Urwego rw’igihugu rushinzwe iterambere, RDB, rwaburiye umuyobozi w’inama y’ubutegetsi y’ikigo SDU gitanga serivisi z’ubwikorezi ko nadasubiza ku rutonde rw’abanyamigabane abanyamigabane birukanwe, we na bagenzi be bazirengera ingaruka mbi zizakurikiraho.
Uyu muburo ugaragara mu ibaruwa Umwanditsi Mukuru wa RDB, Kayibanda Richard, yandikiye uyu muyobozi witwa Sibomana Jovithe tariki ya 5 Kanama 2023.
Tariki ya 5 Kanama 2022, inama y’ubutegetsi yari ikiyobowe na Sibomana yafashe icyemezo cyo kwirukana abanyamigabane ba 15 SDU. Baziraga ko “banze kunyura imbere y’inama y’ubutegetsi”.
Mukamukiga Esperance wari umujyanama w’inama y’ubutegetsi mu bijyanye n’amategeko, na we yaje kwirukanwa, asobanura ko yazize kubwira bagenzi be ko birukanye abanyamigabane mu buryo butemewe.
Mu nama y’inteko rusange yateraniye i Gikondo tariki ya 11 Ukuboza 2022, Mukamukiga yagize ati: “Ntabwo nagombaga kwemera ikinyuranyije n’itegeko. Nkababwira ko ntemeranyije na bo, nkabyandikaho. Bagiye kumfatira icyemezo, baranyirukana ngo ni uko ntemeranyije na bo. Ni cyo nazize, ntabwo ari irindi kosa nazize. Narababangamiye muri make. Kandi nababwiye ko ntashobora kujya hejuru y’itegeko. Ni icyo nazize.”
Sibomana we, muri iyi nteko rusange yari yitabiriwe n’uwari uhagarariye Umwanditsi Mukuru wa RDB, yasobanuye ko aba banyamigabane batirukanwe burundu. Gusa bo bahise batera hejuru, bavugira rimwe ko abeshya. Urwego rushinzwe iterambere rwanzuye ko rukomeza iperereza kugira ngo rumenye ukuri.
Abanyamigabane birukanwe ndetse na Mukamukiga bifashishije umunyamategeko witwa Me Munini Patrick, akurikirana ikibazo cyabo. Uyu yasabye ko icyemezo cy’inama y’ubutegetsi cyateshwa agaciro kuko cyafashwe “mu buryo bunyuranye n’amategeko”.
Mu busesenguzi n’iperereza RDB yakoze, yasanze mu mategeko shingiro ya SDU, inama y’ubutegetsi idafite ububasha bwo kwirukana burundu abanyamigabane, ko ahubwo biri mu bubasha bw’inteko rusange. Ikindi kandi, ngo ijya kubirukana, ntiyabasabye ibisobanuro mu nyandiko, kandi ari byo biteganywa.
Nyuma yo gusanga inama y’ubutegetsi ya SDU yarakoze ibihabanye n’amategeko shingiro, Kayibanda yasabye Sibomana “gukora ku buryo abanyamigabane ndetse n’ugize inama y’ubutegetsi birukanwe n’inama y’ubutegetsi kandi itabifitiye ububasha basubizwa uburenganzira bwabo bahabwa n’amategeko kandi bagafatwa kimwe n’abandi banyamigabane bose ba SDU.”
Kayibanda yasabye Sibomana kubahiriza ibiteganywa n’itegeko rigenga amasosiyete y’ubucuruzi n’ibiteganywa n’amategeko shingiro ya SDU. Ngo ibi byombi nibidakorwa, inama y’ubutegetsi yirukanye aba banyamigabane izahura n’ingaruka mbi.
Yagize ati: “Mboneyeho kukwibutsa ko nutubahiriza ibyo usabwe, ingaruka zabyo zishobora kuryozwa abagize inama y’ubutegetsi bafashe ibyo byemezo muri rusange ndetse nawe ku giti cyawe.”
Ibibazo biri muri SDU bishinze imizi ku byemezo byafatiwe mu nama y’inteko rusange mu mwaka w’2019. Byageze ubwo hiyambazwa urukiko rukuru rw’ubucuruzi kugira ngo rugikemure, gusa rwimuriye urubanza muri Nzeri 2023, rusobanura ko rutegereje umwanzuro w’Umwanditsi Mukuru wa RDB.
