Mu gihe isi ikomeje guhanga amaso ubushyamirane bukomeye hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Iran, ikibazo cyongeye kwibazwaho cyane ni uburyo Washington itigeze ibasha kugenzura neza unyura wa Hormuz, nubwo yatangije gahunda ya gisirikare yiswe ‘Operation Project Freedom’ yashyigikiwe na Donald Trump.
Iyi gahunda yashyizweho mu rwego rwo guca intege ubushobozi bwa Iran bwo guhungabanya ubwikorezi bw’ibikomoka kuri peteroli mu Kigobe cya Peresi, cyane cyane mu bunigo bwa Hormuz, inzira inyuramo hafi kimwe cya gatatu cya peteroli ikoreshwa ku isi.
Nubwo Amerika ifite igisirikare gikomeye kirimo amato n’indege z’intambara, Iran yakomeje kugaragaza ko ishobora guhungabanya uwo muyoboro igihe icyo ari cyo cyose.
Intambara itagaragara ku mugaragaro
Ikibazo cya Hormuz ntikiri mu rwego rw’intambara zisanzwe gusa, ahubwo cyinjiye mu buryo bw’“intambara itagaragara” irimo iterabwoba, gukoresha amato mato yihuta, drones ndetse n’ibisasu birasirwa ku nkombe.
Iran yashoye imbaraga nyinshi mu buryo bwo kurwana buzwi nka ‘asymmetric warfare’, butuma igihugu gifite imbaraga nke gishobora guhangana n’igihangange nka Amerika. Ibi ni byo bituma igisirikare cya Amerika kidashobora kwigwizaho intsinzi byoroshye muri ako karere.
Mu bihe bitandukanye, Tehran yagiye yerekana ko ishobora gufunga cyangwa guhungabanya Hormuz igihe yaba itewe, ibintu bikomeje gutera impungenge ibihugu byinshi bishingiye kuri uwo muyoboro mu bucuruzi mpuzamahanga.
Imbogamizi ku mbaraga za Washington
Nubwo Amerika yohereje amato menshi y’intambara mu Kigobe cya Peresi, harimo n’ubwato bunini bwo mu bwoko bwa ‘aircraft carriers’, kugenzura neza Hormuz bisaba ibirenze imbaraga za gisirikare gusa.
Imiterere y’inyanja muri ako karere, ubucucike bw’amato y’ubucuruzi ndetse n’inkombe zegereye Iran biha Tehran amahirwe yo gukomeza kugira ijambo rikomeye kuri uwo muyoboro.
Byongeye kandi, ibihugu byinshi bifite inyungu muri Hormuz ntibyifuza intambara yeruye, ahubwo bishyigikiye ituze n’imishyikirano, nubwo bidashobora guhangana ku mugaragaro n’imbaraga za Washington.
Politiki ya Trump mu igerageza rikomeye
Operasiyo Project Freedom ya Trump yari igamije kwerekana ko Amerika ishobora kongera gukomera mu kugenzura Hormuz no kurinda inyungu zayo z’ubukungu.
Ariko kugeza ubu, ibimenyetso byinshi bigaragaza ko iyo gahunda itageze ku ntego zayo zose, cyane cyane mu kugenzura neza uwo muyoboro w’ingenzi.
Ibi byatumye hibazwa niba Amerika igifite ubushobozi nk’ubwo yahoranye bwo kugenzura inzira z’amazi z’ingenzi ku isi, cyangwa niba ibihugu nka Iran bigenda byongera igitutu ku bubasha bwayo.
Ejo hazaza ha Hormuz
Mu gihe umwuka ukomeje kuba mubi hagati ya Washington na Tehran, Hormuz iracyari kimwe mu bice bishobora guteza ihungabana rikomeye ku bukungu bw’isi.
Niba nta gisubizo cya dipolomasi kibonetse, uyu muyoboro ushobora gukomeza kuba igikoresho cya politiki Iran ikoresha mu guhangana na Amerika.
Ku rundi ruhande, Amerika ishobora gukomeza gushaka ubundi buryo bwo kugabanya akamaro ka Hormuz, harimo gushora imari mu zindi nzira z’ubwikorezi no kongera igitutu kuri Iran.
Inkuru ya Hormuz igaragaza uburyo intambara z’iki gihe zitakiri iz’imbaraga gusa, ahubwo zishingiye no ku mayeri n’ubwenge, aho igihugu kidafite ubushobozi bungana n’ubwa Amerika gishobora kuyibangamira mu buryo butari bwitezwe.
Ibi bituma ikibazo cya Hormuz gikomeza kuba ikimenyetso cy’impinduka zikomeje kuba mu miterere y’ubutegetsi n’imbaraga ku rwego mpuzamahanga.


