Mu gihe ubutegetsi bwa Donald Trump bwari bwitezweho gushyira Iran ku gitutu cyatuma yemera ibyo Amerika isaba, ibimenyetso biheruka gutangazwa n’ibitangazamakuru birimo ABC News byerekana ko muri White House hiyongereye impungenge.
Perezida Trump ngo yatangiye kutanyurwa n’inama z’abajyanama be, nyuma y’uko amahitamo bamugejejeho atatanze umusaruro yifuzaga.
Ibi byatumye hibazwa ikibazo gikomeye: Ese ikibazo ni uko Iran yanze kugamburuzwa, cyangwa ni uko Amerika ubwayo itaramenya ingamba zifatika zo kugera ku ntego zayo?
Trump yashakaga ibisubizo byihuse, ariko abona inzitizi
Amakuru ya ABC News agaragaza ko Trump yagaragaje kutishimira uko dosiye ya Iran iri kugenda.
Mu nama z’umutekano zabereye muri White House, ngo yagaragaje ko amahitamo yari yaragejejweho n’abajyanama be atari gutanga igisubizo cyihuse cyangwa gihamye.
Nubwo hari abatangiye gukoresha amagambo akomeye bavuga ko “yaturitse uburakari”, amakuru yizewe agaragaza ko ikibazo nyamukuru cyari ukutanyurwa n’uko nta terambere rigaragara ryagezweho, aho kuba amakimbirane adasanzwe hagati ye n’itsinda rimugira inama.
Iran ikomeje gukina umukino wo kutishyira ku gitutu
Mu mezi ashize, Amerika yakomeje gukoresha uburyo bubiri icyarimwe birimo gukomeza ibihano bikomeye by’ubukungu no gukomeza igitutu cya gisirikare n’ubutumwa bukomeye bwo kuburira Tehran.
Ariko Iran na yo ntiyigeze ihindura umurongo wayo. Ahubwo yakomeje kuvuga ko idashobora kwemera ibiganiro bibanzirizwa n’igitutu cyangwa iterabwoba.
Ibi byashyize ubuyobozi bwa Trump mu mwanya utoroshye, kuko uburyo bwari bwitezweho gutuma Iran yoroshya imyitwarire butatanze umusaruro wihuse.
Abajyanama ba Trump batangiye kutavuga rumwe?
Raporo zitandukanye zigaragaza ko mu buyobozi bwa Trump hatangiye kuboneka ibitekerezo bitandukanye.
Hari abashaka gukomeza igitutu gikomeye kuri Iran, bavuga ko kugabanya igitutu byaha Tehran amahirwe yo kongera kwiyubaka.
Abandi bo bavuga ko igihe kigeze cyo gushaka inzira nshya z’ibiganiro, kuko igitutu cyonyine kidatanga ibisubizo bihagije.
Iri tandukaniro ry’ibitekerezo ni ryo rishobora kuba ryaratumye Trump asaba ko yazanirwa ubundi buryo bushya.
Kuki Iran idahindura imyitwarire?
Abasesenguzi benshi bavuga ko Iran ifite impamvu nyinshi zituma idahutira kwemera ibyo Amerika isaba.
Icya mbere, ubuyobozi bwa Tehran bushobora kuba bwifuza kwerekana ko budashobora gutegekwa n’ibihugu byo hanze.
Icya kabiri, Iran izi neza ko igihe kigenda gihindura ibintu muri politiki mpuzamahanga.
Impinduka mu bihugu bikomeye, ibiciro bya peteroli n’ibibazo byo mu Burasirazuba bwo Hagati byose bishobora kuyihesha amahirwe yo kugirana ibiganiro mu buryo buyiha inyungu kurushaho.
Ese ikibazo kiri ku nama z’abajyanama cyangwa ku ngamba ubwazo?
Ikibazo uko bigaragara ntikiri ku bajyanama ba Trump ubwabo, ahubwo gishobora kuba kiri ku ngamba Amerika yahisemo.
Iyo igihugu gikomeye gikoresha ibihano, igitutu cya dipolomasi n’igisirikare icyarimwe ariko ntigihindure imyitwarire y’uwo gihanganye na we, bishobora gusobanura ko uwo bahanganye yabonye uburyo bwo kubyihanganira cyangwa kubihinduramo inyungu za politiki.
Ni yo mpamvu Trump ashobora kuba yaratangiye kwibaza niba igihe kigeze cyo kongera gusuzuma ingamba zose zikoreshwa.
Ni iki gishobora gukurikiraho?
Hari ibintu bitatu bishobora kubaho?Amerika ishobora kongera igitutu kuri Iran binyuze mu bundi buryo bw’ubukungu cyangwa dipolomasi.
Ishobora kwemera ko ibiganiro byongera gufungurwa mu buryo bushya cyangwa ikibazo kigakomeza kuba nta ruhande rugera ku cyo rwifuza, ibintu bikarushaho kongera umwuka mubi mu Burasirazuba bwo Hagati.
Amakuru aturuka mu bitangazamakuru byizewe agaragaza ikintu gikomeye kurushaho: Perezida wa Amerika ntiyishimiye ko ingamba zari zitezweho guhatira Iran guhindura imyitwarire ziri gutanga umusaruro yifuzaga.
Ibi bishobora kuba ari ikimenyetso cy’uko dosiye ya Iran yinjiye mu cyiciro gishya, aho ikibazo kitakiri gusa uburyo bwo gushyira igitutu kuri Tehran, ahubwo kikaba no gushaka ingamba nshya zafasha Washington kugera ku ntego zayo mu gihe uburyo bwari busanzwe bugaragara nk’ubutangiye kugera ku iherezo.
