Umunye-Congo wa nyuma warwanye Intambara ya kabiri y’Isi yapfuye

Sangiza iyi nkuru

Caporal Albert Kunyuku wari Umunye-Congo wa nyuma warwanye Intambara ya kabiri y’Isi, yapfuye afite imyaka 100 y’amavuko.

Inkuru y’urupfu rw’uyu mukambwe yamenyekanye mu rukerera rwo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 26 Ugushyingo 2022.

Caporal Kunyuku yapfuye, mu gihe muri Kamena uyu mwaka yari yahawe umudari w’ikirenga n’umwami Filipe w’Ububiligi wari mu ruzinduko muri Congo Kinshasa.

Icyo gihe yamwambitse umudari wa ‘Commandeur de l’Ordre de la Couronne’ uhabwa abakoreye Ububiligi ibikorwa bikomeye, kubera uruhare yagize mu ntambara ya kabiri y’Isi.

Kunyuku muri Gicurasi uyu mwaka yari yakorewe ibirori n’akarasisi ka gisirikare byo kwizihiza imyaka 100 y’amavuko yari yujuje.

Uyu mukambwe yavukiye i Kinshasa tariki 20 Gicurasi mu 1922, ajya mu gisirikare afite imyaka 18 avuye mu kazi k’ubukanishi.

Mu 1943, Kunyuku yari mu basirikare 25,000 ba Congo-Belge bari bagize batayo izwi nka ‘Force publique’ bagiye kurwana mu ntambara y’Isi (1940 – 45).

We n’abandi banye-Congo bagiye gufatanya n’ingabo z’Abanyamerika, Abongereza, n’Abarusiya barwanaga n’Abashinwa, Abadage, Abayapani, n’Abanya-Koreya.

Caporal Kunyuku yavuze ko yarwanye i Alger muri Algeria no muri Birmanie aho bari bayobowe na general Montgomery w’Umwongereza. Yavugaga kandi ko yarwanye muri Uganda, muri Kenya, Singapore, u Buhinde n’ahandi.

Mu nkuru mbarankuru yakozweho na mugenzi we wari ukiriho, Kunyuku yagize ati: “Intambara irangiye baduhaye ikiruhuko cy’ukwezi, nyuma dutaha muri Congo. Ababiligi batwakiriye neza tugarutse, ariko ntabwo batwitayeho. Abandi [basirikare b’abazungu] bahawe imishahara y’intambara, ariko twe kugeza n’ubu ntayo.”

Muri 2015 Kunyuku yagiye muri ambasade y’u Burusiya i Kinshasa aho yagiranye ikiganiro kuri video na Perezida Vladimir Putin ku mirimo yakoze mu ntambara ya kabiri y’isi.

Kuri iyo isabukuru y’imyaka 70 nyuma y’intambara ya kabiri y’isi, Kunyuku yahawe umudari w’ishimwe n’iyo ambasade hamwe n’inyandiko imushima yasinyweho na Perezida Putin.

Ibinyamakuru byo muri RDC icyo gihe byavuz ko hari habaye ikosa akabura ibyangombwa byo kujya i Moscow mu birori by’iyo sabukuru yari yatumiwemo.

Kunyuku yakundaga kwambara impuzankano ya Khaki iriho imidari ine na bote z’umukara n’ingofero byose byo mu gihe cy’ubukoloni.

We na Daniel Miuku bari basigaye bonyine mu banye-Congo barwanye intambara y’isi bakozweho inkuru mbarankuru (documentary) “L’ombre des oubliés” yasohotse mu 2016.

Daniel Miyuku yatabarutse muri Gicurasi(5) 2020 ku myaka 95.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *