Wakati baadhi ya wananchi wakielezea wasiwasi wao kuhusu kutakiwa kulipa asilimia 19 ya thamani ya ardhi waliyouza, Jiji la Kigali limefafanua kuwa ni utaratibu wa kawaida unaoelekezwa na mipango ya matumizi bora ya ardhi ya makazi.
Ujumbe wa WhatsApp uliosambazwa kwenye mtandao wa X (zamani Twitter) ulionyesha mwananchi mmoja aliyeshangazwa na ombi la kulipa asilimia 19 kutoka kwenye mauzo ya kiwanja chake kilichopo Nduba.
Alisema:
“Nilishangaa sana. Nilikuwa naenda kuuza kiwanja Nduba, lakini nikaambiwa kwamba ukikiuza, lazima ulipe asilimia 19 kwa site. Hivi siyo kunyanyaswa?”
Swali hili lilifikishwa kwa mwanahabari Oswald wa RadioTV10 ambaye alilishiriki mtandaoni, na kulipokelewa na uongozi wa Jiji la Kigali waliotoa maelezo rasmi.
Jiji la Kigali lilijibu kwa kusema:
“Ndiyo, inawezekana mtu akatakiwa kuchangia asilimia 19 kwa site, au kiwango kingine kilichowekwa na wamiliki wa ardhi wa eneo hilo. Kiwango hiki huwa kati ya asilimia 17 hadi 23.”
Kwa mujibu wa mamlaka, wakati eneo la makazi linapopangwa, hufanyika utafiti uitwao “physical plan” unaoonyesha mgawanyo wa ardhi kwa wakazi, pamoja na sehemu inayotolewa kwa miundombinu kama barabara, maji, na huduma nyingine za kijamii.
Kiwango hicho hakitozwi kiholela, bali hupangwa kulingana na miundombinu inayotakiwa kujengwa katika kila kipande cha ardhi.
Jiji linafafanua:
“Wakati mwingine barabara inapita kwenye ardhi ya mtu mmoja au wachache. Watu hao wanahitaji kusaidiwa na wengine kwa kutoa sehemu ya ardhi au pesa zenye thamani sawa.”
Kama mtu hajawahi kuchangia ardhi au fedha, anatakiwa kufanya hivyo wakati wa kuuza ardhi hiyo ili faida anayopata itumike kutimiza wajibu wake wa kuchangia maendeleo ya mtaa.
“Yule mwenye fedha analipa moja kwa moja, na asiyekuwa nazo analipa wakati wa kuuza.”
Ingawa mamlaka zinasema kwamba lengo ni kupanga maendeleo ya miji kwa mpangilio mzuri, baadhi ya wakazi wanalalamika kwamba michango hii — kama hiyo ya asilimia 19 — haieleweki vizuri kwa wananchi, hasa wale wasio na uwezo wa kifedha wakati wa kuuza mali yao.
