Icyumweru gishize cyatangiye tariki ya 2 Ukuboza kirangira ejo tariki ya 8 Ukuboza 2019. Havuzwe amakuru atandukanye, gusa ayibanda ku mutekano w’u Rwanda, Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, u Burundi na Uganda ni yo yiganje.
Gushegeshwa kw’imitwe irwanya ubutegetsi bw’u Rwanda
Ingabo za Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, FARDC zatangiye ku mugaragaro operasiyo Sokola 2 igamije guhashya imitwe yitwaje intwaro iba mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amagepfo. Icyumweru gishize n’icyakibanjirije habayemo ibitero byagabwe ku mitwe irwanya ubutegetsi bw’u Rwanda muri Kivu y’Amagepfo, abarwanyi bamwe barafatwa, abandi barapfa ndetse harimo n’abarambitse intwaro hasi.
Icyumweru gishize cyabayemo imfu n’ifatwa rya bamwe mu bayobozi b’imitwe nka FDLR na FLN ndetse n’abarwanyi ba CNRD. Twaherukaga mu cyumweru cyabanjirije igishize havugwa urupfu rwa Gen. Jean Pierre Gaseni wari ushinzwe ibikorwa bya gisirikare muri FLN. Col Akuzwe Fidel Artemond wari umucungamutungo muri FLN na we yarafashwe tariki ya 5 Ukuboza ahitwa Kahuzi Biega. Ibi byakurikiranye n’ifatwa rya Asifiwe Manudi Nshimiyimana wari wungirije umuyobozi wa CRAP (special force ya FDLR) tariki ya 2 Ukuboza i Goma.
Tariki ya 4 Ukuboza ahitwa Tongo muri teritwari ya Rutshuru, Col. Afurika Gaspard wari ukomeye muri FDLR na we yarishwe, bivugwa ko Gen Maj Pacifique Ntawunguka uzwi nka Omega uyoboye FDLR yasimbutse iki gitero. Ibindi byagiye bibaho ni ugufatwa kw’abandi barwanyi, ubu hakaba hari amakuru avuga ko abarambitse intwaro bagera ku 1000 bashobora kuza mu Rwanda.
Ijambo rya Nkurunziza ku gitero cy’i Mabayi tariki ya 17 Ugushyingo 2019
Igitero cyagabwe ku ngabo z’u Burundi muri Komine ya Mabayi mu ntara ya Cibitoke mu rukerera rwa tariki ya 17 Ugushyingo cyashinjwe u Rwanda ariko rwo rwakomeje kubihakana. Inzego z’umutekano, Minisiteri y’umutekano w’imbere mu gihugu, Minisiteri y’Ingabo n’umuvugizi wa leta bakomeje gushimangira ko abagabye iki gitero baturutse mu Rwanda bavuga ko atari ubwa mbere u Rwanda rubikoze.
Perezida Nkurunziza wari waratinze kugira icyo abivugaho yavuze ko abateye u Rwanda baturutse mu Rwanda, rwabafashije kandi rwabahaye n’imyitozo. Iby’ibaruwa y’umuvugizi w’u Burundi ihamagarira amahanga kugira icyo akora ku mutekano w’akarere bitewe n’ubushotoranyi ashinja u Rwanda, Umunyamabanga wa leta muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga, Olivier Nduhungirehe yasubije ati: “Iyo baruwa u Burundi bwandikiye amahanga nta mpungenge iteye u Rwanda kuko atari ubwa mbere leta y’u Burundi iyandikira, kandi ko buri gihe biba bigamije ’kurangaza.”
Kuri iki gitero cyo muri Mabayi, Umuryango wa ICGLR wohereje mu Burundi itsinda ry’abakoraho iperereza kugira ngo hamenyekane abakigabye.
RIB, ubucamanza n’inzego z’umutekano ku gasongero muri ruswa
Ubushakashatsi Umuryango Mpuzamahanga Ushinzwe kurwanya ruswa n’Akarengane mu Rwanda (Transparent International-Rwanda) wagaragaje uburyo inzego z’umutekano n’ubutabera ziza mu myanya itanu ya mbere, zikayoborwa n’amashuri y’imyuga n’ubumenyingiro (TVETs) afiteho uruhare rwa 12.8%.
Izi inzego ni RIB yihariye 8.5%, polisi yo mu muhanda ifite 12.4 %n’ubucamanza bufitemo 8.3%. Umukuru w’igihugu, Perezida Kagame ubwo yakiraga indahiro z’abayobozi bakuru mu butabera kuri uyu wa 6 Ukuboza, yavuze ko iyo ruswa yabaye umuco mu bucamanza, iba yanabaye wo mu gihugu cyose. Abaturage na bo bati: “niba inzego zishinjwe kuyirwanya ziri ku isonga mu kuyirya, izacika ite?”
Urukiko rwa AfCHPR rwasabye u Rwanda gusubiza pasiporo abarimo Kayumba Nyamwasa
Urukiko Nyafurika ku Burenganzira bwa muntu n’ubw’abaturage (AfCHPR) rukorera i Arusha muri Tanzaniya rwavuze ko ruhaye leta y’u Rwanda amezi atatu rukaba rwasubije pasiporo abarimo Kayumba Nyamwasa kuko ngo bazambuwe binyuranyije n’amategeko.
Aba rusaba ko bazisubizwa ni Kayumba Nyamwasa, Kennedy Gihana, Bamporiki Seif, Frank Ntwali, Dr Etienne Mutabazi na Epimaque Ntamushobora bari mu mutwe wa RNC urwanya ubutegetsi bw’u Rwanda, bashinjwa kuyobora no gutera inkunga ibikorwa byo guhungabanya umutekano w’igihugu na Safari Stanley ukurikiranweho kugira uruhare muri jenoside yakorewe Abatutsi.
Bwiza.com yagerageje kuvugana na Amb. Olivier Nduhungirehe avuga ko ubu busabe bwa AfCHPR ntabwo arabona, bityo nta kintu yabuvugaho.
U Rwanda rwari rwarikuye mu masezerano y’uru rukiko bityo, hakibazwa niba ishyirwa mu bikorwa ry’ubu busabe ryakubahirizwa n’igihugu kitagengwa narwo.
Perezida Museveni yakoze impinduka mu gisirikare
Leta ya Uganda imaze iminsi iri gukora impinduka mu gisirikare ndetse izanamo na gahunda nshya bivugwa ko byaba hari aho bihuriye n’umutekano muke ndetse n’umubano utifashe neza mu karere. Bisanishwa n’urugamba yaba ari kwitegura.
Mu kwezi gushize, muri Uganda hatangizwe gahunda yo kubarura abademobe kugira ngo basubizwe mu gisirikare, Museveni aherutse gukora impinduka mu gisirikare, aho yasimbuje Maj. Gen. Paul Lokech, Brig. Gen. Charles okidi ku mugaba w’ingabo zirwanira mu kirere, yagize kandi Brig. Gen. Francis Takirwa umuyobozi wa diviziyo irinda ku mbizi zihuza Uganda, u Rwanda na Congo/Kinshasa. Tariki ya 7 Ukuboza kandi, umuvugizi w’ingabo za Uganda ,Brig. Gen. Richard Karemire yavuze ko urubyiruko 4000 rugiye gushyirwa mu gisirikare.
UTUNTU N’UTUNDI
Umujura yaribye, asiga urwandiko rusaba imbabazi
Umuntu utaramenyekana mu gace ka Missouri yinjiye mu nzu icuruza ibyo kurya, atwara ibyo ashaka, asiga amafaranga arangije yandika urupapuro rusaba imbabazi. Urwandiko rwe rwavugaga ko we “yari akeneye ibiryo cyane kandi ko atari gutegereza ba nyir’inzu ngo baze kandi basize badafunze.” Polisi mu gace ka Ballwin ivuga ko iyi nzu ba nyirayo bari basize idafunze.
IMIKINO
Amagare: Komite Nyobozi ya FERWACY yose yareguye
Tariki ya 6 Ukuboza, Komite Nyobozi y’ishyirahamwe ry’umukino w’amagare (FERWACY) yari igizwe na Perezida Bayingana, Benoit Munyankindi wa mbere wari umwungirije, Francois Karangwa wa kabiri wari umwungirije, abajyanama babiri, Nosisi Gahitsi Toussaint wari umunyamabanga mukuru ndetse n’umubitsi, Rwabusaza Thierry yose yeguye ku mirimo yayo.
Imikorere mibi yari imaze iminsi ivugwa kuri Perezida Bayingana irimo ihohotera rishingiye ku gitsina, gukoresha imitungo nabi, kunyereza umutungo n’akarengane. RIB yavuze ko iri gukurikirana ibyo Bayingana aregwa.
APR FC ikomeje kuyobora urutonde, Rayon Sports ikurikiraho, Police FC yongera gusitara
APR FC yaboneye amanota 3 imbere ya Gasogi United yatsinze ibitego 3-2 kuri uyu wa 7 Ukuboza maze iguma ku mwanya wa mbere n’amanota 31. Heroes yatsinzwe na Rayon Sports 1-4 yagize amanota 28 ikaguma ku mwanya wa 2 naho Police FC inganya na Mukura VS 2-2 maze iguma ku mwanya wa 3 n’amanota 26. Mukuru VS yo iri ku mwanya wa kane n’amanota 22.
IMYIDAGADURO
Abaraperi Bushali na Slum Drip barafunguwe
Itsinda ry’abahanzi b’abaraperi baririmba mu njyana ya Kinyatrap bafunguwe muri gereza ya Mageragere iri mu karere ka Nyarugenge nyuma w’umwanzuro w’urukiko rwisumbuye rwategetse ko bajya baburana ibyaha byo gukoresha ibiyobyabwenge bashinjwa bari hanze.
Urukiko rwari rwategetse ko bafungwa iminsi 30 y’agateganyo, gusa baje kujurira bafungurwa tariki ya 5 Ukuboza. Bategetswe kujya bitaba ubushinjacyaha buri ku wa gatanu w’icyumweru mu gihe bagikurikiranweho iki cyaha cyabafungisha hagati y’umwaka umwe n’imyaka ibiri kiramutse kibahamye.


