Umutwe witwaje intwaro wa M23 warwanyaga ubutegetsi bwa Repubulika ya Demukarasi ya Congo kuva mu 2012 kugeza mu 2013 wihakanye igitero uvugwaho kugaba muri Teritwari ya Rutshuru mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, ushinja ingabo z’iki gihugu zizwi nka FARDC ubushotoranyi.
Kuva mu gitondo cyo kuri uyu wa 8 Ugushyingo 2021, abarwanyi bataramenyekana bivugwa ko baba baturutse muri Uganda cyangwa mu Rwanda bagabye igitero muri iyi Teritwari, bafata imisozi ya Chanzu na Mbiza, abaturage bababirwa mu bihumbi bahungira muri Uganda banyuze ku mupaka wa Bunagana nk’uko byemejwe n’ubuyobozi bw’akarere ka Kisoro.
Ubuyobozi muri Rutshuru bwatangaje bukekeranya ko aba barwanyi bashobora kuba ari aba M23 bongeye kugaragara, bubishingiye ahanini ku kuba hari bagenzi babo bamaze igihe muri aka gace bategereje iyubahirizwa ry’amasezerano yo kubasubiza mu buzima busanzwe.
Bertrand Bisimwa wari mu bayobozi bakomeye ba M23 uvuga ko ari Perezida w’uyu mutwe, kuri uyu wa 8 Ugushyingo 2021 yasohoye itangazo ry’amapaji abiri, ahakana uruhare rw’uyu mutwe muri iki gitero.
Bisimwa yasobanuye ko Guverinoma ya RDC n’abari abarwanyi ba M23 (bari mu Rwanda no muri Uganda) batangiye ibiganiro bigamije kubasubiza mu buzima busanzwe kuva mu 2020, bityo rero ari ibintu bitumvikana kuba baca inyuma, bakajya kugaba igitero kuri Leta.
Yemeza kandi ko ari impamo ko hari abahoze ari abarwanyi ba M23 bari muri Rutshuru kuva mu 2017, aho bategererejeyo iyubahirizwa ry’aya masezerano ariko ngo bamwe mu basirikare ba FARDC bakorerayo kuva mu 2020 barabashotora, bakagabaho ibitero, gusa bo “ntibabasubize mu rwego rwo kwirinda ko haba intambara itari ngombwa.”
M23 irasaba ko aba basirikare bareka ubushotoranyi kuri aba bahoze ari abarwanyi muri Rutshuru mu gihe bategereje ikizava mu biganiro hagati yabo na Leta ya RDC iyobowe na Perezida Felix Tshisekedi.
