Abakozi bo mu nzego z’ubutabera zirimo: Ubugenzacyaha, Ubushinjacyaha n’Ubucamanza ku wa 28 Werurwe 2022bateraniye muri Hoteli Dereva i Rwamagana mu nama nyunguranabitekerezo yateguwe n’urwego rw’igihugu rw’ubugenzacyaha (RIB), yari igamije gufatira hamwe ngamba zo kurengera ibidukikije no gushyira mu bikorwa itegeko ryo kurengera urusobe rw’ibinyabuzima, mu bitekerezo byatanzwe bavuze ko hakenewe ubukangurambaga bugamije kumenyekanisha itegeko 64/2021 ryo kuwa 14 UKwakira 2021.
Iyi nama nyunguranabitekerezo yatumiwemo abakora mu bushinjacyaha, ubucamanza, mu nzego zifite aho zihuriye no kubungabunga ibidukikije zirimo: Polisi, RDB ndetse n’abashinzwe kurinda pariki z’igihugu.
Nyuma yo kuganira ku itegeko ryo kurengera urusobe rw’ibinyabuzima no kungurana ibitekerezo ku buryo bwo guhuza imyumvire mu gukurikirana ibyaha bikorerwa ku bidukikije, banaganiriye ku gushyira mu bikorwa itegeko ryo kurengera urusobe rw’ibinyabuzima, biyemeza gushyira imbaraga mu gukora amadosiye y’abakurikiranwaho ibyaha byibasira urusobe rw’ibinyabuzima no kwangiza ibidukikije, bakayageza mu bushinjacyaha, banagaragaza ko hakenewe kongera imbaraga mu gukangurira abaturage gusobanukirwa ibijyanye n’amategeko ahana ibyo byaha.
Umumararungu Jeanne ni umugenzacyaha witabiriye ibi Biganiro aturutse mu mujyi wa Kigali. Yavuze ko itegeko rishya ryo kurengera urusobe rw’ibinyabuzima rizaborohereza gukurikirana ibyaha byibasira ibidukikije.
Yagize ati: “Amahugurwa baduhaye nk’abagenzacyaha yatugiriye akamaro kuko batwongereye ubumenyi ku itegeko rishya mu gukurikirana ibyaha ku bantu bangiza ibidukikije gukurikirana ibyaha bikorerwa urusobe rw’ibinyabuzima. Mbere y’uko risohoka wasangaga hari icyaha cyo kwangiza ibidukikije cyangwa cyakorewe ku binyabuzima ariko bimwe muribyo byaha, ugasanga nta ngingo zihana ababikoze ariko itegeko rishya rigaragaza ibihano kuburyo ntangorane tuzongera guhura nazo mu kazi kacu.”
Mugeyo Jerome, umucamanza ukorera mu ntara y’Iburasirazuba, yavuze ko itegeko rishya rizafasha inzego zishinzwe gukora dosiye zizajya zigeza amankiko amadosiye akoze neza ariko asaba ko mu rwego rwo gukumira ibyaha hakenewe ubukangurambaga no kwigisha abaturage ibyaha bikorerwa urusobe rw’ibinyabuzima.
Ati: “Gukora Amahugurwa hamwe turi inzego zose zirebwa no gukurikirana ibyaha ni byiza, kuko biratuma buri wese ashobora gukora neza ibyo agomba gukora kugirango dosiye ikorwe neza. Icyo dusaba kugira ngo hakumirwe ibi byaha, ni byiza gukora ubukangurambaga, abaturage bakamenya imiterere y’ibi byaha kuko tugomba guhana abakoze ibyaha ariko no gukora ubukangurambaga ku baturage bishyirwemo imbaraga.”
Bwimba David, umukozi ushinzwe kugenza ibyaha bikorerwa urusobe rw’ibinyabuzima n’ibidukikije avuga ko hakenewe guhuza imbaraga mu kurengera ibidukikije no kurwanya ibyaha bikorerwa urusobe rw’ibinyabuzima.
Aragira ati: “Ibyaha bikorerwa ibidukikije n’urusobe rw’ibinyabuzima kubigenza turacyafitemo imbogamizi kubera ko uburyo bwo gutanga amakuru ku baturage, hari abumva bitabareba, bibwira ko uwatemye ishyamba rya Leta cyangwa uwacukuye mu kirombe bitamureba kuko ubutaka atari ubwe. Birengagiza ko ingaruka zo kwangiza ibidukikije zitugeraho twese. Ubutumwa twatanga ni uko hagomba kubaho ubufatanye tukarengera ibidukikije kandi abarenze ku mategeko bagahanwa kuko itegeko riteganya ibihano.”
Umunyamabanga Mukuru wungirije wa RIB, Kalihangabo Isabelle avuga ko bateguye inama nyunguranabitekerezo ku itegeko rishya ryo kurengera urusobe rw’ibinyabuzima kugirango inzego bireba zihuze imyumvire.
Ati: “Iyi nama nyunguranabitekerezo twayiteguye kugira ngo abarebwa no kurengera urusobe rw’ibinyabuzima ndetse abashinzwe gukurikirana ibyaha bahuze imyumvire. Ni itegeko bakeneye kuganiraho kugira ngo bagire imyumvire imwe ku byaha bikorerwa urusobe rw’ibinyabuzima. Hari ibyaha byinshi byibasira urusobe rw’ibinyabuzima, nko kwica inyamaswa zikomye, hari abacukura amabuye mu birombe mu buryo butemewe. Abaturage bagomba kwirinda ibyo byaha n’ibindi byaha byo kwangiza ibidukikije.”
Kalihangabo akomeza avuga ko ubukangurambaga ku baturage bhkorwa ku bufatanye b’inzego zirimo: RDB, REMA na Minisiteri ishinzwe ibidukikije.
Ati: “Dukangurira abaturage kudatema amashyamba mu buryo butemewe. Ishyamba kuritema bisabirwa uburenganzira. Abacukura amabuye y’agaciro na bo tubakangurira kuyacukura mu buryo bwemewe basabye uburenganzira bwo gucukura bujuje ibisabwa birimo no kurengera ibidukikije. Ku bijyanye n’ubukangurambaga burakorwa ku bufatanye b’inzego nka RDB,REMA na Minisiteri ifite mu nshingano kubungabunga ibidukikije. Abaturage bakangurirwa kwirinda ibyaha no kubamenyesha amategeko abihana.”




