HQf52DeXgAAjwYN_copy_1000x750

Kuva ku itangazamakuru mpuzamahanga kugera kuri TikTok: Kagame ari guhindura uburyo u Rwanda rutanga ubutumwa ku isi?

Sangiza iyi nkuru

Mu gihe uburyo abantu babonamo amakuru muri Afurika bugenda buhinduka, Perezida Paul Kagame na we asa n’ushaka guhindura uburyo u Rwanda rutanga ubutumwa kuri rubanda.

Umukuru w’Igihugu mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru mu mpera z’ukwezi gushize, yahuje abanyamakuru n’abakora ibijyanye n’imbuga nkoranyambaga bafite abayoboke benshi muri Afurika, ibishobora kuba ikimenyetso cy’impinduka mu buryo u Rwanda rushaka gukoresha mu gutanga ubutumwa bugamije kugira uruhare mu myumvire ya rubanda.

Si ugutumira abanyamakuru gusa nk’uko byari bisanzwe, ahubwo ni ugushaka kugera ku baturage bafite telefoni mu ntoki, cyane cyane urubyiruko ruri gukura rutakireba cyane televiziyo cyangwa ngo rutegereze inkuru yo mu kinyamakuru.

Perezida ntabwo aba aganira n’umuntu umwe, aba aganira n’abamukurikira

Umunyamakuru wa televiziyo ashobora gukora inkuru ikagera ku bantu benshi. Ariko umuntu ukoresha imbuga nkoranyambaga ufite abayoboke benshi afite ikindi gikoresho: Abantu bamaze kumwizera no kumukurikira buri munsi.

Iyo umwe muri aba bantu abajije Perezida ikibazo, akabona igisubizo, inkuru ntabwo irangirira mu cyumba cy’inama.

Ashobora kuyishyira kuri YouTube, TikTok, Instagram, Facebook cyangwa X, ikagera ku bantu bo muri Kenya, Nigeria, Ghana, Uganda, Tanzania, Afurika y’Epfo, RDC n’ahandi.

Aha ni ho itumanaho rya politiki ritangira guhindukira.

U Rwanda rushaka kuvuga Afurika itabanje gusobanurirwa n’abandi

Mu bibazo bikomeye by’u Rwanda, cyane cyane umutekano wo mu Karere k’Ibiyaga Bigari, RDC, M23, FDLR n’imibanire n’ibihugu byo mu Burengerazuba, hari igihe inkuru ivuga ku Rwanda isohokera mu bitangazamakuru byo hanze mbere y’uko abayobozi b’u Rwanda bayisobanura.

Guhuza Kagame n’abakoresha imbuga nkoranyambaga bo muri Afurika bishobora kuba uburyo bwo kongera inkuru zivuga ku Rwanda no gutuma ubutumwa bwarwo bugera ku baturage ba Afurika butanyuze gusa mu bitangazamakuru mpuzamahanga.

Ni nk’aho ubutumwa bugira buti: “Niba Afurika ishaka kumva u Rwanda, reka ibone n’umwanya wo kumva u Rwanda ruvuga ubwaryo.”

Ibi ntibisobanura ko ibitekerezo by’aba bakoresha imbuga nkoranyambaga bihita biba ukuri cyangwa ngo bose babe ku ruhande rw’u Rwanda.

Ariko kubaha ikaze ku muyobozi ukomeye bibaha ubushobozi bwo kubaza, gukurikirana no gusangiza ababakurikira ibyo bumvise.

Imbuga nkoranyambaga zabaye igice cya geopolitiki

Kera, igihugu cyashakaga kubaka isura yacyo ku isi cyashingiraga kuri ambasade, abanyamakuru, inama mpuzamahanga n’itangazamakuru mpuzamahanga.

Uyu munsi hari ikindi kibuga: TikTok, YouTube, Instagram, Facebook na X.

Aha ni ho usanga abantu benshi, cyane cyane urubyiruko, barebera amakuru, bagakurikira politiki, bakaganira ku ntambara, ubukungu n’abayobozi.

Ni yo mpamvu umuntu ufite abayoboke benshi ku mbuga nkoranyambaga ashobora kuba igikoresho gikomeye cy’imbaraga zo gukurura no kwemeza (soft power), nubwo ataba umudipolomate.

Kagame ashobora kuba yarashakaga kugira uruhare mu kugena inkuru mbere y’uko abandi bayigena

Hari ihame rikomeye mu itumanaho rya politiki: Uwatangije inkuru akenshi agira amahirwe menshi yo kugira uruhare mu buryo abantu bayumva.

Mu bibazo bya geopolitiki, ntabwo bihagije kugira politiki nziza; ugomba no kugira ubushobozi bwo kuyisobanura.

