Rubavu: Hibutswe Abatutsi bo mu Murenge wa Rugerero bishwe muri jenoside

Sangiza iyi nkuru

Kuwa kabiri tariki ya 26 Kamena 2018, mu Murenge wa Rugerero Akarere ka Rubavu habaye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 24 Jenoside yakorewe Abatutsi, hibukwa by’umwihariko Abatutsi bo muri uyu Murenge bishwe muri Jenoside.

Hanashyinguwe mu cyubahiro mu rwibutso rwa jenoside rwa Rugerero imibiri itanu mishya y’abazize jenoside yakorewe Abatutsi yabonetse muri uyu Murenge.

Igikorwa cyabanjirijwe n’umugoroba wo kwibuka wabaye kuwa mbere tariki 25 kamena 2018 ku biro by’Umurenge wa Rugerero, ukaba warabimburiwe n’urugendo rwo kwibuka rwavuye ku biro by’uyu Murenge rwerekeza ku rwibutso rwa Jenoside rwa Rugerero.

Kuwa 26 Kamena 2018, ibikorwa byo kwibuka izi nzirakarengane byabanjirijwe no kujya gushyira indabo ku rwibutso rwa Jenoside rwa Kivumu mu Karere ka Rutsiro rushyinguyemo bamwe mu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi bo mu Murenge wa Rugerero.

DgmcaEDXkAENp j

Mu kiganiro ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi cyatanzwe na Jean Népomuscène Nikobatuye  yibanze ku mateka yaranze imibanire y’Abanyarwanda mbere, mu gihe na nyuma y’umwaduko w’abazungu ,agaragaza uburyo abakoloni baciyemo Abanyarwanda ibice bagamije kubategeka.

Yavuze ko ubutegetsi bwagiyeho nyuma y’ubwigenge bw’igihugu bakomeje kugendera kuri politiki mbi y’amacakubiri n’ivangura yabibwe n’abakoloni kugeza igejeje u Rwanda kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 igahitana abasaga miliyoni imwe mu minsi 100 gusa.

Yashimiye FPR yahagaritse Jenoside ikanashyiraho Gahunda zinyuranye zigamije kunga Abanyarwanda no kubateza imbere.

DgmcaEAXUAEI8XZ

Perezida wa IBUKA mu Murenge wa Rugerero,Habiyaremye Abdoulkarim, yavuze ko kwibuka ari umwanya wogushima ubuyobozi bwiza Igihugu gifite ubu buhora bushishikajwe no guteza imbere Abanyarwanda ndetse ukaba n’umwanya wo kugaya ubuyobozi bubi bwateguye bukanakora Jenoside yakorewe Abatutsi.

Umuhuzabikorwa wa Komisiyo y’Igihugu yo Kurwanya Jenoside (CNLG) mu Turere twa Rubavu na Nyabihu, Nteziryayo Jean-Damascène, agarutse ku by’ingenzi byaranze amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi n’imiterere y’ingengabitekerezo  yatumye ishoboka, ku buryo mu gihe cy’amezi atatu gusa hishwe Abatutsi barenga miliyoni hose mu gihugu, nta no kubabarira impinja, abana, abasaza, abakecuru n’abarwayi mu bitaro.

Yavuze ko ibikorwa byo kwibuka biha icyubahiro abazize Jenoside, bigafasha kuzirikana abayirokotse ndetse no kunga ubumwe bw’Abanyarwanda bakarushaho gufashanya no guteza imbere igihugu hitawe ku isomo dukura mu mateka mabi yagejeje u Rwanda kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

Yavuze ko kandi biha abatuye isi muri rusange umwanya wo kuganira no gufata ingamba ngo Jenoside itazasubira ukundi haba mu Rwanda cyangwa ahandi ku isi.

Mu buhamya yatanze, Mukabera Drocella warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, yagarutse ku buryo yafunzwe mu byitso mu 1992 ndetse n’ibihe bikomeye yanyuzemo muri Jenoside yo mu 1994 aho yarokotse wenyine mubantu 14 yahunganaga na bo.

Yavuze ababazwa no kuba imibiri y’abo bose itarigeze iboneka ngo bashyingurwe mu cyubahiro .

DgmcaECXUAAzTnP

Yashimiye ingabo zahoze ari iza RPA-Inkotanyi zahagaritse jenoside, ndetse n’ubuyobozi bwiza Igihugu gifite ubu budahwema gufasha abacitse ku icumu.

Uwari uhagarariye imiryango  yashyinguye , Mugunga Jean-Baptiste yavuze ko abaterekana aho imibiri y’abishwe muri jenoside iri bakwiye kumenya  ko ari icyaha , anashimira bagize uruhare mu kwerekana iyabonetse.

Umuyobozi  w’Akarere wungirije  w’Akarere ka Rubavu ushinzwe ubukungu n’iterambere ,Murenzi Janvier ari na we  wari umushyitsi mukuru muri iki gikorwa,yihanganishije ababuze ababo muri Jenoside yakorewe Abatutsi cyane cyane imiryango yashyinguye abayo kuri uyu munsi  .Yasabye urubyiruko kwima amatwi abagifite ingengabitekerezo ya jenoside.

Ati « benshi bari hano mu gihugu cy’abaturanyi, yaba ari Papa wawe, yaba ari mama wawe, uwashaka wese kukubwira ko mugenzi wawe ari mubi uzamuhakanire kandi umugaragaze ».

 

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *