images (16)

Rusesabagina i Kigali, imwe muri operation za NISS zasigiye isomo Isi y’Ubutasi – Igice cya 2

Sangiza iyi nkuru

Ubushize twabagejejeho ukuntu inzego z’ubutasi n’umutekano z’u Rwanda (NISS) zabashije gutekera umutwe Rusesabagina wari umuterankunga ukomeye w’inyeshyamba za FLN zikamuvana muri Amerika, mu gice cya mbere tukaba twaragarukiye ku rugendo rwe rwerekeza i Kigali, mu gice cya 2 tukaba tubagezaho uko yaje kwisanga i Kigali n’ingaruka byamugizeho mu migambi ye ya politiki.

RUSESABAGINA YISANGA I KIGALI

Ubufindo bwarangiye ubwo amapine y’indege yakandagiraga ku Kibuga cy’indege. Ubwo indege yamanukaga igana ku kibuga, Rusesabagina yarebye mu idirishya, yiteze kubona umujyi ushashe wa Bujumbura na komite yaje kumwakira, ahubwo abona Ikibuga Mpuzamahanga cy’indege cya Kigali.

Urugi rw’indege rwarafunguwe, maze umuyaga wo mu Rwanda winjiramo. Nta bantu bo kumwakira yari yiteze yabonye, ahubwo yakiriwe n’abakozi b’Urwego rw’Igihugu rushinzwe Ubugenzacyaha (RIB) bari bamutegereje.

Nta kimenyetso cy’icyaha cyaba cyarakozwe cyari gihari; kuko yari yinjiye mu ndege iri “private” ku bushake bwe maze amanuka ku ngazi yerekeza ku butaka bw’u Rwanda, abamwunganira bari bambuwe burundu ububasha bwose bwo kugira icyo bashingiraho bemeza ko ari ubushimusi mpuzamahanga.

Abakozi ba NISS bagaragaje ubuhanga budasanzwe mu gisa nk’umukino wateguwe igihe kirekire. Ubwo itangazamakuru ryo mu Burengerazuba ryatangiraga kwibasira u Rwanda, Washington igasaba ko arekurwa byihuse, Kigali ntiyahungabanye na gato.

Yashyizwe mu rubanza rwaciwe ku mugaragaro rugaragara kandi rwatangajwe cyane mu itangazamakuru, rugaragaza ihererekanya ry’amafaranga ryakozwe kuri Western Union n’ibikorwa bya gisirikare bya FLN.

Ubwo igihano cy’imyaka 25 nyuma yo kumuhamya ibyaha by’iterabwoba cyatangazwaga binyuze mu rubanza rwanyuze kuri televiziyo imbonankubone kandi rusemurwa no mu Cyongereza, u Rwanda rwahinduyemo, imfungwa yarwo yo mu rwego rwo hejuru, umutungo w’agaciro kanini muri dipolomasi.

INGARUKA BYAMUGIZEHO

Mu biganiro bya nyuma na White House na Leta ya Qatar, bivugwa ko Kigali yagurishije uwo mutungo ku kiguzi gifatwa nk’intsinzi ikomeye.

• Kwamburwa intwaro burundu mu mategeko: Rusesabagina yahatiwe gusinya ibaruwa yandikishijwe intoki yandikiye Perezida Paul Kagame, yemera ku mugaragaro ko afitanye isano n’uyu mutwe w’inyeshyamba kandi asaba imbabazi, bisenya burundu inkuru ye y’ubugiraneza.

• Kutagira aho abogamira muri politiki: Irekurwa rye ryagizwemo uruhare na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ryamutegetse gusezera burundu muri politiki, bituma acibwa intege mu migambi ya politiki yari afite.

• Inzego za dipolomasi zatumye bishoboka ko amafaranga menshi atangwa ku bagizweho ingaruka n’ibitero by’intambara mu gihugu, aho nk’uko amakuru ahari abivuga, umubare wabo, urenze kure umubare wemewe n’urukiko; aho ubu buryo bwahaye agaciro inzego z’ubutabera zo mu Rwanda ndetse bunatanga indishyi Rusesabagina atashoboraga kwishyura kandi u Rwanda rutari gushobora gushyira mu bikorwa, bitewe n’uko nta mitungo ihagije yari afite mu gihugu.

Kuvana umuntu wafatwaga nk’uw’agaciro gakomeye imbere mu gihugu cy’igihangange ku Isi – utavumbuwe na gato n’imiyoboro y’ubutasi y’Uburengerazuba, u Rwanda rwagaragaje ubugenge bwo ku rwego rwo hejuru mu bijyanye n’ubutasi.

Ntabwo bakoze gusa kuyobya umuntu mu buryo budafite icyasha na kimwe; ahubwo babikoze mu byiciro bitatu inzego z’ubutasi z’ibihugu bitandukanye zitajya zibasha gukora neza: gushakisha abantu mu buryo buboneye (HUMINT), gukorera mu mucyo k’ubutabera kugira ngo byemeze ubushake bwa leta bwo kurwanya iterabwoba ku rwego mpuzamahanga, na dipolomasi ya politiki ya nyayo yo gufata umuntu ugasenya bidasubirwaho ijambo yari afite.

N’ibuye rimwe gusa, Kigali yeretse uburengerazuba bw’Isi: ko ubushishozi mu by’imitekerereze n’umutekano mu mikorere biruta cyane imiyoboro ya satelite ifite agaciro ka za miliyari z’amadolari. Muri iki gihe, ubu buryo ni ingenzi cyane mu ntambara zo kurwanya abarwanya ubutegetsi.

ISOMO KU NZEGO Z’UBUTASI

Benshi mu bagize inzego z’ubutasi zikomeye ku Isi, kuva Langley (ku cyicaro cya CIA) kugeza i Tel Aviv (ku cyicaro cya Mossad), babona ko ikiswe “Kigali Flight Ruse” atari intsinzi gusa, ahubwo bagifata nk’imwe muri ‘operations’ zikomeye kandi zakoranywe ubuhanga budasanzwe zo muri ibi bihe bya vuba, ndetse ubu ikaba ari imfashanyigisho ubu itangiye gukoreshwa bucece mu mashuri makuru akomeye y’intambara nk’uburyo bwerekana ukuntu igihugu gito gishobora kwerekana imbaraga zidasanzwe ku migabane itandukanye.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply