Abatutsi biciwe hamwe na Munyaneza mu rugo rw'abapadiri kuri Paruwasi ya Mukarange (icyitonderwa: ifoto si iyo mu 1994)

Mukarange: Abarokotse jenoside barasabira Padiri Jean Bosco Munyaneza gushyirwa mu ntwari n’abatagatifu

Sangiza iyi nkuru

Abarokotse jenoside yakorewe abatutsi muri Mata 1994 bahungiye kuri Paruwasi Gatulika ya Mukarange iri mu Karere ka Kayonza barasaba Kiliziya Gatulika gushyira Padiri Munyaneza Jean Bosco mu batagatifu na Leta ikamugira intwari kubera kwanga kwitandukanya n’abatutsi bari bamuhungiyeho muri icyo gihe, akemera gupfa.

Abarokotse jenoside yakorewe abatutsi   bavuga ko uwo mupadiri yagaraje ubutwari yita ku batutsi bari bamuhungiyeho mu rugo rwabagamo abapadiri  ndetse akanga kubavamo abisabwe n’Interahamwe zashakaga kubica kuwa 12 Mata 1994.

Masengesho Winifrida warokokeye kuri Paruwasi Mukarange yabwiye Bwiza.com ko Padiri Munyaneza Bosco yagaragaje ubutwari, yanga kwitandukanya n’abari bamuhungiyeho, akemera gupfa.

Yagize ati: “Padiri Bosco yagize ubutwari bukomeye bwo gufasha abari bamuhungiyeho, bigeze tariki ya 12 mu kwezi kwa Kane ni bwo bamusabye   ko yakitandukanya n’abari bahungiye kuri Paruwasi. Ndabyibuka Interahamwe zaraje ziramubwira ngo Padiri wowe ntacyo tukurebaho sohoka ,arabawira ngo aba bantu mwabaretse murabahora iki? Bamwingingira gusohoka arabawira ngo ababa bantu niba mutari bubareke, ni intama zanjye ntabwo nazita. Ziramubwira ngo niba utari bubareke urapfana nabo. Bahise bamurasira aho yari yegamye ku nkingi, ahita arabirana bamaze kumugeza ku biro bye ahita apfa.”

Masengesho akomeza avuga ko mbere yo kwicwa n’Interahamwe, yagaragaje umutima w’ubumuntu kuko yafashaga abari bamuhungiyeho ndetse akabahumuriza, bamwe akababatiza.

Abatutsi biciwe hamwe na Munyaneza mu rugo rw'abapadiri kuri Paruwasi ya Mukarange (icyitonderwa: ifoto si iyo mu 1994)
Abatutsi biciwe hamwe na Munyaneza mu rugo rw’abapadiri kuri Paruwasi ya Mukarange (icyitonderwa: ifoto si iyo mu 1994)

Musabyeyezu Dative na we yarokokeye jenoside kuri iyi Paruwasi. Yemeza ko Padiri Munyaneza Jean Bosco yagaragaje ubutwari muri icyo gihe, agasanga akwiye kuba intwari ndetse n’umutagatifu.

Agira ati: “Duhungiye kuri Paruwasi Mukarange, njye nahageze ku itariki ya 10. Twahasanze abapadiri babiri ari bo Padiri mukuru Bosco Munyaneza ndetse na Padiri Joseph Gatare wayobora ishuri rya IPM, tuhageze baratwakiriye.”

Akomeza ati: “Impamvu dutinda kuri Padiri Bosco Munyaneza ni uko yagaragaje ubutwari butagirwa na buri wese. Yagaragaje umutima w’ubumuntu. Abamuhungiyeho bose yarabakiriye akoresheje ingabire ye yahawe yubusaseridoti, ahumuriza abari bamuhungiyeho, afungura sikoke ibyarimo barabisangira birashira.

Musabyeyezu Akomeza abona ko Padiri Munyaneza akwiriye kujya mu ntwari z’igihugu no mu batagatifu, ati: “Padiri Bosco yemeye gupfa, yanga kwitandukanya n’abari bamuhungiyeho. Bamusabye kutuvamo arababwira ngo izi ni intama zampungiyeho, niba mubica nanjye muranyica. Mbona ibyo gushyirwa mu ntwari byo byaratinze kuko yagaragaje ubutwari yemera gupfa kandi bamusabaga ko yava mu mbaga yari yamuhungiyeho. Gushyirwa mu batagatifu nabyo nizera ko bizakorwa.

Umuyobozi wungirije mu karere ka Kayonza ushinzwe imibereho myiza yabaturage, Harerimana Jean Damascene yavuze ko ibitekerezo byo kugira Padiri Munyaneza intwari byatanzwe, bishyikirizwa inzego zishinzwe kwemeza intwari z’igihugu n’abarinzi b’igihango.

Agira ati: “Hari ibitekerezo n’ibyifuzo byatanzwe n’abantu hari ibyatanzwe ndetse n’ibigitangwa. Inzego zibishinzwe ni zo zizareba niba ibisabwa kugira ngo uwo mupadiri ashyirwe mu ntwari ndetse abyujuje.”

Ku kijyanye no gushyirwa mu batagatifu, Perezida w’Inama y’Abepisikopi mu Rwanda, Musenyeri Philippe Rukamba yabwiye Bwiza.com ko hari abasabye ko Padiri Munyaneza Jean Bosco yashyirwa mu rwego rw’abatagatifu.

Yagize ati: “Twavuze ko tugomba gushyira hamwe abantu dushaka gusabira kuba abahire muri abo harimo na Padiri Munyaneza Bosco wapfuye kuko bamusabye kwitandukanya n’abari bamuhungiyeho. Ibyo bikorwa twari tugiye kubitangira ariko kubera ikibazo cya COVID-19 ntibyakunze. Ni ibintu bitwara igihe kuko iyo umuntu abaye umutagatifu ntaba abaye umutagatifu w’igihugu cye ahubwo aba abaye umutagatifu wa Kiliziya y’Iisi yose.”

Padiri Munyaneza Jean Bosco yiciwe mu rugo rw’abapadiri ku wa 12 Mata 1994 hagati ya saa yine na saa tanu z’amanywa. Abakirisitu bamuzi bavuga ko yarangwaga n’impuhwe no kwiyoroshya.

Soma Izindi Nkuru

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *