutangije. Ku ufite ububasha bwo kwimura abatatsinze, buri ruhande ruritana bamwana. Abarimu bati : “Ikibazo ni uburezi (Système d’Education).” Iki kibazo bacyegeka ku rwego rw’uburezi, bashingiye ahanini ku igenwa ry’amanota mu bizamini bya leta ndetse n’iyimurwa ry’abakandida bakoze ibi bizamini. Umwe mu barezi ati : “Kwimura abana batatsinze neza ntabwo biterwa na mwarimu ahubwo biterwa n’ibwiriza ritanditse MINEDUC yifashisha.”

Ku bijyanye n’amanota y’ibizamini n’amasuzuma bisanzwe, ku ndangamanota z’abanyeshuri, abarimu nabwo ntibibonaho ububasha bwo kwimura abanyeshuri babo kuko ngo iki cyemezo gifatirwa mu nama bakora hamwe n’ubuyobozi bw’ishuri izwi nka ‘Déliberation’. Iyi nama ni yo imenyekaniramo umunyeshuri ukwiriye kwimuka, usibira ndetse n’uwirukanwa hashingiwe ku byiyumviro.

Hari icyizere ko ‘Promotion Automatique’ yacika

Minisiteri y’Uburezi ifite ububasha bwo guca umuco wo kwimura abatatsinze ndetse bigaragara ko ifite ubushake nk’uko byagaragajwe na Minisitiri Uwamariya ndetse n’Umwiherero w’abayobozi bakuru ukaba warabyemeje. Icyo isabwa na REB, ikigo kiyishamikiyeho ni ugushyiraho inota fatizo rigena abakwiriye kwimuka n’abasibira ndetse n’uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ryo kwimura abatsinze.

Uwaryozwa iyimurwa ry’abatatsinze

Mwarimu, ubuyobozi bw’ishuri bufata ijambo rya nyuma muri ‘Déliberation’ ndetse n’urwego rw’igihugu rw’uburezi ni abafatanyabikorwa. Ikibazo cyo kwimura abatatsinze cyabazwa izi mpande zose. MINEDUC na REB zabibazwa mu gihe zitashyizeho ingamba zo guca uyu muco ndetse n’uburyo bw’igenzura. Ibigo by’amashuri n’abarezi bazabazwa ko batubahirije itegeko rituruka mu rwego rukuru rw’igihugu. Gusa ariko ikizima si ugutegereza kuzira ikosa ahubwo ni ukwicara hamwe, ikibazo kikigwaho n’izi mpande zose, kigashakirwa umuti habanje kugaragara ukuri kw’imiterere yacyo ndetse n’imbogamizi zirimo, bigashingirwaho hafatwa ingamba zarandura neza ikibazo.

Soma Izindi Nkuru

18 Responses

  1. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    ni Mudidi Emmanuel, reka REB na MINEDUC bazabisobanure,

    1. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

    2. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

    3. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

    4. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

    5. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

    6. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
      Education for all policy abantu bayumva nabi,nyamara 9/12 YBE na TVET policies byafasha kumva neza Education for all policy.Izi policies zunganirwa nizindi nka ECD,Inclusive Education and Gender policies.Ubihuje rwose byabyara Education for all

  2. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    ni Mudidi Emmanuel, reka REB na MINEDUC bazabisobanure,

  3. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  4. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  5. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  6. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  7. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  8. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ntabwo indwara yo kwimura abadashoboye yakwira igihugu cyose minisiteri yuburezi nibigo biyishamikiyeho nka REB birebera ngo bikorwa nabarimu nubuyobozi bwikigo.Ese koko urufunguzo rufungura uburezi bufite Ireme abanyarwanda ntibabona urufite mu kiganza:Ni Leta

  9. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ikibazo kiri mu burezi bisa nkaho ntamuntu ukizi cg se abakizi barakirengagiza. Hakenewe ubushakashatsi na evidences zihagije hanyuma findings zose zikajya ku meza abantu bakabiganiraho bityo ingamba zigafatwa biturutse ku muzi w’ikibazo nyakuri.
    Promotion automatic yaturutse kuri polcy y’uburezi kw’isi yose aho isi yihaye intego ya”No child left behind”,” Education for all”.Ibi ubwabyo si bibi ahubwo mu Rwanda byari gushoboka? Hari imbogamizi nyinshi zatuma bigorana rwose iwacu ariko reka mvuge imwe numva kubwanjye yaba ingenzi gusa abantu benshi batinya :Banyiri ugushyiraho policy mu bihugu byabo abarimu bakora amasaha menshi kdi bagahembwa imishahara minini kurusha abandi bakozi ba Leta naho mu Rwanda umwalimu niwe ufata umushaha wanyuma ndetse utagize icyo uvuze ku isoko ry’umurimo, kdi niwe zingiro rya byose bibera mu ishuri. Abantu ni batandukanye politiki na tekinike donc abanyapolitike bumve challenges z’abatechiniciens bo bari kuri terrain, kandi policies zose ze kuba copy and past aho bitari ngombwa. Niba Minister avuze atyo ubwo c ninde wakwemera guhanwa abireba imitsindire yo ubwo izakorwamo tekinike gusa kngo dushimishe Minister tunirengera. Iyubakwa ry’ibyumba rirafasha access for all, then recruitment y’abarimu bityo nirikurikizweho izamuka ry’imibereho ya mwalimu kugirango babone umwanya uhagije wo kwita ku myigishirize y’abana kngo badasibira.

  10. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Ikibazo kiri mu burezi bisa nkaho ntamuntu ukizi cg se abakizi barakirengagiza. Hakenewe ubushakashatsi na evidences zihagije hanyuma findings zose zikajya ku meza abantu bakabiganiraho bityo ingamba zigafatwa biturutse ku muzi w’ikibazo nyakuri.
    Promotion automatic yaturutse kuri polcy y’uburezi kw’isi yose aho isi yihaye intego ya”No child left behind”,” Education for all”.Ibi ubwabyo si bibi ahubwo mu Rwanda byari gushoboka? Hari imbogamizi nyinshi zatuma bigorana rwose iwacu ariko reka mvuge imwe numva kubwanjye yaba ingenzi gusa abantu benshi batinya :Banyiri ugushyiraho policy mu bihugu byabo abarimu bakora amasaha menshi kdi bagahembwa imishahara minini kurusha abandi bakozi ba Leta naho mu Rwanda umwalimu niwe ufata umushaha wanyuma ndetse utagize icyo uvuze ku isoko ry’umurimo, kdi niwe zingiro rya byose bibera mu ishuri. Abantu ni batandukanye politiki na tekinike donc abanyapolitike bumve challenges z’abatechiniciens bo bari kuri terrain, kandi policies zose ze kuba copy and past aho bitari ngombwa. Niba Minister avuze atyo ubwo c ninde wakwemera guhanwa abireba imitsindire yo ubwo izakorwamo tekinike gusa kngo dushimishe Minister tunirengera. Iyubakwa ry’ibyumba rirafasha access for all, then recruitment y’abarimu bityo nirikurikizweho izamuka ry’imibereho ya mwalimu kugirango babone umwanya uhagije wo kwita ku myigishirize y’abana kngo badasibira.

  11. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Promotion automatique yashyizweho na Ministre MUDIDI Emmanuel agena pourcentage ntarengwa y’abagomba gusibira.
    Kurenza iyo pourcentage byafatwaga nk’ikosa ryo mu kazi ushobora guhanirwa.
    Ibi byattumye abanyeshuri batakigira ubwoba bwo gutsindwa ,kuko babonaga ko uko byagenda kose bazimuka.

  12. Ni nde ukwiriye kuryozwa iyimurwa ry’abanyeshuri batatsinze?
    Promotion automatique yashyizweho na Ministre MUDIDI Emmanuel agena pourcentage ntarengwa y’abagomba gusibira.
    Kurenza iyo pourcentage byafatwaga nk’ikosa ryo mu kazi ushobora guhanirwa.
    Ibi byattumye abanyeshuri batakigira ubwoba bwo gutsindwa ,kuko babonaga ko uko byagenda kose bazimuka.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *