Mu gihe ibiganiro ku mushinga w’ingufu za kirimbuzi za Iran bikomeje kuba ingorabahizi hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, U Burusiya bwongeye kugaragaza uruhare bushaka kugira muri iki kibazo kimaze igihe kirekire kiganirwaho ku rwego mpuzamahanga.
Umuyobozi wa Rosatom, Alexei Likhachev, yatangaje ko igihugu cye cyiteguye gufasha mu gukura uranium ikungahaye ya Iran, icyemezo cyateje kwibaza byinshi ku mpamvu zabyo n’ingaruka zishobora kuvamo mu rwego rwa politiki n’umutekano w’isi.
Uruhare rw’u Burusiya: Gutanga igisubizo cyangwa kongera imbaraga mu biganiro?
Iki gitekerezo cyo gukura uranium ikungahaye muri Iran si gishya mu mateka y’ibiganiro ku ngufu za kirimbuzi.
Mu masezerano ya Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), hari harimo ingingo zigaragaza uburyo Iran yagombaga kugabanya urugero rwa uranium ifite, rimwe na rimwe ikayohereza mu bindi bihugu birimo U burusiya.
Kuba U Burusiya bwiyemeje kongera kwinjira muri uru rwego bishobora gusobanurwa nk’uburyo bwo kugarura izo gahunda zari zarahagaritswe nyuma y’uko Perezida Donald Trump avanye Amerika muri ayo masezerano mu mwaka wa 2018, igikorwa cyahinduye cyane isura y’imikoranire mpuzamahanga kuri iki kibazo.
Inyungu za geopolitiki: Uburusiya burashaka iki?
Uruhare Moscou iri kugira muri iki kibazo rushobora gusobanurwa n’inyungu nyinshi za geopolitiki.
Mbere na mbere, mu gihe iki gihugu gikomeje guhangana n’ibihano bikomeye by’ibihugu byo mu Burengerazuba, cyane cyane kubera intambara yo muri Ukraine, kwinjira mu kibazo cya Iran bishobora kukifasha kongera ijambo n’uburemere ku rwego mpuzamahanga.
Ni uburyo bwo kugaragaza ko kigifite ubushobozi bwo kugira uruhare mu bibazo bikomeye by’isi no kuba igicumbi cy’ibiganiro mpuzamahanga.
Byongeye kandi, u Burusiya bushobora no kwigaragaza nk’umuhuza ushoboye guhuza impande zitavuga rumwe, cyane cyane hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ndetse n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi.
Ibi bishobora kurushaho kongera agaciro kacyo mu ruhando mpuzamahanga, bikagiha umwanya wo kuba umunyamaboko mu biganiro bikomeye byerekeye umutekano w’isi.
Hari kandi inyungu zigaragara mu bukungu no mu ikoranabuhanga.
Rosatom, sosiyete ya Leta y’u Burusiya ishinzwe ingufu za kirimbuzi, ni imwe mu zikomeye ku isi muri uru rwego.
Iran ibibonamo iki?
Gukorana na Iran bishobora gufungura amasoko mashya no kongera inyungu, cyane cyane mu bijyanye no kubaka no gucunga inganda zitunganya ingufu za kirimbuzi, bikaba byanatuma Uburusiya burushaho gukomeza kuba ku isonga muri uru rwego rw’ikoranabuhanga rihanitse.
Ku ruhande rwa Iran, gukorana n’u Burusiya bishobora kuba uburyo bwo kugabanya igitutu mpuzamahanga no kwirinda ibihano bikomeye bishobora kuyigiraho ingaruka ku bukungu n’imibereho y’abaturage.
Ariko nanone, Iran ishobora kugira impungenge zo gutakaza igenzura ku bikoresho byayo bya kirimbuzi, cyane cyane uranium ikungahaye, bikaba byayitera gutekereza neza mbere yo kwemera neza ubu bufatanye.
Amerika n’abafatanyabikorwa bayo babyakira gute?
Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’abafatanyabikorwa bayo bashobora kwakira iki gitekerezo mu buryo bubiri butandukanye.
Ku ruhande rumwe, gishobora gufatwa nk’intambwe igamije kugabanya impungenge z’umutekano w’isi no kugenzura neza ikoreshwa ry’ibi bikoresho bya kirimbuzi.
Ku rundi ruhande, hari impungenge ko Uburusiya bushobora gukoresha iki kibazo nk’intwaro ya dipolomasi mu guhangana n’ibihugu byo mu Burengerazuba, bigatuma iki gikorwa kitizerewe neza.
Mu by’ukuri, uruhare rw’Uburusiya rushobora gutanga icyizere cyo kongera kubaka ibiganiro byari byarasenyutse ku masezerano ajyanye n’ingufu za kirimbuzi za Iran.
Ariko nanone, rushobora kongera ubukana bw’ihangana hagati y’ibihugu bikomeye ku isi, cyane cyane mu gihe buri ruhande rushaka gushyira imbere inyungu zarwo.
Icy’ingenzi ni uko ikibazo cy’ingufu za kirimbuzi za Iran gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye bya geopolitiki ku isi, aho ibihugu bitandukanye bihanganye bishaka inyungu zabyo mbere yo kugera ku gisubizo kirambye. Kwinjira kw’Uburusiya muri iki kibazo cya uranium ya Iran ntibishobora gufatwa nk’igikorwa cyoroshye cyangwa gishingiye ku mpuhwe gusa, ahubwo ni igice cy’umukino mugari wa politiki mpuzamahanga ugaragaza ihangana rikomeje hagati y’ibihugu bikomeye.
Uko bizagenda bizaterwa n’uburyo impande zitandukanye zizahitamo gukina uyu mukino, haba mu bwumvikane bugamije amahoro arambye cyangwa mu guhangana gukomeje gushimangira amakimbirane.
