Isaha ndangamperuka y’isi (Doomsday Clock) kuri ubu iragaragaza ko habura iminota ibiri ngo saa sita z’ijoro (ari nayo mperuka y’isi) zigere mu gihe Isi ikomeje gusatira irangira ryayo.
Iyi saha yiswe mu Cyongereza Doomsday Clock igaragaza uko Isi yugarijwe n’irimbuka ryayo yegerejwe hafi ya saa sita z’ijoro bitewe n’umwaka ushize hagaragara umwuka mubi ushobora kubyara intambara y’isi hagati ya Koreya ya Ruguru na Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Iyi saha yatangiye kubara isubira inyuma(count down) mu 1947, yakozwe n’itsinda ry’impuguke zakoraga mu mushinga wiswe Manhattan (Manhattan Project) wari ugamije gucura igisasu cya mbere cya bombe atomic.
Abahanga bakaba barashakaga uburyo bworoshye bwo kugaragaza ukuntu ikiremwamuntu cyegereje kurimbura isi bitewe n’ikoranabuhanga riteye ubwoba kikorera.
Mu mwaka ushize, aba bahanga mu bijyanye n’icurwa rya bombe atomic begeje urushinge rw’iyi saha imbere ho amasegonda 30 igaragaza ko saa sita z’ijoro zibura iminota 2 n’igice, bagaragaza ko ikibazo cy’umutekano kw’isi kirushaho gufata intera. Ubwumvikane bucye hagati ya Koreya ya Ruguru na Leta Zunze Ubumwe za Amerika bukaba bwatumye uru rushing rwongera gusunikwa amasegonda 30.

Kuri ubu iyi saha igaragaza ko habura iminota 2 gusa kugirango saa sita z’ijoro zigere, ikaba yegejwe imbere biruseho kuva mu 1953, ubwo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zafata icyemezo cyo gukaza intwaro zazo za kirimbuzi zigacura Hydrogen Bomb.
Ukuriye aba bahanga bacunganwa n’iyi saha, Rachel Bronson akaba avuga ko ibibazo byugarije isi muri iki gihe ari zo zatumye begeza urushinge imbere nk’uko iyi nkuru dukesha The Telegraphy ikomeza ivuga.
Ati; “Ni iminota ibiri ngo saa sita z’ijoro zigere.”
Aba bahanga bakaba bemeza ko isi idateye ubwoba gusa kuri ubu kurusha mu mwaka ushize, ahubwo iteye impungenge nk’uko yahoze kuva Intambara ya II y’isi yarangira.
Mu minsi ishize nibwo umuyobozi wa Koreya ya Ruguru, Kim Jong-un na perezida Donald Trump bateranye amagambo kuri twitter buri umwe avuga ko afite button yakandaho akarimbura undi.

Muri Nzeri 2017, Koreya ya Ruguru ikaba yarafashe ubutumwa bwa perezida Trump kuri twitter bwavugaga ko Kim Jong un nta gihe kirekire asigaje ku Isi nko gushoza intambara. Icyo gihe iki gihugu cya Koreya ya Ruguru kikaba cyaragerageje ibisasu byinshi bya missiles.
Uwitwa Bruce Blair, umwe mu bashinzwe umuryango Global Zero wamagana icurwa ry’intwaro kirimbuzi nawe yagaragaje ko Isi yugarijwe, aho yavuze ko umutekano ugenda urushaho kuba mubi guhera muri Aziya kugera mu Burayi.
Dennis Ns./Bwiza.com