Iyo hari ikibazo hagati y’u Rwanda na RDC, urugero, abantu bashobora kubona inkuru ivuye i Kinshasa, indi ivuye i Kigali, indi i Washington cyangwa i Buruseri.

Buri ruhande ruba rushaka ko inkuru yarwo yumvikana.

Gukoresha abantu bafite abayoboke benshi muri Afurika bishobora kuba uburyo bwo kongera ijwi ry’u Rwanda muri uwo muhate wo gusobanura ibibazo biri ku rwego mpuzamahanga.

Ni itumanaho rijyanye n’urubyiruko

Ikindi Perezida Kagame ashobora kuba yararebye ni uko Afurika ifite abaturage benshi bakiri bato.

Abenshi muri bo ntabwo bagifitanye umubano ukomeye n’ibinyamakuru gakondo nk’uwo abakuze bagiranye na byo.

Bashobora kumara amasaha kuri TikTok cyangwa YouTube kurusha uko bayamara bareba amakuru kuri televiziyo.

Iyo rero ushaka kugera kuri abo bantu, ntabwo bihagije kujya ku bitangazamakuru mpuzamahanga bizwi.

Ugomba kujya aho abo ushaka kugeza ubutumwaho bari.

Ariko hari ikibazo gikomeye: Umuntu ukoresha imbuga nkoranyambaga ntabwo byanze bikunze ari umunyamakuru

Abakoresha imbuga nkoranyambaga, nubwo atari abanyamakuru, bafite uburyo bwabo bwo kwegera abaturage.

Kuri iyi ngingo, kuba baratumiwe ntabwo bivuze ko bahindutse abavugizi b’ibyo Leta ishaka gusa. Ahubwo, niba barahawe umwanya wo kubaza ibibazo bitandukanye no kubona ibisubizo by’umuyobozi, bishobora gutuma ubutumwa bwa Perezida bugera ku bantu mu buryo butandukanye n’ubwo bwageragaho binyuze mu itangazamakuru gakondo.

Ibi kandi bishobora gutuma abamukurikira babona ubutumwa bwa Perezida mu buryo butaziguye, aho gutegereza ko busobanurwa n’itangazamakuru.

Hari ubutumwa bukomeye u Rwanda rushobora kuba rwatangiye gutanga

Niba iyi nzira ikomeje, bishobora gusobanura ko u Rwanda ruri gushaka kuva ku kwishingikiriza cyane ku bitangazamakuru mpuzamahanga, rukerekeza ku buryo bugezweho bwo gutanga ubutumwa bw’igihugu buzwi nka ‘digital public diplomacy’, cyangwa diplomasi ikoresha ikoranabuhanga n’imbuga nkoranyambaga.

Mu yandi magambo, kera amakuru yavaga kwa Perezida, akagera ku munyamakuru, akayatunganya cyangwa akayasesengura, nyuma akagera ku muturage.

Uyu munsi, inkuru ishobora kuva ku muyobozi, igakomeza ku munyamakuru cyangwa ku muntu ufite abayoboke benshi ku mbuga nkoranyambaga, igakwirakwizwa kuri izo mbuga, maze ikagera kuri miliyoni z’abantu mu gihe gito.

Izi mpinduka ntabwo ari umwihariko w’u Rwanda gusa. Ni imwe mu mpinduka zikomeye muri politiki y’isi, aho bamwe mu bayobozi bakomeye batangiye gukoresha imbuga nkoranyambaga mu buryo butaziguye kugira ngo bagere kuri rubanda.

Mu bayobozi bazwiho gukoresha ubu buryo harimo Perezida Emmanuel Macron w’u Bufaransa, Donald Trump wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Nayib Bukele wa El Salvador.

Muri make, kuba Perezida Paul Kagame yarahuje abanyamakuru n’abakora ibijyanye n’imbuga nkoranyambaga bo muri Afurika bishobora kurebwa nk’ibirenze gahunda yo gutanga ikiganiro n’abanyamakuru.

Ni ishusho kandi y’uburyo bushya bwo gusakaza ubutumwa bwa geopolitiki: kujya aho abantu bari, gukoresha abantu bakurikirwa cyane no gutuma ubutumwa bw’igihugu bugera ku baturage butanyuze gusa mu mirongo y’itangazamakuru gakondo.

Ku Rwanda, ubu buryo bushobora kugira akamaro kihariye, kuko mu gihe igihugu gihora gisanga inkuru zacyo zisobanurwa n’abandi ku bibazo bya Congo, M23, FDLR n’umutekano w’Akarere k’Ibiyaga Bigari, kugira ijwi rigera ku rubyiruko rw’Afurika ubwaryo bishobora kuba imbaraga ya geopolitiki.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply