Iya 1 Ukuboza, imwe mu matariki abitse amateka y’umuryango EAC

Sangiza iyi nkuru

EAC (East African Community), ni umuryango w’ubumwe bw’ibihugu by’Afurika y’I Burasirazuba. Nubwo uyu muryango ugenda utera imbere umunsi ku wundi bitewe n’imbaraga ibihugu biwugize bishyira mu kuwuteza imbere haba mu bukungu, umutekano, imihahiranire n’ibindi, uyu muryango ufite aho uhurira n’itariki ya mbere Ukuboza ndetse ukaba ufite n’andi mateka asa n’atazibagirana kubera ibikorwa byawo byayaranze.
[xyz-ihs snippet=”google-pub”]
Dore Amwe mu matariki y’ingenzi yaranze uyu muryangomu mateka yawo harimo n’itariki y’uyu munsi.
Ku itariki ya mbere Ukuboza 1967 nibwo hasinywe amasezerano y’ubufatanye n’ubuhahirane , aya masezerano akaba yari afite intego yo gushyiraho Banki itsura amajyambere aho igihugu cya Tanzania na Uganda byari bifitemo imigabane ingana na 77%.
Ibi bihugu bikaba byarashyize imigabane myinshi muri iyi banki mu rwego rwo gushaka gushyikira Kenya yari yarabizize mu bijyanye n’ubukungu.
Andi matariki
Ku itariki ya 30 Ugushyingo 1993: Ni bwo ku nshuro yayo ya mbere habaye inama yari yahuje abakuru b’ibihugu by’Afurika y’u Burasirazuba mu rwego rwo gushyiraho amasezerano ahamye y’ubuhahirane, aya masezerano akaba yarasinyiwe I kampala muri Uganda.
[xyz-ihs snippet=”google-pub”]
Ku itariki ya 14 Werurwe 1996 : Hashyizweho Ubunyamabanga bw’uyu muryango wari umaze kuba mugari waranashyizeho komisiyo igomba kurebera ibikorwa byawo. Ibi bikaba na byo byarakorewe I Arusha muri Tanzania.
Ku itariki ya 19 Ugushyingo 1996 : Hasinywe amasezerano yo gutangiza inama y’ibikorwa by’ubucuruzi muri uyu muryango, East African Business Council (EABC).
Ku itariki ya 29 Mata 1997 :Habaye inama yayo ya kabiri y’ubuhahirane mu karere yari yahuje abakuru b’ibihugu ikaba yarabereye Arusha muri Tanzania.
Kuri iyi tariki, ni nabwo abakuru b’ibihugu byari biri muri uyu muryango bashyizeho ingamba zo guteza imbere imihahiranire zagombaga gutangira kubahirizwa guhera 1997 kugeza mu 2000.
Aha kandi nibwo hatekerejweho ku mabara yaba agize ibendera riranga uyu muryango ndetse hanashyirwaho ikarita yemerera umuntu gutambuka passeport mu karere.
Ku itariki ya 30 Mata 1998 : Habaye inama ku nshuro ya 9 i Arusha yasinyiwemo amasezerano ashyiraho bidasubirwaho umuryango w’ibihugu byari bihuriyemo, ndetse hanemezwa porogaramu zo kuwumenyekanisha no kumvikanisha icyo umariye umuturage wo muri Afurika y’I Burasirazuba.
Ku itariki ya 19 Nyakanga 1999 : Nibwo habaye amahugurwa ku nshuro ya mbere y’abahagarariye ibitangazamakuru muri uyu muryango I Arusha muri Tanzania. Iyi ikaba yari imwe mu ngamba izawufasha gukomera no kumenyekanisha ibikorwa byawo.
[xyz-ihs snippet=”google-pub”]
Ku itariki ya 18-19 Ugushyingu 1999 : Inama idasanzwe ku nshuro ya 2 Arusha muri Tanzania na none, iyi nama ikaba yari igamije gushyiraho komisiyo yo kunononsora umurongo ngenderwaho w’umuryango, waje no kwemezwa ku itariki ya 30 Ugushyingu 1999 .
Ku itariki ya 30 November 1999 : Inama ku nshuro ya kane yari igamije gusinya amasezerano y’ibyemeranyijwe byose mu nama zabanje.
Ku itariki ya 7 Nyakanga 2000 : Nibwo uyu muryango watangiye gushyira mu bikorwa nyirizina ibikubiye mu masezerano ndetse no kubahiriza amabwiriza yose yagenwe.
Ku itariki ya 30 Ugushyingu 2001 :Ni bwo hashyizweho Inteko ishinga Amategeko y’uyu muryango East African Legislative Assembly (EALA) , ndetse inatahwa ku mugaragaro I Arusha muri Tanania.
Ku ya 1 Mutarama 2005: Amabwiriza ya EAC yatangiye kubahirizwa.
Ku itariki ya 5 Kamena 2007 : Ihuriro ku nshuro ya 2 y’abagize EALA no kurahira kwabo.
Ku ya 18 Kamena 2007: Leta y’u Rwanda n’u Burundi nibwo byinjiye mu masezerano ya EAC.
Ku ya 1 Nyakanga 2007: U Rwanda n’u Burundi nibwo byabaye abanyamuryango mu buryo bwemewe.
Ku ya 22 Ukwakira 2008: Inama ya mbere y’imiryango EAC-COMESA-SADC yabereye I kampala muri Uganda aho byaganiriye ku bucuruzi bwambukiranya imipaka ku buntu.
Ku ya 1 Nyakanga 2009: U Rwanda n’u Burundi byinjiye mu murongo ngenderwaho n’amahame bya EAC uburyo bwo gushyira ku mugaragaro iki gikorwa buba mu bihugu byombi icyarimwe kuya 6 Nyakanga 2009.
Ku ya 20 Ugushyingu 2009: Abayobozi ba EAC nibwo basinye amasezerano yemeza isoko rimwe bibera I Arusha muti Tanzania, ubwo EAC yizihizaga isabukuru y’imyaka 10 imaze ibayeho.
Ku ya 1 Mutarama 2010: Nibwo uyu muryango EAC wasonje inzibacyuho y’imyaka 5.
Ku ya 1 nyakanga 2010: Isoko rusange rya EAC nibwo ryatangiye gukora.
[ad id=”44145″]
Ku ya 12 kamena 2011: Inama ya kabiri ya COMESA-EAC-SADC yabereye i Johannesburg muri Afurika y’Epfo hanemeranwa ubwumvikane ku bucuruzi bukomeye mu masoko agize umuryango.
Kanda hano ujye ubona amakuru yihuse kandi kugihe kuri Facebook no kuri twitter
Nsengimana@Bwiza.com

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *