FB_IMG_1733835391820_copy_1000x675

Ese Sonko Yashakaga Impinduka Zihuse Kurusha Faye? Isomo rya Pan-Africanism, Kagame n’Ubwitonzi bwa Dipolomasi ya Sénégal

Sangiza iyi nkuru

Mu gihe Ousmane Sonko na Bassirou Diomaye Faye batsindaga amatora ya Perezida wa Senegal, benshi bababonaga nk’abayobozi bafite icyerekezo kimwe: kubaka Senegal yigenga, irwanya ruswa kandi ishyira imbere inyungu z’Abanyasenegali.

Ariko uko amezi yagiye ashira, hagiye hagaragara ibimenyetso byerekana ko nubwo intego zabo bari bazihuriyeho, uburyo bwo kuzigeraho bushobora kuba butandukanye.
Ese Sonko yashakaga impinduka zihuse kurusha Faye?

Pan-Africanism: Umusingi w’icyerekezo

Sonko ni umwe mu banyapolitiki bo muri Afurika y’Iburengerazuba bagaragaje kenshi ko Afurika ikwiye kugabanya kwishingikiriza ku bihugu byahoze biyikolonije.

Mu mvugo ze, yakunze kugaruka ku gukoresha neza umutungo kamere, kongera ubushobozi bw’inganda z’imbere mu gihugu no kubaka ubufatanye hagati y’ibihugu bya Afurika.

Iki gitekerezo cya Pan-Africanism cyahuriraga n’icyifuzo cyo kugira Afurika ifata ibyemezo byayo idategetswe n’ibihugu bikomeye.

Impamvu Perezida Kagame akunze kuvugwa muri iyo nzira

Mu biganiro bitandukanye, Sonko yagaragaje ko hari amasomo Afurika yakwigira ku bihugu byabashije kubaka inzego zikora neza no gukurura ishoramari.

U Rwanda ruyobowe na Perezida Paul Kagame rukunze gutangwa nk’urugero rw’igihugu cyagerageje kubaka ubushobozi bwacyo mu mutekano, ikoranabuhanga no koroshya ishoramari.

Kuri Sonko hari ibice by’imiyoborere bya perezida Kagame yabonaga bifite amasomo Afurika yakwigiraho.

Faye: Impinduka, ariko zubakiye ku bwitonzi

Perezida Bassirou Diomaye Faye na we yiyemeje impinduka zikomeye. Ariko kuva yatangira kuyobora, yagaragaje uburyo bwo gukorana n’impande zose aho guhitamo guca umubano n’abafatanyabikorwa ba kera.

Hari impamvu eshatu zishobora kuba zarabimuteye zirimo kurinda ubukungu bwa Senegal butishingikiriza ku mufatanyabikorwa umwe, gukomeza gukurura ishoramari mu gihe igihugu kiri mu rugendo rwo kubyaza umusaruro umutungo wa peteroli na gaz ndetse no kwirinda ko impinduka za politiki zihita ziteza umwuka mubi muri dipolomasi cyangwa zigatera ihungabana ry’isoko.

Ese Sonko yashakaga kwihuta?

Iki ni cyo kibazo gikomeje kugibwaho impaka.
Hari abasesenguzi bavuga ko Sonko ashobora kuba yarifuzaga ko Senegal yihutisha kwigenga mu byemezo bya politiki n’ubukungu.

Mu maso yabo, impinduka zihuse zari gutuma igihugu cyerekana ko cyinjiye mu gihe gishya.

Abandi bavuga ko n’iyo ntego yaba yari ihari, kuyishyira mu bikorwa icyarimwe byari gutera ibibazo kubera ko Senegal ifitanye umubano ukomeye n’u Burayi, Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’ibigo mpuzamahanga.

Umutego Faye ashobora kuba yarabonaga

Nta gihamya kerekana ko Faye yaravuze ko Sonko ari umutego.

Ariko mu isesengura rya politiki, ushobora kubona ko Perezida ashobora kuba yarashakaga kwirinda guhungabanya icyizere cy’abashoramari, guhura n’igitutu cya dipolomasi cyangwa ubukungu ndetse no gutuma igihugu cyinjira mu makimbirane n’abafatanyabikorwa bacyo mbere yo kuba gifite ubundi buryo bwo kubasimbura.

Muri iyo nyito y’ubwitonzi bwabaye uburyo bwo kubanza gukomeza ubukungu mbere yo guhindura byinshi.

Isomo Afurika ishobora kuvana muri Senegal

Inkuru ya Senegal ishobora kwigisha ko ikibazo atari uguhitamo hagati ya Pan-Africanism n’ubufatanye n’amahanga, ahubwo ari ukumenya uko ibyo byombi bishobora kubangikanywa.

Ibihugu byinshi bya Afurika bikomeje gushaka ubwigenge mu byemezo bifata, ariko nanone bikaba bikeneye ishoramari, ikoranabuhanga n’amasoko mpuzamahanga.

Ni yo mpamvu abayobozi benshi bahitamo kugenda bahindura ibintu buhoro, aho kubikora icyarimwe.

Nanzura, umuntu yavuga ko nta bimenyetso bifatika byerekana ko Sonko na Perezida Faye batandukanye ku ntego z’ibanze.
Icyakora, imyitwarire yabo itanga ishusho y’uko bashobora kuba bafite uburyo butandukanye bwo kuzigeraho.

Niba Sonko ashobora guhagararira umuvuduko w’impinduka, Faye agaragara nk’ushyira imbere ubwitonzi no kudahubuka muri dipolomasi.

Icyo gihe ni cyo kizagaragaza niba impinduka zihuse cyangwa izubakiye ku bwitonzi ari zo zizafasha Senegal kugera ku ntego zayo.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply