Bwiza

Mu Rwanda, abashinzwe umutekano baciwe mu manza z’abana

Amakuru•
Olivier NTANTURO
By Olivier NTANTURO
•Kuwa Kabiri, 6 Ukwakira 2026 saa 06:29
Iminota 2 yo gusoma
Mu Rwanda, abashinzwe umutekano baciwe mu manza z’abana

Abashinzwe umutekano bambaye imyambaro y’akazi ntibazongera kwitabira iburanisha ry’imanza z’abana mu Rwanda, keretse hari impamvu yihariye y’umutekano ituma kuba bahari biba ngombwa.

Ibi biri mu mabwiriza mashya yashyizweho n’Umukuru w’Urukiko rw’Ikirenga, Domitilla Mukantaganzwa, ku wa 1 Ukwakira 2026. Azatangira gukurikizwa ku wa 1 Ugushyingo 2026, agamije gutuma abana bahura n’ubutabera mu buryo butabatera ubwoba kandi bwita ku mibereho yabo.

Aya mabwiriza ateganya kandi ko abacamanza, abashinjacyaha n’abavoka batazajya bambara amakanzu yabo y’akazi mu gihe cy’iburanisha ry’abana.

Abakora muri urwo rwego bazajya bakoresha ururimi rworoshye umwana yumva, bamusobanurire ibice by’urubanza bimureba kandi bamenye imyaka ye, uko ahagaze mu mitekerereze n’imibereho ye mbere yo gufata ibyemezo.

Muri rusange, imanza zirebana n’abana zizajya zibera mu muhezo, ku buryo rubanda n’itangazamakuru bitazajya byemererwa kuzitabira.

Umwirondoro w’umwana ukekwaho icyaha, uwahohotewe cyangwa uwatanze ubuhamya na wo ntuzajya utangazwa cyangwa ushyirwa mu nyandiko zishobora kumenywa na rubanda.

Umwana ufite ubumuga azahabwa ubufasha akwiye, mu gihe umwana watanze ubuhamya cyangwa amakuru azajya ahabwa ahantu hihariye kandi hagenewe abana.

Amabwiriza ateganya ko abana bafunzwe bakekwaho ibyaha bazajya batandukanywa n’abantu bakuru.

Ibi bizakorwa aho bafungiye, mbere na nyuma y’iburanisha ndetse no mu gihe bajyanwa mu rukiko.

Inkiko zizajya kandi zikusanya amakuru ku muryango w’umwana, ubuzima bwe, amashuri, imyitwarire n’imibereho ye kugira ngo bifashe kumenya uburyo bukwiye bwo kumufasha.

Aya mabwiriza asaba inkiko gushyira imbere gukosora no gusubiza umwana mu buzima busanzwe, igihe amategeko abiteganya.

Abacamanza bazajya bareba niba hakoreshejwe uburyo nk’ubwumvikane hagati y’impande, ubutabera bushingiye ku gusana ibyangijwe cyangwa ubundi buryo bwo gukemura ikibazo budasaba ko umwana ahabwa igihano gikakaye.

Iyo igihano gitanzwe, umucamanza azajya asuzuma amateka y’umwana, imibereho ye n’amahirwe afite yo kuvugurura imyitwarire, kandi ibisobanuro kuri ibyo bigomba kugaragara mu mwanzuro w’urukiko.

Kugeza muri Nzeri 2026, abana 515 bafite hagati y’imyaka 14 na 18 bari bafungiye mu Kigo Ngororamuco cy’Abana cya Nyagatare.

Aho biga amashuri abanza, O-Level na A-Level, ndetse bakigishwa imyuga irimo ububaji, ubwubatsi, kudoda, gusudira no gukora amashanyarazi.

Mu mwaka w’amashuri wa 2023/24, abana 20 bakoze ibizamini bya Leta bose barabitsinda, mu gihe mu 2026 abana 17 bakoze O-Level na bo bose baratsinze.

Olivier NTANTURO

Inkuru yanditswe na: Olivier NTANTURO

Umunyamakuru wa BWIZA.COM wanditse inkuru 2,803.