uvi-7d016

M23 kuva Sange yerekeza Luvungi na hafi ya Kamanyola: Gusubira inyuma cyangwa, amayeri ya gisirikare?

Sangiza iyi nkuru

Mu gihe intambara yo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje gukaza umurego, amakuru avuga ko abarwanyi ba AFC/M23 bavuye muri Sange berekeza i Luvungi, mu bilometero nka 60 mu majyaruguru ya Uvira berekeza hafi ya Kamanyola, yateje kwibaza byinshi ku cyerekezo cy’urugamba.

Ese ni uguhunga igitutu cya FARDC n’abo bafatanyije, cyangwa ni uburyo bwo kwisuganya no guhindura umurongo w’intambara?

Sange, Luvungi na Kamanyola bifite akahe gaciro?

Sange, Luvungi na Kamanyola ni uduce two muri Teritwari ya Uvira no mu kibaya cya Ruzizi, hafi y’imipaka ihuza Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, U Rwanda na u Burundi. Uyu murongo ufatwa nk’uw’ingenzi cyane ku ruhande rwa gisirikare n’ubukungu.

Ugenzura iyi nzira aba afite ubushobozi bwo kugenzura ubuhahirane hagati ya Bukavu na Uvira, gukurikirana urujya n’uruza rw’ibikoresho bya gisirikare ndetse no kwimura ingabo mu buryo bwihuse.

Kamanyola by’umwihariko ifatwa nk’irembo ryinjira cyangwa risohoka muri Kivu y’Amajyepfo. Ugenzura aka gace aba ashobora gukurikirana ibikorwa byinshi byo mu kibaya cya Ruzizi no gushyira igitutu ku mihanda minini ikoreshwa n’ingabo n’abacuruzi.

Kuki AFC/M23 ishobora kuba yavuye muri Sange?

 

Abasesenguzi b’intambara bavuga ko hari impamvu nyinshi zishobora kuba inyuma y’iyi myimukire.

Kwirinda kugotwa

Mu minsi ishize, FARDC, Wazalendo ndetse n’ingabo z’u Burundi bakajije ibikorwa mu duce twa Uvira na Ruzizi. AFC/M23 ishobora kuba yahisemo kuva muri Sange kugira ngo yirinde kugotwa cyangwa kugabanyirizwa inzira zo kubona ibikoresho n’ubufasha.

Mu ntambara z’imitwe yitwaje intwaro, gusubira inyuma si ko buri gihe biba gutsindwa. Hari ubwo bikorwa hagamijwe kubungabunga abasirikare, kugabanya igihombo no gutegura indi mirongo y’urugamba.

Gushyira imbaraga kuri Kamanyola

Kwerekeza hafi ya Kamanyola bishobora gusobanura ko AFC/M23 iri gushaka gushyira imbaraga ku nzira nyamukuru ijya Bukavu, gukaza igitutu ku buyobozi bwa Kivu y’Amajyepfo cyangwa guca inzira z’itumanaho za FARDC.

Iyo Kamanyola ihungabanye, Bukavu ishobora kujya mu gitutu gikomeye cya gisirikare n’ubukungu, cyane cyane ku buhahirane n’itumanaho rihuza amajyepfo ya Kivu n’utundi duce.

Intambara y’amayeri

AFC/M23 imaze igihe ikoresha uburyo bwo kwimuka vuba no guhindura imirongo y’urugamba. Hari ababona ko kuva muri Sange bishobora kuba uburyo bwo kuyobya FARDC, gukurura ingabo za leta ahandi cyangwa gutegura ibitero bishya mu buryo butunguranye.

Iri ni rimwe mu mayeri akunze gukoreshwa mu ntambara zo mu mashyamba no mu misozi, aho umutwe witwaje intwaro ushobora kuva ahantu hamwe ugamije gutuma umwanzi yimura imbaraga ze, ubundi hakabaho igitero ku wundi murongo.

Ibi bivuze iki ku mutekano wa Kivu y’Amajyepfo?

Niba koko AFC/M23 iri kwegera Kamanyola, bishobora kugira ingaruka zikomeye ku mutekano n’ubuzima bw’abaturage.

Abaturage benshi bashobora guhunga, ubuhahirane hagati ya Bukavu na Uvira bukadindira, ndetse ikibazo hagati ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’ibihugu bituranyi kigakomeza gukomera.

Hari kandi impungenge ko imirwano ishobora kwimukira hafi y’imipaka, ibintu bishobora kongera ubushyamirane bwa dipolomasi hagati ya Kinshasa n’ibihugu byo mu karere, cyane cyane U Rwanda.

Ku rundi ruhande, niba FARDC ibona ko iri gusunika AFC/M23 inyuma, bishobora gutuma ubutegetsi bwa Kinshasa burushaho kwizera ko bushobora gutsinda ku rugamba aho gushyira imbere ibiganiro bya politiki.

Ese AFC/M23 iri gutsindwa?

Nubwo hari abashobora kubona uku kwimuka nk’intsinzi ya FARDC, amateka y’iyi ntambara agaragaza ko AFC/M23 ikunze kuva mu gace runaka igamije kwisuganya, hanyuma ikagaruka ifite imbaraga cyangwa yafunguye undi murongo mushya.

Ni yo mpamvu hakiri kare kwemeza ko iri gutsindwa cyangwa iri gutsinda. Icyigaragara ni uko urugamba ruri guhindura isura, kandi buri ruhande ruri gushaka uburyo bwo kugumana imbaraga ku kibuga.

Muri make, kuva kwa AFC/M23 muri Sange berekeza i Luvungi no hafi ya Kamanyola bishobora kuba ikimenyetso cy’impinduka zikomeye mu rugamba rwo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

Bishobora kuba uburyo bwo kwirinda igitutu cya gisirikare, ariko nanone bikaba igice cy’amayeri yo gutegura indi ntambwe y’urugamba.

Mu gihe abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara, ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba iyi myimukire izakurikirwa n’ubwiyongere bw’imirwano cyangwa niba izafungura indi nzira y’ibiganiro bya politiki n’amahoro.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *